Svíkjum ekki gerða samninga

Samstarf tveggja öflugra þjónustuaðila er mjög mikilvægt og getur bæði skapað betri þjónustu fyrir notendur ásamt því að vera hagkvæmari fyrir samfélagið.

Þetta átti vel við þegar Samband íslenskra sveitarfélaga og ríkisstjórn Íslands gerðu með sér samkomulag um þjónustu fyrir börn með fjölþættan vanda þann 19.mars árið 2025. Samkomulag sem ríkið er nú að einhliða að endurskilgreina án faglegra skýringa með samþykkt á nýrri reglugerð.

Skýr skilgreining á ábyrgð

Samkomulagið frá mars 2025 felur í sér að ríkið taki að sér framkvæmd og ábyrgð á fjármögnun sérhæfðrar þjónustu við börn með fjölþættan vanda sem þarfnast búsetu utan heimilis. Virkilega jákvætt skref að einfalda verkaskiptingu milli ríkis- og sveitarfélaga ásamt því að styrkja fjárhag sveitarfélaga sem geta þá staðið betur undir annarri þjónustu. Það má nefnilega ekki gleyma að ríki og sveitarfélög hafa það sameiginlega hlutverk að þjónusta íbúa landsins.

Eðlilega voru samningsaðilar ánægðir þann 19.mars 2025 og orð ráðherra endurspegluðu skilning og framtíðarsýn. Verið væri að binda enda á áratugadeilur um skiptingu ábyrgðar og kostnaðar við málefni barna með fjölþættan vanda og allir sammála um að þessi viðkvæmi hópur fái þjónustu við hæfi og jafnræði sé gætt til að veita slíka þjónustu.

Einhliða breyting í þveröfuga átt

Á undanförnum árum hafa verið um 34 börn á landinu sem hafa fengið mat sérfræðinga á þörf fyrir sérhæfða þjónustu og áttu að falla undir samkomulagið. Nú hefur barna- og menntamálaráðuneytið hins vegar birt reglugerð sem gengur þvert á bak samkomulagsins frá 2025. Ráðuneytið endurskilgreinir einhliða þann hóp barna sem á rétt á þjónustunni. Af þeim um 34 börnum sem áður fengu mat um þjónustu hafa, samkvæmt umsögn Sambands íslenskra sveitarfélaga, nú aðeins 10 börn fengið mat á þessu ári.

Það er óásættanlegt að annar samningsaðili breyti einhliða skilgreiningu og túlkun á samkomulagi sem áður hefur verið gert í góðri trú Vil ég skora á ráðherra og ríkisstjórnina að endurskoða ákvörðunina og veita nægu fjármagni til verkefnisins svo ríkið geti veitt þessum viðvæma hópi þá þjónustu sem samið var um.

Það má svo ekki gleyma að ríki og sveitarfélög eru sameiginlega að þjónusta íbúa landsins og mikilvægt að traust sé á milli aðila. Göngum í takt og stöndum við gerð samkomulög.

Höfundur er bæjarstjóri Árborgar.