Göngum til góðs fyrir íslenska náttúru Jóna Bjarnadóttir skrifar 22. apríl 2026 08:00 Við Íslendingar erum auðug af náttúruauðlindum og höfum nýtt náttúruna okkur til hagsbóta. Við njótum þeirra forréttinda að nýta vatnsafl, jarðvarma og vind til orkuvinnslu og erum því minna háð jarðefnaeldsneyti en flestar aðrar þjóðir. Landsvirkjun hefur alltaf unnið að uppbyggingu orkuinnviða með virðingu fyrir náttúru landsins að leiðarljósi, vandað til verka þannig að eftir er tekið samhliða því að stuðla að öflugu atvinnulífi víða um land og þeim lífsgæðum sem við flest lítum á sem sjálfsögð. Fyrri kynslóðir tryggðu okkur græna orku með framsýni sinni og við erum stolt af því að tryggja hag komandi kynslóða á sama hátt. Nýting auðlinda felur í sér inngrip í náttúruna sem óhjákvæmilega veldur raski á umhverfinu. Það að nýta endurnýjanlegar auðlindir gerir raforkuvinnslu okkar umtalsvert umhverfisvænni en ef svo væri ekki, en slík nýting felur eins og önnur í sér inngrip í náttúru og rask á umhverfi. Það er á okkar ábyrgð að lágmarka þetta rask eins og kostur er til að draga úr fórnarkostnaði áhrifa á náttúru á móti efnahags- og samfélagslegum ávinningi. Náttúruvernd mikilvæg forsenda við hönnun virkjana Við hjá Landsvirkjun öxlum daglega þá ábyrgð að nýta náttúruauðlindir þjóðarinnar og leggjum okkur ávallt fram um að vanda til verka í hverju skrefi. Við stöndum vörð umlíffræðilega fjölbreytnimeð vistkerfisnálgun að leiðarljósi og leggjum áherslu á að þekkjaumhverfisáhrifstarfseminnar, að draga úr þeim og koma í veg fyrir umhverfisatvik. Hér eru nokkur dæmi um nálgun okkar: Við beislun jarðvarma á Þeistareykjum var virkjunin hönnuð út frá staðháttum og með náttúru svæðisins í forgrunni. Lögð var áhersla á að raska ekki sérstökum hverasvæðum og hraunmyndunum, öðru raski var haldið í lágmarki og frágangi sinnt samhliða uppbyggingu virkjunarinnar. Við undirbúning fyrsta vindorkuvers landsins við Vaðöldu var þess gætt að velja stað á svæði sem þegar hefur verið raskað og þar sem innviðir, vegir og flutningslínur, eru þegar til reiðu. Við gættum þess jafnframt að velja ekki svæði sem njóta náttúruverndar og vera fjarri svæðum sem teljast til mikilvægra fuglasvæða. Við undirbúning Hvammsvirkjunar var sérstaklega hugað að áhrifum á laxfiska með það að markmiði að tryggja áfram vöxt og viðgang fiskistofna í Þjórsá. Ástæða er til að benda á að stofninn hefur vaxið og dafnað síðustu 60 árin, samhliða nýtingu vatnsfallsins til raforkuframleiðslu. Á rúmlega 60 ára starfstíma sínum hefur Landsvirkjun lagt áherslu á að bæta upp raskað land með aðgerðum sem falla að náttúrunni, með sérstaka áherslu á sjálfbærni, viðnámsþol og líffræðilega fjölbreytni. Við rekum umfangsmikil verkefni, bæði í tengslum við framkvæmdir en einnig með það að markmiði að efla kolefnisbindingu, styrkja búsvæði og draga úr jarðvegseyðingu. Sérstök áhersla er lögð á að nýta staðargróður og innlendar tegundir til að efla náttúruleg vistkerfi. Takk fyrir aðhaldið! Orkufyrirtæki þjóðarinnar þarf aðhald eigenda sinna til að finna lausnir sem annars vegar draga úr neikvæðum áhrifum starfseminnar á náttúrfar, fólk og aðra landnýtingu og hins vegar stuðla að ávinningi fyrir nærsamfélag virkjana og þjóðina alla. Það aðhald fæst meðal annars með öflugu starfi náttúruverndarsamtaka og við erum þakklát fyrir það. Græna gangan á morgun, sumardaginn fyrsta, er öflugt og jákvætt framtak náttúruverndarhreyfingarinnar á Íslandi. Það er mikilvægt að við öll, hvar sem við störfum, höfum ávallt í huga að það fylgir því mikil ábyrgð að nýta náttúruauðlindir. Ég ætla að mæta og taka þátt í Grænu göngunni og ganga fyrir náttúrna og framtíðina. Höfundur er framkvæmdastjóri Samfélags og umhverfis hjá Landsvirkjun. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jóna Bjarnadóttir Mest lesið Til hamingju... með hvað? Einar Jóhannes Guðnason Skoðun Ég er ekki tilbúin að stökkva Agla Þyri Kristjánsdóttir Skoðun Barn fyrir bíl Albína Pálsdóttir,Anna Margrét Ásbjarnardóttir,Brynhildur Bolladóttir,Geir Finnsson,Gísli Marteinn Baldursson,Halldóra Þórsdóttir,Hrafnhildur Ingibjargardóttir Hallsdóttir,Kjartan Sveinn Guðmundsson,Rán Flygenring,Sveinn Þórhallsson ,Viktor Lorange Skoðun 60 milljarðarnir sem enginn talar um Kári Sigurðsson Skoðun Spilin sem enginn vill fá Sigríður Eva Þorsteinsdóttir Skoðun Ekkert leyniletur heldur íslenskt ritmál – Punktaletur á að vera sjálfsagður hlutur Hjalti Sigurðsson Skoðun Tilvistarkreppa borðstofunnar Gunnar Salvarsson Skoðun Ekki er allt gull sem glóir Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Verðmætin verða ekki til af sjálfu sér Hafdís Gunnarsdóttir Skoðun Er mikið umframboð á fasteignamarkaði? Ólafur Margeirsson Skoðun Skoðun Skoðun Er mikið umframboð á fasteignamarkaði? Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Spilin sem enginn vill fá Sigríður Eva Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Ég er ekki tilbúin að stökkva Agla Þyri Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Viðreisn vill raunverulegar forvarnir gegn nikótínneyslu ungmenna Sandra Sigurðardóttir skrifar Skoðun Vöruverðið á vegum úti Benedikt S. Benediktsson skrifar Skoðun Lífið í Grindavík í dag – þakklæti, óvissa og trú á framtíðina Dagmar Valsdóttir skrifar Skoðun Hugsum fram í tímann Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Nýsköpun er besta byggðastefnan Lilja Björg Ágústsdóttir skrifar Skoðun Til hamingju... með hvað? Einar Jóhannes Guðnason skrifar Skoðun Tíminn sem tapast þegar næringin fylgir ekki æfingaálaginu Lilja Guðmundsdóttir ,Arnar Sölvi Arnmundsson skrifar Skoðun Ekkert leyniletur heldur íslenskt ritmál – Punktaletur á að vera sjálfsagður hlutur Hjalti Sigurðsson skrifar Skoðun Hvað kemur ESB málinu við? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Barn fyrir bíl Albína Pálsdóttir,Anna Margrét Ásbjarnardóttir,Brynhildur Bolladóttir,Geir Finnsson,Gísli Marteinn Baldursson,Halldóra Þórsdóttir,Hrafnhildur Ingibjargardóttir Hallsdóttir,Kjartan Sveinn Guðmundsson,Rán Flygenring,Sveinn Þórhallsson ,Viktor Lorange skrifar Skoðun Flokkur fólksins klippir á bremsur unga fólksins Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun Tilvistarkreppa borðstofunnar Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Af hverju ekki hún? Thelma Kristín Kvaran skrifar Skoðun Norrænt sambandsríki – næsta skref! Hrannar Björn Arnarsson skrifar Skoðun Hvers vegna eru niðurstöður PISA leyndarmál? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Ekki er allt gull sem glóir Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Verðmætin verða ekki til af sjálfu sér Hafdís Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvað varð um tillögurnar? Ragnhildur Jónsdóttir skrifar Skoðun Spyrjið okkur hvað við sjáum á TikTok Lena Amirsdóttir Mulamuhic skrifar Skoðun Erum við að borða það sem við höldum að við séum að borða? Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Lyf eru fjárfesting í fólki og framtíðinni Erla Sigríður Skarphéðinsdóttir skrifar Skoðun Mikilvæg niðurstaða fyrir launafólk Finnbjörn A. Hermannsson skrifar Skoðun Valkvætt samhengi Ásdísar svo hún geti teiknað upp réttu fyrirsögnina Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Laxeldi á Seyðisfirði Kristján Ingimarsson skrifar Skoðun Til foreldra trans barna og ungmenna María Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Vextir og vöxtur nýsköpunar Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Allir vinna – fjárfestum í því sem við eigum Birna Ósk Einarsdóttir skrifar Sjá meira
Við Íslendingar erum auðug af náttúruauðlindum og höfum nýtt náttúruna okkur til hagsbóta. Við njótum þeirra forréttinda að nýta vatnsafl, jarðvarma og vind til orkuvinnslu og erum því minna háð jarðefnaeldsneyti en flestar aðrar þjóðir. Landsvirkjun hefur alltaf unnið að uppbyggingu orkuinnviða með virðingu fyrir náttúru landsins að leiðarljósi, vandað til verka þannig að eftir er tekið samhliða því að stuðla að öflugu atvinnulífi víða um land og þeim lífsgæðum sem við flest lítum á sem sjálfsögð. Fyrri kynslóðir tryggðu okkur græna orku með framsýni sinni og við erum stolt af því að tryggja hag komandi kynslóða á sama hátt. Nýting auðlinda felur í sér inngrip í náttúruna sem óhjákvæmilega veldur raski á umhverfinu. Það að nýta endurnýjanlegar auðlindir gerir raforkuvinnslu okkar umtalsvert umhverfisvænni en ef svo væri ekki, en slík nýting felur eins og önnur í sér inngrip í náttúru og rask á umhverfi. Það er á okkar ábyrgð að lágmarka þetta rask eins og kostur er til að draga úr fórnarkostnaði áhrifa á náttúru á móti efnahags- og samfélagslegum ávinningi. Náttúruvernd mikilvæg forsenda við hönnun virkjana Við hjá Landsvirkjun öxlum daglega þá ábyrgð að nýta náttúruauðlindir þjóðarinnar og leggjum okkur ávallt fram um að vanda til verka í hverju skrefi. Við stöndum vörð umlíffræðilega fjölbreytnimeð vistkerfisnálgun að leiðarljósi og leggjum áherslu á að þekkjaumhverfisáhrifstarfseminnar, að draga úr þeim og koma í veg fyrir umhverfisatvik. Hér eru nokkur dæmi um nálgun okkar: Við beislun jarðvarma á Þeistareykjum var virkjunin hönnuð út frá staðháttum og með náttúru svæðisins í forgrunni. Lögð var áhersla á að raska ekki sérstökum hverasvæðum og hraunmyndunum, öðru raski var haldið í lágmarki og frágangi sinnt samhliða uppbyggingu virkjunarinnar. Við undirbúning fyrsta vindorkuvers landsins við Vaðöldu var þess gætt að velja stað á svæði sem þegar hefur verið raskað og þar sem innviðir, vegir og flutningslínur, eru þegar til reiðu. Við gættum þess jafnframt að velja ekki svæði sem njóta náttúruverndar og vera fjarri svæðum sem teljast til mikilvægra fuglasvæða. Við undirbúning Hvammsvirkjunar var sérstaklega hugað að áhrifum á laxfiska með það að markmiði að tryggja áfram vöxt og viðgang fiskistofna í Þjórsá. Ástæða er til að benda á að stofninn hefur vaxið og dafnað síðustu 60 árin, samhliða nýtingu vatnsfallsins til raforkuframleiðslu. Á rúmlega 60 ára starfstíma sínum hefur Landsvirkjun lagt áherslu á að bæta upp raskað land með aðgerðum sem falla að náttúrunni, með sérstaka áherslu á sjálfbærni, viðnámsþol og líffræðilega fjölbreytni. Við rekum umfangsmikil verkefni, bæði í tengslum við framkvæmdir en einnig með það að markmiði að efla kolefnisbindingu, styrkja búsvæði og draga úr jarðvegseyðingu. Sérstök áhersla er lögð á að nýta staðargróður og innlendar tegundir til að efla náttúruleg vistkerfi. Takk fyrir aðhaldið! Orkufyrirtæki þjóðarinnar þarf aðhald eigenda sinna til að finna lausnir sem annars vegar draga úr neikvæðum áhrifum starfseminnar á náttúrfar, fólk og aðra landnýtingu og hins vegar stuðla að ávinningi fyrir nærsamfélag virkjana og þjóðina alla. Það aðhald fæst meðal annars með öflugu starfi náttúruverndarsamtaka og við erum þakklát fyrir það. Græna gangan á morgun, sumardaginn fyrsta, er öflugt og jákvætt framtak náttúruverndarhreyfingarinnar á Íslandi. Það er mikilvægt að við öll, hvar sem við störfum, höfum ávallt í huga að það fylgir því mikil ábyrgð að nýta náttúruauðlindir. Ég ætla að mæta og taka þátt í Grænu göngunni og ganga fyrir náttúrna og framtíðina. Höfundur er framkvæmdastjóri Samfélags og umhverfis hjá Landsvirkjun.
Barn fyrir bíl Albína Pálsdóttir,Anna Margrét Ásbjarnardóttir,Brynhildur Bolladóttir,Geir Finnsson,Gísli Marteinn Baldursson,Halldóra Þórsdóttir,Hrafnhildur Ingibjargardóttir Hallsdóttir,Kjartan Sveinn Guðmundsson,Rán Flygenring,Sveinn Þórhallsson ,Viktor Lorange Skoðun
Ekkert leyniletur heldur íslenskt ritmál – Punktaletur á að vera sjálfsagður hlutur Hjalti Sigurðsson Skoðun
Skoðun Viðreisn vill raunverulegar forvarnir gegn nikótínneyslu ungmenna Sandra Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Tíminn sem tapast þegar næringin fylgir ekki æfingaálaginu Lilja Guðmundsdóttir ,Arnar Sölvi Arnmundsson skrifar
Skoðun Ekkert leyniletur heldur íslenskt ritmál – Punktaletur á að vera sjálfsagður hlutur Hjalti Sigurðsson skrifar
Skoðun Barn fyrir bíl Albína Pálsdóttir,Anna Margrét Ásbjarnardóttir,Brynhildur Bolladóttir,Geir Finnsson,Gísli Marteinn Baldursson,Halldóra Þórsdóttir,Hrafnhildur Ingibjargardóttir Hallsdóttir,Kjartan Sveinn Guðmundsson,Rán Flygenring,Sveinn Þórhallsson ,Viktor Lorange skrifar
Skoðun Valkvætt samhengi Ásdísar svo hún geti teiknað upp réttu fyrirsögnina Eydís Inga Valsdóttir skrifar
Barn fyrir bíl Albína Pálsdóttir,Anna Margrét Ásbjarnardóttir,Brynhildur Bolladóttir,Geir Finnsson,Gísli Marteinn Baldursson,Halldóra Þórsdóttir,Hrafnhildur Ingibjargardóttir Hallsdóttir,Kjartan Sveinn Guðmundsson,Rán Flygenring,Sveinn Þórhallsson ,Viktor Lorange Skoðun
Ekkert leyniletur heldur íslenskt ritmál – Punktaletur á að vera sjálfsagður hlutur Hjalti Sigurðsson Skoðun