„Við þurfum að bregðast við því á­kalli, það er aug­ljóst“

Skýrslan er gerð fyrir samtök sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu af Dr. Lilju M. Jónsdóttur og Ingvari Sigurgeirssyni prófessor í kennslufræðum. Við gerð hennar var rætt við rúmlega 160 starfsmenn í 25 skólum auk þess sem um tvö þúsund starfsmenn skóla svöruðu spurningakönnun. 

Í skýrslunni kemur fram að rúmlega 60 prósent kennara finna fyrir stöðugu, mjög miklu eða þrúgandi álagi. Formaður Kennarasambandsins segir skipta máli að rýna í niðurstöður skýrslunnar.

„Auðvitað bendir skýrslan á hvað álagið er en þetta er líka álag um viðbrögð þeirra sem vinna í kringum skólana, ekki síður en þeirra sem vinna inni í þeim,“ segir Magnús Þór Jónsson formaður KÍ.

Kröfur á skólana vegna mála sem áður voru inni á heimilunum

Skýrt kemur fram í skýrslunni að álag í skólunum er mest á þeim kennurum sem sinna umsjónarkennslu. Magnús segir það stemma við niðurstöður úr könnunum sem KÍ hefur sjálft látið gera.

„Það ræðst bæði af samsetningu nemendahópanna og líka miklum samskiptum við foreldra og aðra aðila fyrir utan skólastofuna, þannig að það kemur ekki á óvart. Við höfum reyndar líka spurt í okkar könnunum hvernig fólk telur sig ná að stýra álaginu og þar höfum við fengið tölur um að fólk býr við mikið álag en telur sig ráða ágætlega við það,“ segir Magnús Þór.

Þá kemur einnig fram að þátttaka skólanna í uppeldi hafi aukist. Magnús segir samstarf foreldra og skóla á góðum stað en umræðan sé nauðsynleg.

„Það er verið að gera kröfur til skólanna sem áður fyrr voru nokkuð augljóslega hafðar inni á heimili, sem snúast að alls konar annarri kennslu heldur en bara í lestri, stærðfræði og skrift.“

„Þau tiltaka í skýrslunni til dæmis að foreldrar séu að koma með börnin og segja að barnið megi ekki tala við þennan eða hinn og megi ekki taka þátt í ákveðnum kennslustundum út frá einhverjum skoðunum eða hugmyndum.“

Skólarnir þurfi að fylgja lögum um það sem kenna skal.

„Skólinn er bundinn af lögum, reglum og námsskrá og þá getum við ekki gert á hann aðrar og frekari eða meiri íþyngjandi kröfur heldur en þar eru. Við þurfum að sjá til þess að þessu núningspunktum á milli skóla og heimilis fækki og það er sameiginlegt verkefni okkar allra að gera það.“

„Umræða í fermingarveislum um hvað allt sé ómögulegt“

Neikvæð umræða um skólastarf er nefnd sem vaxandi álagsþáttur. Magnús segir umræðuna oft ekki snúast um lykilatriðin, það sé á ábyrgð allra að bæta úr en fjölmiðlar og stjórnmálamenn lyfti of oft upp neikvæðum fréttum. 

„Við heyrum það mjög greinilega og okkur finnst það sérstaklega erfitt að unga fólkið er að lýsa því að það finnist erfitt að lyfta starfinu sínu upp. Því það er akkúrat umræðan í fermingarveislum, fjölskylduboðum eða vinahittingnum hvað allt sé ómögulegt. Það er ekki hvetjandi fyrir nokkurn mann að vinna í því umhverfi.“

Hann segir kennara gera sér grein fyrir að það séu viðfangsefni og verkefni sem vinna þurfi í. Áhyggjuefni sé að ungir kennarar sjái sig ekki í starfinu eftir 5-10 ár.

„Almennt séð þá er það ekki leiðin til að ná árangri að öskra með háum lýsingarorðum byggðum á einhverri stórri yfirlitsmynd sem sannarlega er ekki í fyrsta sæti þegar kemur að því að barn komi í skólann á hverjum degi. Við höfum áhyggjur af því að neikvæð umræða geti leitt til þess að fólki taki aðra leið ef það býðst, jafnvel þó það kunni vel við vinnuna sína.“

„Við þurfum að bregðast við því ákalli, það er augljóst“

Þá kemur fram að kennarum finnst skorta stuðning frá sveitarfélögunum.

„Það er annað í þessari skýrslu sem slær okkur mjög, að þar eru tölur sem við verðum auðvitað að þora að ræða, samfélagið, kennarasamfélagið og þessi sveitarfélög. Hvernig stendur á því að meirihluti kennara telur sig fá lítinn eða engan stuðning í starfi. Við þurfum að bregðast við því ákalli, það er alveg augljóst.“

Hann segir næstu skref þurfa að vera að setjast niður og sjá hver vandinn sé og verkefnin. Oft hafi verið farið í vinnu og gerðar tillögur til úrbóta sem síðan daga uppi.

„Ég hef heyrt það á fulltrúum Samtaka sveitarfélaga að þessar tillögur sem eru lagðar til verði teknar inn í umræðu og auðvitað eru það sveitarfélögin hvert og eitt sem þurfa að taka afstöðu til þeirra,“ segir Magnús Þór að lokum.