Hræðslubandalag elítunnar í fílabeinsturninum Sveinn Atli Gunnarsson skrifar 2. júlí 2026 12:11 Það er ákveðin listgrein fólgin í því að skrifa heila grein þar sem nánast hver einasta málsgrein byggir á annaðhvort útúrsnúningi, hálfsannleik eða beinum mýtum. En þegar rýnt er í málflutning sumra þeirra sem berjast sem heitast gegn því að íslenska þjóðin fái einfaldlega að sjá hvað er í boði í samningi við Evrópusambandið, kemur í ljós ákveðið mynstur. Það er gamalkunnugt mynstur hræðsluáróðurs sem á að koma í veg fyrir að almenningur fái upplýsingar. Nýleg skrif Jóns Péturs Zimsen, þingmanns Sjálfstæðisflokksins, eru skólabókardæmi um þessa tækni. Þar er dregin upp heimsendakennd mynd þar sem allt fer í bál og brand ef við skyldum nú taka upp á því að segja já til að sjá ESB-samning í ágúst. Okkur er sagt að varnarsamstarf við Bandaríkin (sem er tvíhliða og óháð ESB) fari í uppnám. Okkur er sagt að ESB-her sé á leiðinni (sambandið er ekki með her). Og það sem fáránlegast er: því er haldið fram að stjórnvöld haldi verðbólgu og vöxtum viljandi uppi til að neyða fólk til að segja já. O.s.frv. Slíkar samsæriskenningar dæma sig í raun sjálfar. Þær lýsa fyrst og fremst miklu vantrausti á greind íslenskra kjósenda. En af hverju er þessum mýtum dælt út? Svarið liggur í því hverjir það eru sem tala svona. Þetta er orðræða þeirra sem hafa það mjög gott í núverandi kerfi. Þetta eru talsmenn ákveðinnar elítu, ef svo má segja, stjórnmálamanna og hagsmunaaðila, sem hagnast á einokun, tollamúrum, lokuðu umhverfi og sveiflum íslensku krónunnar. Fyrir þennan hóp er óbreytt ástand þægilegt. Fyrir þetta fólk er samkeppni, gagnsæi og evrópskt vaxtastig ógnun við eigin forréttindi. Þess vegna er reynt að telja almenningi trú um að það sé „sjálfstæðisbarátta“ og „þjóðarstolt“ að búa við hæstu vexti í Evrópu. Þetta minnir mest á kappleik þar sem hrópað er „áfram Ísland“ af mikilli elju. Það á að vera merki um „yfirburðalífskjör“ að íslenskar fjölskyldur brenni laununum sínum í verðbólgubáli og greiði margfaldan toll af hversdagslegum matvælum miðað við nágranna okkar. Þegar elítan segir „Takk, en NEI takk“, þá er hún í raun að segja: „Við höfum það fínt, verið þið ekki að rugga bátnum.“ Að segja já í ágúst snýst ekki um að samþykkja blindandi inngöngu í eitt eða neitt. Það snýst um að sýna þann sjálfsagða lýðræðislega kjark að sækja samninginn, leggja hann á borðið og fá staðreyndir í staðinn fyrir hræðslusögur. Þegar öllu er á botninn hvolft á ákvörðunin nefnilega að vera í höndum þjóðarinnar, en ekki fárra útvaldra sem vilja stýra umræðunni með því að snúa út úr raunveruleikanum. Leyfum samningnum að líta dagsins ljós. Það er almenningur í þessu landi sem á að eiga síðasta orðið, ekki elítan sem óttast breytingar. Segjum Já til að SJÁ. Höfundur er í loftslagshópnum París 1,5 sem berst fyrir því að Íslandi leggi sitt af mörkum til að leysa loftslagsvandann svo og sérlegur áhugamaður um Já við ESB-viðræðum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson Skoðun Alþjóðadagur friðarmenningar 21. september Gunnar Hersveinn Skoðun Hún þekkir mig með hjartanu Thelma Jónsdóttir Skoðun Samsköttun hjóna – allt annar hlutur? Gunnar Ármannsson Skoðun Heilbrigð skynsemi Einar Bárðarson Skoðun Hvalveiðum er lokið... í bili Sigurlaug Knudsen Stefánsdóttir Skoðun Hvers vegna hrynur námsárangur á Íslandi en ekki á Englandi? Guðrún Sævarsdóttir Skoðun Pólland setur jurtaríkið á matseðilinn Ingrid Kuhlman Skoðun 37% og reikningskúnstir Viðskiptaráðs Hjálmar Bogi Hafliðason Skoðun Hver borgar? — Seinni hluti: Já 2026 Gestur Valgarðsson Skoðun Skoðun Skoðun Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson skrifar Skoðun Alþjóðadagur friðarmenningar 21. september Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun 37% og reikningskúnstir Viðskiptaráðs Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers vegna hrynur námsárangur á Íslandi en ekki á Englandi? Guðrún Sævarsdóttir skrifar Skoðun Heilbrigð skynsemi Einar Bárðarson skrifar Skoðun Samsköttun hjóna – allt annar hlutur? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Tæknin í okkar þágu – ekki öfugt Halla Tómasdóttir skrifar Skoðun Pólland setur jurtaríkið á matseðilinn Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hún þekkir mig með hjartanu Thelma Jónsdóttir skrifar Skoðun Hvalveiðum er lokið... í bili Sigurlaug Knudsen Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hver borgar? — Seinni hluti: Já 2026 Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Parkour skúrinn - Síðasta vígið Davíð Már Sigurðsson, Tommi Thor Guðmundsson,Viktor Yngvi Ísaksson skrifar Skoðun Þú, ég og dildóinn Eva Pandora Baldursdóttir skrifar Skoðun SÁÁ, milljarðarnir og aðhaldið sem vantar Kristín I. Pálsdóttir skrifar Skoðun Sheeran og Gaza Arnar Eggert Thoroddsen skrifar Skoðun Sameinumst um 2,5 prósent markmið Seðlabankans Bragi Bjarnason skrifar Skoðun Lestur er meira en ein aðferð Guðmundur Engilbertsson skrifar Skoðun Hver skilgreinir svarið? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Krónan varð eftir – nú þarf að láta hana virka Örn Sigurdsson skrifar Skoðun Grænlandssamningurinn Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Uppsagnir hafnar en ríkið er ekki tilbúið að taka við Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þegar faglegt sjálfstæði verður að neitunarvaldi Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Penelópa í Valhöll Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þegar „fjölmiðlastyrkir“ eru ekki fyrir alla fjölmiðla Hólmgeir Baldursson skrifar Skoðun Litlar ákvarðanir geta leitt til fleiri heilbrigðra æviára Thor Aspelund skrifar Skoðun Ferðaskrifstofur í gíslingu kjaradeilna: Hver á að borga brúsann? Ásdís Eir Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Allt landið eitt kjördæmi Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Ég ætla ekki að verða sérfræðingur í salernispappír Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Ástæðan fyrir ástandinu hjá SÁÁ Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Hvers vegna er ég ekki kominn lengra? Sigurður Árni Reynisson skrifar Sjá meira
Það er ákveðin listgrein fólgin í því að skrifa heila grein þar sem nánast hver einasta málsgrein byggir á annaðhvort útúrsnúningi, hálfsannleik eða beinum mýtum. En þegar rýnt er í málflutning sumra þeirra sem berjast sem heitast gegn því að íslenska þjóðin fái einfaldlega að sjá hvað er í boði í samningi við Evrópusambandið, kemur í ljós ákveðið mynstur. Það er gamalkunnugt mynstur hræðsluáróðurs sem á að koma í veg fyrir að almenningur fái upplýsingar. Nýleg skrif Jóns Péturs Zimsen, þingmanns Sjálfstæðisflokksins, eru skólabókardæmi um þessa tækni. Þar er dregin upp heimsendakennd mynd þar sem allt fer í bál og brand ef við skyldum nú taka upp á því að segja já til að sjá ESB-samning í ágúst. Okkur er sagt að varnarsamstarf við Bandaríkin (sem er tvíhliða og óháð ESB) fari í uppnám. Okkur er sagt að ESB-her sé á leiðinni (sambandið er ekki með her). Og það sem fáránlegast er: því er haldið fram að stjórnvöld haldi verðbólgu og vöxtum viljandi uppi til að neyða fólk til að segja já. O.s.frv. Slíkar samsæriskenningar dæma sig í raun sjálfar. Þær lýsa fyrst og fremst miklu vantrausti á greind íslenskra kjósenda. En af hverju er þessum mýtum dælt út? Svarið liggur í því hverjir það eru sem tala svona. Þetta er orðræða þeirra sem hafa það mjög gott í núverandi kerfi. Þetta eru talsmenn ákveðinnar elítu, ef svo má segja, stjórnmálamanna og hagsmunaaðila, sem hagnast á einokun, tollamúrum, lokuðu umhverfi og sveiflum íslensku krónunnar. Fyrir þennan hóp er óbreytt ástand þægilegt. Fyrir þetta fólk er samkeppni, gagnsæi og evrópskt vaxtastig ógnun við eigin forréttindi. Þess vegna er reynt að telja almenningi trú um að það sé „sjálfstæðisbarátta“ og „þjóðarstolt“ að búa við hæstu vexti í Evrópu. Þetta minnir mest á kappleik þar sem hrópað er „áfram Ísland“ af mikilli elju. Það á að vera merki um „yfirburðalífskjör“ að íslenskar fjölskyldur brenni laununum sínum í verðbólgubáli og greiði margfaldan toll af hversdagslegum matvælum miðað við nágranna okkar. Þegar elítan segir „Takk, en NEI takk“, þá er hún í raun að segja: „Við höfum það fínt, verið þið ekki að rugga bátnum.“ Að segja já í ágúst snýst ekki um að samþykkja blindandi inngöngu í eitt eða neitt. Það snýst um að sýna þann sjálfsagða lýðræðislega kjark að sækja samninginn, leggja hann á borðið og fá staðreyndir í staðinn fyrir hræðslusögur. Þegar öllu er á botninn hvolft á ákvörðunin nefnilega að vera í höndum þjóðarinnar, en ekki fárra útvaldra sem vilja stýra umræðunni með því að snúa út úr raunveruleikanum. Leyfum samningnum að líta dagsins ljós. Það er almenningur í þessu landi sem á að eiga síðasta orðið, ekki elítan sem óttast breytingar. Segjum Já til að SJÁ. Höfundur er í loftslagshópnum París 1,5 sem berst fyrir því að Íslandi leggi sitt af mörkum til að leysa loftslagsvandann svo og sérlegur áhugamaður um Já við ESB-viðræðum.
Skoðun Parkour skúrinn - Síðasta vígið Davíð Már Sigurðsson, Tommi Thor Guðmundsson,Viktor Yngvi Ísaksson skrifar
Skoðun Ferðaskrifstofur í gíslingu kjaradeilna: Hver á að borga brúsann? Ásdís Eir Guðmundsdóttir skrifar