Þrjú börn á gjör­gæslu vegna E.coli sýkingar

Sýkingin getur leitt til alvarlegar nýrnabilunar og því eru þau þrjú börn sem eru á gjörgæslu í blóðskilun. Guðrún Aspelund sóttvarnalæknir segir enn ekki vitað hver er uppruni sýkingarinnar. Embættið eigi von á niðurstöðum úr rannsóknum um miðja viku. Leikskólinn Mánagarður er í Vesturbæ Reykjavíkur og er rekinn af Félagsstofnun stúdenta.

„Þetta tekur nokkra daga. Það þarf að raðgreina sýni bræði frá fólki og úr matvælum. Til að vita hvort það sé sami stofn til að vita af eða á hvaðan þetta kemur.“

Fram hefur komið í fjölmiðlum að mögulegur uppruni sýkingarinnar hafi verið hakk sem hafi verið eldað í leikskólanum. Matur barnanna er eldaður á staðnum, ekki aðkeyptur.

„Við höfum ekki vitað um neitt annað frá öðrum stöðum og maturinn var ekki í neinni dreifingu. Heilbrigðiseftirlitið og Matvælastofnun skoðaði þetta vel,“ segir Guðrún.

Hún segir engin sýni frá starfsmönnum þó hafa staðfest sýkingu.

Verði niðurstaðan sú að uppruni sýkingarinnar sé úr matvælum sem hafi verið elduð á staðnum tekur Matvælastofnun við málinu og tekur það áfram.

Fram kom í síðustu  viku að loka þurfti tveimur deildum á leikskólanum Óskalandi í Hveragerði vegna sýkingarinnar en þar hafði eitt barn verið í aðlögun sem hafði áður verið á leikskólanum Mánagarði. Deildirnar voru sótthreinsaðar og lokaðar í einn dag. Gunnvör Kolbeinsdóttir leikskólastjóri í Óskalandi segir engin fleiri smit hafa komið upp á meðal barna síðan þá. Hún segist bjartsýn á að það haldist svoleiðis. Á morgun sé vika síðan barnið var í leikskólanum. 

Alvarleg nýrnabilun áhyggjuefni

Guðrún segir þessa hópsýkingu alvarlegt mál. Hún svipi til sýkingar sem kom upp á Efstadal II á Suðurlandi yrir nokkrum árum. Þá veiktust tvö börn alvarlega.

„Þetta er sambærilegt við það. Því miður,“ segir Guðrún. Alvarleg nýrnabilun hjá svo ungum börnum sé mikið áhyggjuefni.

Áslaug Fjóla Magnúsdóttir er móðir annarrar stúlkunnar sem veiktist í kjölfar sýkingarinnar á Efstadal. Í viðtali við Vísi í gær sagði hún dóttur sína hafa verið veika í um mánuð á spítala og glími enn við eftirköst sýkingarinnar. Hún stofnaði um helgina stuðningshóp fyrir aðstandendur barna sem greinst hafa með E.coli.

Nauðsynlegt að gegnsteikja hamborgara og hakk

Matvælastofnun áréttaði í síðustu viku, eftir að sýkingin kom upp, nokkru atriði í frétt um E.coli sýkingu. Þar kom meðal annars fram að nauðsynlegt sé að fullsteikja hamborgara og annað hakkað kjöt.

„Það er viðtekin venja að nauta-, lamba- og hrossasteikur séu bornar fram án þess að vera gegnumsteiktar. Á hráum kjötstykkjum eru bakteríur á ysta lagi kjötsins en ekki inni í vöðvanum. Þær drepast því þegar kjötið er steikt eða grillað við háan hita. Um hamborgara og aðra rétti úr hökkuðu kjöti gildir allt annað. Þegar kjöt er hakkað dreifast örverur um kjötið. Létt steiking drepur því ekki bakteríur sem eru til staðar í kjötinu. Til þess að drepa E. coli og aðrar sjúkdómsvaldandi örverur verður að steikja hamborgarana og aðra rétti úr hakki í gegn eða þannig að kjarnahitastig sé a.m.k. 75°C,“ segir á vef MAST.

Þar er einnig varað við krossmengun í eldhúsi og mælt með því að skola allt grænmeti upp úr hreinu vatni. Þá var einnig mælt með því að þrífa áhöld og skurðarbretti eftir meðhöndlun á hráu kjöti og að ekki þurrka blóðvökva með tusku sem eigi að nota á aðra fleti. 

Meðgöngutími sýkingar tveir til fjórir sólarhringar

Fram kemur á vef landlæknis að meðgöngutími sýkingarinnar, þ.e. tími frá smiti til einkenna frá meltingarvegi, er yfirleitt 2–4 sólarhringar en lengri tími líður þar til einkenni HUS koma fram eða 1–2 vikum síðar. Einkenni geta verið mismikil og smitaður einstaklingur getur verið einkennalaus. Eitt helsta einkennið er niðurgangur. Í sumum tilfellum geta fylgt slæmir kviðverkir og/eða uppköst og oftast fylgir enginn hiti. Þessi fyrstu einkenni ganga venjulega yfir á 5–7 dögum. Hluti þeirra sem smitast fær blóðugan niðurgang, stundum í beinu framhaldi af fyrstu einkennum frá meltingarvegi en í sumum tilvikum verður hlé á niðurgangi í einhverja daga og byrjar svo blóðugur niðurgangur.

Alvarlegur fylgikvilli hennar er Hemolytic Uremic Syndrome (HUS) sem kemur oftast hjá börnum yngri en 10 ára. Helstu einkennin eru nýrnabilun, blóðfrumufæð (hemolýtísk anemia) og fækkun á blóðflögum, sem getur leitt til blæðinga. Fram kemur á vef landlæknis að það geti tekið eina til tvær vikur fyrir einkennin að koma fram eftir upphaf meltingarfæraeinkenna, sjaldan síðar. Í mörgum tilfellum HUS reynist dvöl á gjörgæsludeild og skilun (blóð- eða kviðhreinsun) vegna nýrnabilunar nauðsynleg. Þessi fylgikvilli getur valdið óafturkræfum skaða á nýrum og jafnvel leitt sjúklinginn til dauða.