Lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti gagnast ekki atvinnulífinu Björn Ragnarsson skrifar 15. apríl 2026 15:31 Þann 10. apríl kynnti ríkisstjórnin aðgerðir gegn verðbólgu. Fram kom hjá ráðherrum að markmið þeirra væri að draga úr áhrifum verðbólgunnar á íslensk heimili og atvinnulíf. Í viðtali í Silfrinu á mánudaginn hvatti Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra fyrirtæki til að taka þátt í að halda aftur af verðhækkunum í ljósi þess að ríkisstjórnin hygðist lækka verð á eldsneyti. Raunin er hins vegar sú að lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti gagnast afar fáum fyrirtækjum. Í öllum virðisaukaskattsskyldum rekstri er eldsneyti innskattað, sem þýðir að fyrirtæki fá virðisaukaskattinn endurgreiddan. Sú breyting sem felst í lækkun skattsins hefur því ekki áhrif á raunverulegan kostnað fyrirtækja, heldur einungis á upphæð innskatts sem fæst endurgreidd frá ríkinu. Af þessum sökum hefur aðgerðin engin raunveruleg áhrif til lækkunar á rekstrarkostnaði, hvort sem um er að ræða farþegaflutninga (að undanskildum almenningssamgöngum og leigubílum), vöruflutninga eða annan rekstur. Um síðustu áramót voru kílómetragjöld lögð á öll ökutæki, samhliða hækkun kolefnisgjalda á eldsneyti. Þær aðgerðir hafa aukið kostnað fyrirtækja. Það hefði því verið nær að grípa til mótvægisaðgerða, svo sem að afnema kílómetragjöld tímabundið eða lækka kolefnisgjöld. Með slíkum aðgerðum hefði ríkisstjórnin raunverulega komið til móts við atvinnulífið og stuðlað að lækkun verðbólgu með því að draga úr kostnaði sem skilar sér að lokum í vöruverði. Eins og staðan er nú er hins vegar líklegra að hækkandi olíuverð leiði til frekari verðhækkana. Höfundur er forstjóri Icelandia. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skattar, tollar og gjöld Mest lesið Hvað gerir sveitarstjórn Múlaþings nú? Magnús Guðmundsson Skoðun Minkasynd Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks Rósa Líf Darradóttir Skoðun Halldór 12.09.2026 Halldór Foreldrar, hjálpum börnum að verða lesendur Guðmundur Engilbertsson Skoðun Menntakerfið pólitískur leikvöllur? Anna Kristín Sigurðardóttir Skoðun Síðan hvenær er ég enginn? Sigurður Árni Reynisson Skoðun Hvað þarf að laga á Íslandi – hver ber ábyrgð? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Stjórnarformaður RÚV bregður sér í gervi Ragnars Reykás Guðmundur Halldór Björnsson Skoðun Hver ver æru hins látna? Theódór Skúli Halldórsson Skoðun Hvað er til ráða? Davíð Már Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Hvaða lærdóm má draga af ferðavenjukönnun 2025? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Þversögn íslenskra varna Arnór SIgurjónsson skrifar Skoðun Stjórnarformaður RÚV bregður sér í gervi Ragnars Reykás Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun PISA: Þegar allir þurfa létti, hver heldur þá utan um barnið? Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Hver ver æru hins látna? Theódór Skúli Halldórsson skrifar Skoðun DARVO: Sálfélagslegur glundroði Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun Menntakerfið pólitískur leikvöllur? Anna Kristín Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvað er til ráða? Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hvað gerir sveitarstjórn Múlaþings nú? Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað þarf að laga á Íslandi – hver ber ábyrgð? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Þegar andstæðingum eru eignuð orð Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Foreldrar, hjálpum börnum að verða lesendur Guðmundur Engilbertsson skrifar Skoðun Minkasynd Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Síðan hvenær er ég enginn? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Af bíómiðum og baðlónum María Rut Ágústsdóttir skrifar Skoðun Hvað verður minna þegar ríkið tekur meira? Íris Ósk Gísladóttir skrifar Skoðun Hver er okkar Napóleon Bónaparte? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Samfélagsumræðan og nunnan Ingibjörg Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun 0,01% er ekki undanþága frá ábyrgð Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Óréttlæti lífeyriskerfisins gagnvart ungu fólki Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Við erum froskar í vatni sem nálgast suðu Isla Sweet,Jóhanna Malen Skúladóttir skrifar Skoðun Sögulegt skref fyrir dýr í Danmörku Linda Karen Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Áður en við greinum barn þurfum við að skilja allt barnið Tara Khoshkhoo skrifar Skoðun Samfélagslegt samtal er forsenda inngildingar í skólastarfi Helga Þórey Júlíudóttir,Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun Þegar tengsl geta skipt sköpum Steinunn Bergmann,María Björk Ingvadóttir skrifar Skoðun Háskólamenntun á útsölu! Tombóluprís – allt á að seljast. Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Má þjóðin aðeins fá að anda? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun EES er ekki eina leiðin og kannski ekki sú skynsamlegasta lengur Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Hver fær að skilgreina hvað þjóðin sagði? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Fjórfrelsið og EES fyrir Ísland Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Sjá meira
Þann 10. apríl kynnti ríkisstjórnin aðgerðir gegn verðbólgu. Fram kom hjá ráðherrum að markmið þeirra væri að draga úr áhrifum verðbólgunnar á íslensk heimili og atvinnulíf. Í viðtali í Silfrinu á mánudaginn hvatti Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra fyrirtæki til að taka þátt í að halda aftur af verðhækkunum í ljósi þess að ríkisstjórnin hygðist lækka verð á eldsneyti. Raunin er hins vegar sú að lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti gagnast afar fáum fyrirtækjum. Í öllum virðisaukaskattsskyldum rekstri er eldsneyti innskattað, sem þýðir að fyrirtæki fá virðisaukaskattinn endurgreiddan. Sú breyting sem felst í lækkun skattsins hefur því ekki áhrif á raunverulegan kostnað fyrirtækja, heldur einungis á upphæð innskatts sem fæst endurgreidd frá ríkinu. Af þessum sökum hefur aðgerðin engin raunveruleg áhrif til lækkunar á rekstrarkostnaði, hvort sem um er að ræða farþegaflutninga (að undanskildum almenningssamgöngum og leigubílum), vöruflutninga eða annan rekstur. Um síðustu áramót voru kílómetragjöld lögð á öll ökutæki, samhliða hækkun kolefnisgjalda á eldsneyti. Þær aðgerðir hafa aukið kostnað fyrirtækja. Það hefði því verið nær að grípa til mótvægisaðgerða, svo sem að afnema kílómetragjöld tímabundið eða lækka kolefnisgjöld. Með slíkum aðgerðum hefði ríkisstjórnin raunverulega komið til móts við atvinnulífið og stuðlað að lækkun verðbólgu með því að draga úr kostnaði sem skilar sér að lokum í vöruverði. Eins og staðan er nú er hins vegar líklegra að hækkandi olíuverð leiði til frekari verðhækkana. Höfundur er forstjóri Icelandia.
Skoðun Samfélagslegt samtal er forsenda inngildingar í skólastarfi Helga Þórey Júlíudóttir,Sædís Ósk Harðardóttir skrifar
Skoðun Háskólamenntun á útsölu! Tombóluprís – allt á að seljast. Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar