Stóra sleggjan Gunnar Einarsson skrifar 2. febrúar 2026 09:01 Andmæli við lið tvö í grein Eyþórs Eðvarssonar frá 31 desember. Eyþór segir: „97% virkra loftslagfræðinga eru sammála um að loftslagshlýnunin sé mest af mannavöldum“. Þetta er stóra sleggjan, sem tekin er upp til að slá niður gagnrýni á Hamfarahlýnun. Í upprunalegu útgáfunni var sagt að 97% teldu CO2 hafa áhrif til hlýnunar, ekki að hlýnun væri „mest „ af völdum manna, né heldur að 97% vísindamanna teldu áhrifin skaðleg, sem var túlkun sem aðrir settu inn síðar. Tölfræðin að baki þessari fyrstu útgáfu var sérkennileg. Það voru lesnar 12000 greinar um loftslagsmál. 33% töldu að menn hefðu áhrif til til hlýnunar. 1 % taldi engin áhrif. Þetta gerir stærðfræðilega 97% með. Hin 66% sem ekki tóku afstöðu var sleppt úr jöfnunni, án skýringa. Hversu stór hluti trúði á hamfara hlýnun, var ekki til athugunar. Jafnvel þó einhverjir trúi fullyrðingunni, þá inniber hún tvær rökvillur: „appeal to popularity“ er þegar menn fullyrða að af því hversu margir aðhyllast einhverja skoðun þá hljóti hún fyrir vikið að vera sönn – „argumentum ad populum“. Hin er „appeal to authority“ það er þegar menn bera fyrir sig að af því eitthvað meint yfirvald eða einhver með ákveðna stöðu, segir eitthvað þá hljóti sú staðæfing þar með að vera sönn „argumentum ad verecundiam“ Al Gore ferðaðist um heiminn og flutti heimsendaspá sína. Hann spáði t.d. 2009 að allur ís yrði farin af norðurskautinu 2015. Stór landsvæði færu í kaf og fleira hræðilegt kæmi yfir okkur. Mannkynið jafnvel í hættu. Allt þetta átti að gerast á örfáum árum, ef ekki yrði brugðist við helst strax í gær. Honum og fleirum tókst að skapa stemningu, sem jaðraði við trúarbrögð. Sannleikurinn var fundinn. Prestar safnaðarins boðuðu bannfæringu þeirra sem andmæltu. Dr. Gro Harlem: „vísindalegri umræðan um hamfarahlýnun er lokið“. Yvo de Boer: „það er glæpsamlega óábyrgt að hunsa bráðavandan vegna hnattrænar hlýnunar“. Judy Curry sem er loftslagsfræðingur. Hún var í góðri stöðu í háskóla. Hún hafði verið í framlínu umræðu um CO2. Hún taldi að CO2 hafi áhrif en las ekki út úr gögnum að hamfarahlýnun væri á leiðinni. Hún byrjaði að lýsa efasemdum. Í raun var hún að segja: „hverfum ekki frá hinni vísindalegu aðferð, hlustum á gagnrýni. Loftslagið er svo flókið að það er útilokað að fullyrða eitthvað með vissu um veðurfar framtíðarinnar“. Það leið ekki á löngu þar til að ráðist var á hana og hún sökuð um andvísindaleg vinnubrögð og afneitun. Það var ráðist á hana persónulega og mannorð hennar dregið niður. Það endaði með að hún varð að segja af sér góðri stöðu við háskóla. Hún segir: „ég lifði þetta af, efnahagslega,, enda búin að borga niður húsnæðislánið og koma dóttur minni gegnum skóla“. Það er ekki skrítið að yngri vísindamenn séu hikandi að koma fram með gagnrýni þegar stemningin er þannig, að það er ráðist að gagnrýnandanum, ekki þau rök sem hann kemur með. Hver vill hljóta bannfæringu? Þeir sem ekki trúðu héldu sig til hlés, en muldruðu ef til vill þegar lítið bar á: “ hún snýst nú samt“. Annar vísindamaður Professor William Happer, einn af þeim sem var meðhöfundur að grein skrifaðri upp úr 1980 og boðaði að CO2 hefði áhrif til hlýnunar. Hann segir um þessa grein: við spáðum um áhrif CO2 til hlýnunar og settum fyrst inn bara hver áhrif CO2 yrðu. Áður en greinin var birt bætum við um betur og settum inn „positive feedback“. Þetta var gert á afar hæpnum forsemdum og ég skammast mín fyrir að nafn mitt sé á þessari ritgerð.“ Það er þessi reikniregla sem magnar upp áhrifin af CO2 og gerir þau meiri en ástæða er til. Hver sá sem hlustar á William á youtube getur varla sagt að hann viti ekki hvað hann er að tala um, hvað þá að hægt sé að líkja málflutningi hans við málflutning þeirra sem telja að jörðin sé flöt, eins og stundum er gert um afneitunarsinna. Hann segir að vissulega hafi CO2 áhrif en að þau séu hverfandi. Allt tal um að hamfarahlýnun sé yfirvofandi, standist ekki. Þeir sem trúa á að það þurfi ákveðin fjölda vísindamanna til að gagnrýni verði marktæk, geta fundið á netinu, langa lista með vísindamönnum sem afneita hamfarahlýnun. Stóra sleggjan virkaði vel, en hún er andvísindaleg og ég hélt satt best að segja að hún hefði verið grafin. Höfundur er fyrrverandi bóndi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Hversu mörg líf þarf áður en kerfið vaknar? Harpa Hildiberg Böðvarsdóttir Skoðun Það vex eitt blóm fyrir vestan Sif Huld Albertsdóttir Skoðun Kosningar eða Eurovision? Þorsteinn Haukur Harðarson Skoðun Af hverju þurfum við páska? Matthildur Bjarnadóttir Skoðun Hvað fæst fyrir skattpeningana? Stefán Vagn Stefánsson Skoðun Viltu vita? Gunnar Hólmsteinn Ársælsson Skoðun Sex ástæður til að segja já við ESB-viðræðum Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Verða ríki fátæk af því að ganga í Evrópusambandið? Andrés Pétursson Skoðun Íþrótta- og menningarbærinn Hafnarfjörður Elín Anna Baldursdóttir Skoðun Sérhagsmunir eða almannahagur Sigurður K Pálsson Skoðun Skoðun Skoðun Það vex eitt blóm fyrir vestan Sif Huld Albertsdóttir skrifar Skoðun Hversu mörg líf þarf áður en kerfið vaknar? Harpa Hildiberg Böðvarsdóttir skrifar Skoðun Af hverju þurfum við páska? Matthildur Bjarnadóttir skrifar Skoðun Íþrótta- og menningarbærinn Hafnarfjörður Elín Anna Baldursdóttir skrifar Skoðun Hvað fæst fyrir skattpeningana? Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Kosningar eða Eurovision? Þorsteinn Haukur Harðarson skrifar Skoðun Viltu vita? Gunnar Hólmsteinn Ársælsson skrifar Skoðun Dauði eða ofsakvíði? Sóley Dröfn Davíðsdóttir skrifar Skoðun Kílómetragjaldið: aukin skattheimta á þá sem minna mega sín? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Sérhagsmunir eða almannahagur Sigurður K Pálsson skrifar Skoðun Sjálfsmynd þjóðar Steinar Harðarson skrifar Skoðun Viltu ná niður þinni eigin verðbólgu? Sveinn Ólafsson skrifar Skoðun Sex ástæður til að segja já við ESB-viðræðum Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Hvenær hætta börn að rétta upp hönd? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar hljóð og mynd fara ekki saman Sigurður Eyjólfur Sigurjónsson skrifar Skoðun Hvert stefnir stríðið í Íran? Trump valdi það, en hvað tekur við núna? Jun Þór Morikawa skrifar Skoðun Beiting helmingaskiptareglunnar við fjárskipti hjóna Sveinn Ævar Sveinsson skrifar Skoðun Verða ríki fátæk af því að ganga í Evrópusambandið? Andrés Pétursson skrifar Skoðun Tækifæri til að lækka verðbólgu Marinó G. Njálsson skrifar Skoðun Eins gott að þjóðin viti ekki of mikið Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Virðisaukaskattur, raunverulegur greiðandi og áhrif á samkeppnishæfni Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Sterkari saman og til þjónustu reiðubúin Hanna Katrín Friðriksson skrifar Skoðun Hver heldur á fjarstýringunni í íslensku samfélagi? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hvar býrðu? Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Ísland selur sig ekki sjálft – og óvissa selur ekkert Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Föstudagurinn langi spyr: stöndum við með týndu börnunum okkar? Steinþór Þórarinsson skrifar Skoðun Lágir skattar og góð þjónusta fara saman í Kópavogi Guðmundur Jóhann Jónsson skrifar Skoðun Píeta samtökin 10 ára – samstaða um von Bjarni Karlsson skrifar Skoðun Markaðsöflin græða meðan börnin tapa Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun „Faðir vor“— Ákall um að afskrifa allar skuldir og lifa í kærleika Sigurvin Lárus Jónsson skrifar Sjá meira
Andmæli við lið tvö í grein Eyþórs Eðvarssonar frá 31 desember. Eyþór segir: „97% virkra loftslagfræðinga eru sammála um að loftslagshlýnunin sé mest af mannavöldum“. Þetta er stóra sleggjan, sem tekin er upp til að slá niður gagnrýni á Hamfarahlýnun. Í upprunalegu útgáfunni var sagt að 97% teldu CO2 hafa áhrif til hlýnunar, ekki að hlýnun væri „mest „ af völdum manna, né heldur að 97% vísindamanna teldu áhrifin skaðleg, sem var túlkun sem aðrir settu inn síðar. Tölfræðin að baki þessari fyrstu útgáfu var sérkennileg. Það voru lesnar 12000 greinar um loftslagsmál. 33% töldu að menn hefðu áhrif til til hlýnunar. 1 % taldi engin áhrif. Þetta gerir stærðfræðilega 97% með. Hin 66% sem ekki tóku afstöðu var sleppt úr jöfnunni, án skýringa. Hversu stór hluti trúði á hamfara hlýnun, var ekki til athugunar. Jafnvel þó einhverjir trúi fullyrðingunni, þá inniber hún tvær rökvillur: „appeal to popularity“ er þegar menn fullyrða að af því hversu margir aðhyllast einhverja skoðun þá hljóti hún fyrir vikið að vera sönn – „argumentum ad populum“. Hin er „appeal to authority“ það er þegar menn bera fyrir sig að af því eitthvað meint yfirvald eða einhver með ákveðna stöðu, segir eitthvað þá hljóti sú staðæfing þar með að vera sönn „argumentum ad verecundiam“ Al Gore ferðaðist um heiminn og flutti heimsendaspá sína. Hann spáði t.d. 2009 að allur ís yrði farin af norðurskautinu 2015. Stór landsvæði færu í kaf og fleira hræðilegt kæmi yfir okkur. Mannkynið jafnvel í hættu. Allt þetta átti að gerast á örfáum árum, ef ekki yrði brugðist við helst strax í gær. Honum og fleirum tókst að skapa stemningu, sem jaðraði við trúarbrögð. Sannleikurinn var fundinn. Prestar safnaðarins boðuðu bannfæringu þeirra sem andmæltu. Dr. Gro Harlem: „vísindalegri umræðan um hamfarahlýnun er lokið“. Yvo de Boer: „það er glæpsamlega óábyrgt að hunsa bráðavandan vegna hnattrænar hlýnunar“. Judy Curry sem er loftslagsfræðingur. Hún var í góðri stöðu í háskóla. Hún hafði verið í framlínu umræðu um CO2. Hún taldi að CO2 hafi áhrif en las ekki út úr gögnum að hamfarahlýnun væri á leiðinni. Hún byrjaði að lýsa efasemdum. Í raun var hún að segja: „hverfum ekki frá hinni vísindalegu aðferð, hlustum á gagnrýni. Loftslagið er svo flókið að það er útilokað að fullyrða eitthvað með vissu um veðurfar framtíðarinnar“. Það leið ekki á löngu þar til að ráðist var á hana og hún sökuð um andvísindaleg vinnubrögð og afneitun. Það var ráðist á hana persónulega og mannorð hennar dregið niður. Það endaði með að hún varð að segja af sér góðri stöðu við háskóla. Hún segir: „ég lifði þetta af, efnahagslega,, enda búin að borga niður húsnæðislánið og koma dóttur minni gegnum skóla“. Það er ekki skrítið að yngri vísindamenn séu hikandi að koma fram með gagnrýni þegar stemningin er þannig, að það er ráðist að gagnrýnandanum, ekki þau rök sem hann kemur með. Hver vill hljóta bannfæringu? Þeir sem ekki trúðu héldu sig til hlés, en muldruðu ef til vill þegar lítið bar á: “ hún snýst nú samt“. Annar vísindamaður Professor William Happer, einn af þeim sem var meðhöfundur að grein skrifaðri upp úr 1980 og boðaði að CO2 hefði áhrif til hlýnunar. Hann segir um þessa grein: við spáðum um áhrif CO2 til hlýnunar og settum fyrst inn bara hver áhrif CO2 yrðu. Áður en greinin var birt bætum við um betur og settum inn „positive feedback“. Þetta var gert á afar hæpnum forsemdum og ég skammast mín fyrir að nafn mitt sé á þessari ritgerð.“ Það er þessi reikniregla sem magnar upp áhrifin af CO2 og gerir þau meiri en ástæða er til. Hver sá sem hlustar á William á youtube getur varla sagt að hann viti ekki hvað hann er að tala um, hvað þá að hægt sé að líkja málflutningi hans við málflutning þeirra sem telja að jörðin sé flöt, eins og stundum er gert um afneitunarsinna. Hann segir að vissulega hafi CO2 áhrif en að þau séu hverfandi. Allt tal um að hamfarahlýnun sé yfirvofandi, standist ekki. Þeir sem trúa á að það þurfi ákveðin fjölda vísindamanna til að gagnrýni verði marktæk, geta fundið á netinu, langa lista með vísindamönnum sem afneita hamfarahlýnun. Stóra sleggjan virkaði vel, en hún er andvísindaleg og ég hélt satt best að segja að hún hefði verið grafin. Höfundur er fyrrverandi bóndi.
Skoðun Hvert stefnir stríðið í Íran? Trump valdi það, en hvað tekur við núna? Jun Þór Morikawa skrifar
Skoðun Virðisaukaskattur, raunverulegur greiðandi og áhrif á samkeppnishæfni Þórir Garðarsson skrifar
Skoðun „Faðir vor“— Ákall um að afskrifa allar skuldir og lifa í kærleika Sigurvin Lárus Jónsson skrifar