Látið Ljósleiðarann vera! Guðni Freyr Öfjörð skrifar 29. maí 2026 11:30 Mig langar aðeins að fara yfir hverjar helstu áhætturnar eru ef Ljósleiðarinn verður seldur til einkaaðila (eða fárra útvalda). En af hverju ættum við að hafa áhyggjur? Jú, vegna þess að við slíka sölu skapast hætta á einokun, fákeppni og hærra verði. Hér skulum við átta okkur á því að Ljósleiðarinn var stofnaður sem opinbert innviðafyrirtæki með það markmið að brjóta upp einokun á fjarskiptamarkaði og tryggja neytendum ódýrara og betra internet. Það er gert í gegnum opið kerfi þar sem öll fjarskiptafélög eins og Nova, Vodafone og Hringdu geta selt sína þjónustu. Ef Ljósleiðarinn verður seldur til einkaaðila fylgir því mikil áhætta, þar sem einkafyrirtæki starfa fyrst og fremst með það að markmiði að hámarka hagnað hluthafa. Ef innviðirnir lenda í höndum einkaaðila (eða vina og vandamanna hægrimanna), eða ef stórt fjarskiptafélag eignast hlut, er hætta á að heildsöluverðskrá til fjarskiptafélaga hækki. Það myndi á endanum skila sér í hærra mánaðargjaldi fyrir internet hjá almenningi. Sem opinbert fyrirtæki hefur Ljósleiðarinn það samfélagslega hlutverk að tryggja öllum íbúum og fyrirtækjum á þjónustusvæðinu hágæða tengingu, óháð því hvar þeir búa. Einkafyrirtæki eiga það hins vegar til að forgangsraða fjárfestingum þar sem þéttleikinn er mestur og gróðinn hraðastur, eins og í nýjum hverfum eða hjá stórfyrirtækjum. Minni áhugi gæti orðið á að viðhalda eða endurnýja kerfi í eldri eða fámennari hverfum þar sem kostnaðurinn er hár en hagnaðurinn lítill. Hér sjáum við aðra ástæðu þess að hægri stefnan býr oft til stéttarskiptingu. Við þetta bætist tap á samfélagslegum innviðum og stjórnun. Mikilvægir grunninnviðir eins og vatnsveita, rafmagn og fjarskipti (internet) eiga best heima í opinberri eigu til að tryggja almannahagsmuni. Internetið er í dag jafn nauðsynlegt og rafmagn og vatn og það varðar þjóðaröryggi! Við einkavæðingu missir almenningur (í gegnum kjörna fulltrúa í borgarstjórn) beina stjórn á því hvernig þessum mikilvægu innviðum er stýrt. Ef upp koma krísur eða þörf krefur á skyndiákvörðunum vegna þjóðaröryggis eða almannavarna, getur eignarhald einkaaðila flækt málin verulega. Ég skora á minnihlutan í borgarstjórn að gera allt í sínu valdi til þess að stöðva það að eigur borgarbúa verði einkavæddar. Sagan sýnir okkur að það boðar aldrei gott þegar Sjálfstæðisflokkurinn vill einkavæða eitthvað. Höfundur er Pírati. Greinin hefur verið uppfærð. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðni Freyr Öfjörð Mest lesið Værum við jafn andvaralaus ef þorskurinn væri í húfi? Halla Hrund Logadóttir Skoðun Er ég bara ónýtt kolefniseining? Jóhanna Malen Skúladóttir Skoðun Dauði risaeðlunnar og þolmörk jarðar Stefán Jón Hafstein Skoðun Þegar líkaminn særir egóið Sigurður Árni Reynisson Skoðun Heita stríðið Halldór Jörgen Olesen Skoðun Álagsstýring: Burðarþol er meira en tala Guðmundur Björnsson Skoðun Hálf sagan um fjármagnstekjuskatt Björn Brynjúlfur Björnsson Skoðun Hvert fara milljarðarnir og hver hjálpar fólki út úr neyslunni? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir Skoðun Afkomuöryggi er forsenda listsköpunar Jóna Hlíf Halldórsdóttir Skoðun Réttið upp hönd sem eruð á móti Gunnar Salvarsson Skoðun Skoðun Skoðun Álagsstýring: Burðarþol er meira en tala Guðmundur Björnsson skrifar Skoðun Dauði risaeðlunnar og þolmörk jarðar Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun Heita stríðið Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Er ég bara ónýtt kolefniseining? Jóhanna Malen Skúladóttir skrifar Skoðun Værum við jafn andvaralaus ef þorskurinn væri í húfi? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Þegar líkaminn særir egóið Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Alþjóðlegi geðheilbrigðisdagurinn – Hlustum á raddir fólks með reynslu Helga Arnardóttir skrifar Skoðun Hvert fara milljarðarnir og hver hjálpar fólki út úr neyslunni? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Réttið upp hönd sem eruð á móti Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Ríkið hefur gert sig að ritstjóra Sigríður Dagný Sigurbjörnsdóttir skrifar Skoðun Afkomuöryggi er forsenda listsköpunar Jóna Hlíf Halldórsdóttir skrifar Skoðun Tóm-stundar-iðkun Kristín Björg Viggósdóttir skrifar Skoðun Sjáðu þig - taktu eftir breytingum Birgitta Lind Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Hálf sagan um fjármagnstekjuskatt Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir skrifar Skoðun Í hverju felst virðing fyrir lífinu? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hvað er títt af Seðlabankastjóra og unnustu hans? Einar Steingrímsson skrifar Skoðun Ríkið stal þremur árum frá ungum föður og syni hans Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Glassúrfólkið Ólöf Skaftadóttir,Kristín Gunnarsdóttir,Hjörvar Hafliðason,Birkir Karl Sigurðsson,Leifur Þorsteinsson,Þórarinn Hjartarson,Gísli Freyr Valdórsson,Gurrý Jónsdóttir,Lína Birgitta,Sólrún Diego skrifar Skoðun Hvenær á að segja upp kjarasamningum? Jónas Yngvi Ásgrímsson skrifar Skoðun „Raflítri“ Hvað kostar bensínlítraígildi? Sigurður Ingi Friðleifsson skrifar Skoðun Orð skipta máli Guðrún Jóna Guðlaugsdóttir skrifar Skoðun Tóbaksfyrirtækin eiga ekki að skrifa lögin Vala Smáradóttir,Jóhanna Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Er ríkið að styrkja sveitarstjórnarstigið – en veikja undirstöður þess? Sigríður Hjaltadóttir skrifar Skoðun Að skattleggja fjarlægðir og búsetu fólks Jón Bjarnason skrifar Skoðun Ertu þroskaheft? Áslaug Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Börn eiga ekki að bera ábyrgð á vandamálum fullorðinna Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Hvað fær Ísland fyrir Seyðisfjörð? Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Gerum gott betra – þorum að horfa á allar hliðar Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Það gengur svo vel hjá okkur! Kristján Freyr Halldórsson skrifar Sjá meira
Mig langar aðeins að fara yfir hverjar helstu áhætturnar eru ef Ljósleiðarinn verður seldur til einkaaðila (eða fárra útvalda). En af hverju ættum við að hafa áhyggjur? Jú, vegna þess að við slíka sölu skapast hætta á einokun, fákeppni og hærra verði. Hér skulum við átta okkur á því að Ljósleiðarinn var stofnaður sem opinbert innviðafyrirtæki með það markmið að brjóta upp einokun á fjarskiptamarkaði og tryggja neytendum ódýrara og betra internet. Það er gert í gegnum opið kerfi þar sem öll fjarskiptafélög eins og Nova, Vodafone og Hringdu geta selt sína þjónustu. Ef Ljósleiðarinn verður seldur til einkaaðila fylgir því mikil áhætta, þar sem einkafyrirtæki starfa fyrst og fremst með það að markmiði að hámarka hagnað hluthafa. Ef innviðirnir lenda í höndum einkaaðila (eða vina og vandamanna hægrimanna), eða ef stórt fjarskiptafélag eignast hlut, er hætta á að heildsöluverðskrá til fjarskiptafélaga hækki. Það myndi á endanum skila sér í hærra mánaðargjaldi fyrir internet hjá almenningi. Sem opinbert fyrirtæki hefur Ljósleiðarinn það samfélagslega hlutverk að tryggja öllum íbúum og fyrirtækjum á þjónustusvæðinu hágæða tengingu, óháð því hvar þeir búa. Einkafyrirtæki eiga það hins vegar til að forgangsraða fjárfestingum þar sem þéttleikinn er mestur og gróðinn hraðastur, eins og í nýjum hverfum eða hjá stórfyrirtækjum. Minni áhugi gæti orðið á að viðhalda eða endurnýja kerfi í eldri eða fámennari hverfum þar sem kostnaðurinn er hár en hagnaðurinn lítill. Hér sjáum við aðra ástæðu þess að hægri stefnan býr oft til stéttarskiptingu. Við þetta bætist tap á samfélagslegum innviðum og stjórnun. Mikilvægir grunninnviðir eins og vatnsveita, rafmagn og fjarskipti (internet) eiga best heima í opinberri eigu til að tryggja almannahagsmuni. Internetið er í dag jafn nauðsynlegt og rafmagn og vatn og það varðar þjóðaröryggi! Við einkavæðingu missir almenningur (í gegnum kjörna fulltrúa í borgarstjórn) beina stjórn á því hvernig þessum mikilvægu innviðum er stýrt. Ef upp koma krísur eða þörf krefur á skyndiákvörðunum vegna þjóðaröryggis eða almannavarna, getur eignarhald einkaaðila flækt málin verulega. Ég skora á minnihlutan í borgarstjórn að gera allt í sínu valdi til þess að stöðva það að eigur borgarbúa verði einkavæddar. Sagan sýnir okkur að það boðar aldrei gott þegar Sjálfstæðisflokkurinn vill einkavæða eitthvað. Höfundur er Pírati. Greinin hefur verið uppfærð.
Skoðun Alþjóðlegi geðheilbrigðisdagurinn – Hlustum á raddir fólks með reynslu Helga Arnardóttir skrifar
Skoðun Hvert fara milljarðarnir og hver hjálpar fólki út úr neyslunni? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Geðheilbrigði - sameiginlegt verkefni okkar allra Snæfríður Jóhannesdóttir,Þórey Rósa Einarsdóttir skrifar
Skoðun Glassúrfólkið Ólöf Skaftadóttir,Kristín Gunnarsdóttir,Hjörvar Hafliðason,Birkir Karl Sigurðsson,Leifur Þorsteinsson,Þórarinn Hjartarson,Gísli Freyr Valdórsson,Gurrý Jónsdóttir,Lína Birgitta,Sólrún Diego skrifar
Skoðun Er ríkið að styrkja sveitarstjórnarstigið – en veikja undirstöður þess? Sigríður Hjaltadóttir skrifar
Skoðun Börn eiga ekki að bera ábyrgð á vandamálum fullorðinna Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar