Á­huga­málunum for­gangs­raðað ofar en náminu

Sóldís Birta Reynisdóttir, kennari í öðrum bekk í grunnskóla, telur vanda íslenskra nemenda þegar kemur að lestri vera tvíþættan. Annars vegar sé verið að teygja anga skóladagsins of langt og hins vegar sé námið ekki forgangsraðað heima fyrir.

„Fjórða hvert fimmtán ára barn nær ekki grunnviðmiðum í lesskilningi samkvæmt PISA. Það eitt og sér ætti að mínu mati að nægja til þess að við spyrjum okkur hvað er að gerast inni í íslenskum skólastofum,“ sagði Sólveig í myndskeiði sem hún birti á samfélagsmiðlum.

Vísar hún þar í nýjar niðurstöður úr PISA-könnun þar sem kom fram að íslenskum nemendum hefur hrakað til muna milli ára. Að mati Sóldísar er íslenskt samfélag búið að missa sjónar á því hvað skólinn stendur fyrir. 

„Við erum sífellt að bæta við nýjum verkefnum inn í skólana, nýjum áherslum, samfélagslegum átaksverkefnum. Sum eru góð og gild, önnur eru fáránleg. Það breytir því ekki að skóladagurinn er ekki teygjanlegur og þegar við erum að bæta sífellt einhverju við án þess að taka eitthvað annað út þá er óhjákvæmlegt að eitthvað þurfi að víkja og ég er hrædd um að það sé kennslan sem er að víkja,“ segir hún.

Sóldís mætti í Reykjavík síðdegis til að ræða málin og bætir því við að fundarseta kennara sé einnig mjög mikil, meira að segja á kennslutíma.

„Fyrir utan það þá eru svo margir nemendur inni í einum bekk. Þú ert kannski með 27 nemendur og þú ert eini kennarinn. Fimm eru með einhverjar greiningar, sjö eru með eitthvað annað móðurmál.“

Áhugamálunum forgangsraðað ofar

Það sé daglegur viðburður hjá Sóldísi og öðrum kennurum að nemandi mæti í skólann og hafi ekki lesið heima. Heimanám barnanna sé að lesa fimm sinnum í viku í fimmtán til tuttugu mínútur í senn. 

Ástæðurnar séu oftar en ekki að barnið hafi verið upptekið við að sinna áhugamálum á við fiðlu og fótbolta og síðan hafi foreldrarnir einnig verið uppteknir við áhugamálin eða vinnu.

„Við verðum að þora að taka þessa umræðu. Hvar er námið í forgangsröðun heimilisins? Við finnum tíma fyrir fótbolta, tónleika, áhugamál, vinnu og okkar frístundir og allt hefur sinn stað en námið getur ekki verið það sem víkur,“ sagði Sóldís í myndskeiðinu.

„Áhugamálin spila náttúrulega rosalega stóran þátt í lífi barnanna og eðlilega, þetta er náttúrulega frábært. En þetta má ekki vera þannig að þetta komi í staðinn fyrir námið. Svo þegar niðurstöður úr náminu koma þá einhvern veginn komum við bara af fjöllum,“ bætti hún við í Reykjavík síðdegis.

Hún kallar eftir því að foreldrar barnanna sýni sömu ástríðu fyrir náminu líkt og þau mála sig í framan til að styðja börnin sín á Símamótinu. Sömuleiðis þurfi foreldrarnir að taka þátt í náminu, það eigi ekki að vera kvöð og pína að lesa heima í fimmtán mínútur. Sóldís hefur þó skilning á því að foreldrar séu dauðþreyttir eftir langan dag.

„Þau eru búin að vera úti um allar trissur að sækja og skutla á æfingar og ná í þennan og fara á næstu æfingu og allt þetta. Þau eru dauðþreytt líka, eðlilega. En við þurfum líka að læra að forgangsraða, hvað skiptir okkur raunverulega máli?“

Kunni ekki að leiðast

Eins og þú segir, það er kannski ekkert sanngjarnt að leggja þetta allt á foreldrana. Sumir vinna langa daga, sumir tala litla íslensku og sumir eiga sjálfir erfitt með lestur.

„Það er algjörlega rétt en ef við værum bara að aðstoða þau börn og ekki öll börn. Við erum líka með hérna börn sem eiga bara alíslenska foreldra og jafnvel annað þeirra er ekki að vinna eða er heimavinnandi,“ segir Sóldís og bendir á úrræði Reykjavíkurborgar þar sem börn geta fengið aðstoð við heimavinnu.

Annars metur hún svo að það sé skylda foreldra sem eiga börn sem fara í gegnum tíu ára grunnskólanám hér á landi að þau læri íslensku.

„Við eigum bara að setja þessa kröfu að fólk tali íslensku.“

Tími sé kominn á að einfalda kerfið.

„Kennarar eiga að kenna, foreldrar eiga að fylgja náminu eftir, önnur kerfi þurfa að sinna því sem þau eiga að sinna og börn þurfa að læra að námi fylgi bæði kröfur og ábyrgð. Við getum ekki haldið náminu til hliðar en vonast að námsárangurinn og útkoman verði góð. Forgangsröðunin okkar birtist að lokum í niðurstöðunum og PISA er í raun staðfesting á því,“ sagði Sóldís í myndskeiðinu.

Annars valdi nemendur hennar henni ekki áhyggjum.

„Þau náttúrulega valda mér kannski ekkert endilega áhyggjum. Þau eru best og ég elska að vera innan um þau,“ segir Sóldís um nemendur sína.

„En það sem veldur mér áhyggjum er þetta að geta aldrei látið sér leiðast, að það þurfi alltaf allt að vera komið strax. Þau þekkja ekki þessa tilfinningu að vera einhvers staðar og hugsa, hvað á ég að vera gera núna?“