„Myndi ráðleggja fólki að hlusta vel á maka sinn, fjölskyldu og sitt nánasta fólk“ Rakel Sveinsdóttir skrifar 24. maí 2026 08:00 Jón Viðar Matthíasson fyrrum slökkviliðsstjóri viðurkennir að það mun eflaust ekki standa á grafsteininum: Hann var of lítið í vinnunni. Í samtalinu við Jón kemur margt fróðlegt fram um brunavarnir, almannavarnir og þróun öryggismála á síðustu áratugum. En líka um álagið sem fylgir. Vísir/vilhelm „Ég held að ég hafi verið minnstur eða næstminnstur við fermingu,“ segir Jón Viðar Matthíasson þegar hann rifjar upp fermingarmyndina sína. Það gæti komið þeim á óvart sem þekkja Jón Viðar helst úr fréttum, þar sem hann birtist oft sem hávaxinn og alvörugefinn maður. Hann er fyrrverandi slökkviliðsstjóri Slökkviliðs höfuðborgarsvæðisins og starfar nú sem framkvæmdastjóri almannavarnanefndar höfuðborgarsvæðisins. „Mér hefur samt alltaf fundist ég vera lágvaxinn,“ segir hann. „Þegar við hálfbræðurnir hittumst er ég elstur en samt litli bróðirinn. Þeir sjá til þess að ég gleymi því ekki. Pabbi er líka vel yfir tvo metra, þannig að þetta hefur ekki beinlínis verið auðvelt líf.“ Húmorinn er sjaldan langt undan í samtali við Jón Viðar, þótt hann sé lágstemmdur og stundum dálítið falinn. Gullmolarnir falla reglulega, gjarnan án þess að honum bregði svipur. Þannig var það líka þegar hann rifjar upp hvernig næstelsti sonurinn tók fréttunum af því að von væri á fjórða systkininu. Sonurinn var þá sjálfur á fermingaraldri. „Hann stundi þá og sagði: Vitið þið ekki hvað getnaðarvarnir eru?“ Stundum segir Jón frá af gamni og alvöru í senn. Hann rifjar meðal annars upp útkall í Pittsburgh, þar sem hann var á vettvangi eftir skotárás. „Læknirinn sem var með mér í sjúkrabílnum fór með þeim særðu, þannig að ég sat einn eftir og þurfti að elta á eftir í sjúkrabílnum. Þar var ég allt í einu kominn á fleygiferð með blá ljós í borg sem ég rataði auðvitað ekkert um.“ Sem betur fer fór allt vel og Jón rataði aftur á hótelið um miðja nótt. Kona hans var með í ferðinni og sá hann daginn eftir í sjónvarpsfréttum frá vettvangi. „Það fyrsta sem hún sér þegar hún kveikir á sjónvarpinu er ég á fréttamyndum, akandi sjúkrabíl eftir skotárás,“ segir hann. „Ég er ekki frá því að henni hafi brugðið. Ég hélt nú kannski að hún yrði frekar stolt af sínum manni, komnum í smá hasar í bandarískri borg.“ Í samtalinu við Jón kemur margt fróðlegt fram um brunavarnir, almannavarnir og þróun öryggismála á síðustu áratugum. Þar er líka komið inn á viðkvæmari svið: mörkin milli ábyrgðar og álags og það sem getur gerst þegar samviskusamt fólk keyrir sig áfram, tekur of mikið á herðarnar og gleymir sjálfu sér. „Ég myndi ráðleggja fólki að hlusta vel á maka sinn, fjölskyldu og sitt nánasta fólk. Þetta er fólkið sem þekkir þig best, þykir vænst um þig og sér oft fyrst þegar eitthvað er ekki eins og það á að vera. Þegar ég horfi til baka sé ég að ég hefði sjálfur mátt hlusta á mitt fólk miklu fyrr. Kærir samstarfsmenn höfðu líka hnippt í mig og átt við mig góð samtöl.“ Í helgarviðtali Atvinnulífsins kynnumst við Jóni Viðari Matthíassyni. Falleg fjölskyldumynd: Jón Viðar og Helga Harðardóttir eiginkona hans með börnunum sínum fjórum. Frá vinstri: Björk, Hörður, Helga og Jón Viðar, Arnar og Viðar. Jón og Helga náðu þeim árangri að vera með börn í leik-, grunn-, framhalds- og háskóla á sama tíma. Elísabet Blöndal Æskan og ástin Jón Viðar fæddist í Danmörku 28. júlí 1959. Foreldrar hans voru þar við nám á þeim tíma en fóru síðar hvort sína leið. Móðir hans er Lissý Björk Jónsdóttir frá Skagafirði en hún lést árið 2011. Faðir Jóns er Matthías Matthíasson frá Reykjavík. Jón Viðar ólst upp hjá móður sinni og á þrjá samfeðra bræður. Jón, afi hans á Króknum, varð ungur ekkill og móðir Jóns varð snemma hægri hönd hans við heimilishaldið. „Það var yndislegt að alast upp á Króknum. Systkini mömmu hafa alltaf reynst mér afskaplega vel,“ segir Jón Viðar. „Á sumrin fór ég í sveit til systur móður minnar að Syðra-Langholti í Hrunamannahreppi,“ segir hann og lýsir staðnum sem yndislegum. Þar voru frændsystkinin, stórt býli og alltaf eitthvað um að vera, hvort sem það var við búskapinn, útreiðar eða annað sem heillaði ungan dreng. Móðir hans glímdi við veikindi á þessum árum en Jón Viðar segist ekki hafa áttað sig mikið á því sem barn. Afi hans og systkini móður hans voru þó alltaf skammt undan þegar þurfti að hlaupa undir bagga. Jón Viðar var um tíu ára þegar hann flutti með móður sinni til Njarðvíkur. Þar keypti hún fyrst litla íbúð í bílskúr en eignaðist síðar hæð í tveggja hæða húsi sem byggt var á sömu lóð. „Þetta gerði hún með aðstoð bræðra sinna sem bjuggu þá líka í Njarðvík og Keflavík,“ segir hann. Samgangurinn við systkini móður hans var mikill. Í næsta húsi bjó elsti bróðir hennar og þangað gat Jón Viðar stytt sér leið yfir lóð nágrannans. „Hann átti fimm dætur og ég held að ég hafi mögulega verið strákurinn sem hann eignaðist aldrei sjálfur,“ segir Jón Viðar. Þegar Jón Viðar lýsir æskunni leitar hann í hlý orð. Hann segir hana hafa verið yndislega, skemmtilega og góða. Jón Viðar fór snemma að keppa í körfubolta sem átti hug hans allan í mörg ár. Hann var í fyrsta árgangi nemenda sem hófu nám við Fjölbrautaskóla Keflavíkur. Þar kynntist hann eiginkonu sinni, Helgu Harðardóttur, sem er fædd og uppalin í Keflavík. Börn þeirra eru Hörður Már, fæddur 1981, Viðar fæddur 1985, Björk, fædd 1992 og Arnar fæddur 1999. Við Helga náðum þeim einstaka árangri að eiga börn í leik-, grunn-, framhalds- og háskóla á sama tíma. Það vantaði bara að við værum sjálf komin á dvalarheimili og næðum þannig að nýta öll helstu úrræði sem boðið er upp á,“ segir Jón Viðar og kímir. Síðar ákváðu þau bæði að bæta við sig námi og fluttu til Reykjavíkur. Jón Viðar hóf nám í byggingartæknifræði við Tækniskóla Íslands og hélt áfram að spila körfubolta með Njarðvík. Helga fór í hárgreiðslunám við Iðnskólann. „Á þessum tíma var frekar sjaldgæft að skipta um lið. Einu sinni Njarðvíkingur, alltaf Njarðvíkingur.“ „Einu sinni Njarðvíkingur, alltaf Njarðvíkingur“ segir Jón Viðar um körfuboltann sem hann keppti í lengi. Fram að tíu ára aldri ólst Jón Viðar upp á Sauðárkróki en síðan í Njarðvík. Á sumrin fór hann í sveit að Syðra Langholti fyrir austan.Vísir/vilhelm Að námi loknu var Jón Viðar kominn með tvo drengi og fór þá út á vinnumarkaðinn. Hann fékk starf við byggingareftirlit við flugstöðina í Keflavík sem þá var í byggingu. „Þetta var svokallaða skattlausa árið,“ segir hann og vísar til ársins 1987 þegar staðgreiðslukerfið var tekið upp. Svíþjóð Haustið 1987 fluttu Jón Viðar og Helga til háskólabæjarins Lundar í Svíþjóð ásamt tveimur elstu sonum sínum. Í Lundi var mikið um ungt íslenskt fjölskyldufólk í námi. Margt af því fólki er enn stór hluti af vinahópi þeirra hjóna. Þegar við hjónin fluttum út kunnum við mjög takmarkaða sænsku. Við héldum að danskan myndi bjarga okkur en það fór nú ekki alveg þannig. Enginn skildi dönskuna okkar. Það kannast líklega fleiri Íslendingar við.“ Fyrstu kynni hans af sænskunni voru snúnari en hann hafði gert sér í hugarlund. „Svo óheppilega vildi til að fyrsti kennarinn minn var Skánverji sem talaði, að mér fannst, frekar dönsku en sænsku. Ég skildi ekki neitt. „Ég varð þó rólegri þegar sessunautur minn, Svíi frá Norður-Svíþjóð, viðurkenndi að hann skildi ekki heldur orð af því sem kennarinn sagði.“ Jón Viðar valdi raungreinar til að byrja með. Þar var hann á heimavelli og námið reyndi ekki jafn mikið á sænskukunnáttuna. „Helga var aftur á móti mun skynsamari en ég. Það fyrsta sem hún gerði var að fara í sænskunám.“ Helga fékk síðar starf á hárgreiðslustofu í Lundi. Þar varð fljótt nóg að gera, ekki síst þegar íslenska námsfólkið fór að leita til hennar. Þegar fór að sjá fyrir endann á meistaranáminu í burðarþolsfræði nefndi hann við Helgu að nú færi líklega að styttast í heimför til Íslands. „Hún hélt nú ekki,“ segir Jón Viðar. „Hennar tími til að flytja heim var ekki kominn og henni varð ekki haggað.“ Þá fór hann að skoða hvað annað væri í boði og rakst á nám í brunafræðum sem einnig var kennt við Tækniháskólann í Lundi. „Þannig vildi til að Björn Karlsson, síðar brunamálastjóri Íslands, var þar í doktorsnámi. Ég bankaði upp á hjá honum og úr varð að ég hóf nám í brunafræðum. Ég taldi að þannig gæti ég skapað mér ákveðna sérstöðu, enda voru brunafræði frekar ný af nálinni á þessum tíma.“ Þegar því námi lauk var Helga enn ekki tilbúin heim. „Nú vandaðist málið,“ segir Jón Viðar. „Ég velti fyrir mér doktorsnámi í brunaverkfræði en sá ekki fyrir mér að sex ára doktorsnám hentaði mér. Niðurstaðan varð sú að ég fór að vinna á verkfræðistofu í Svíþjóð sem sérhæfði sig í brunahönnun. Það reyndist eitt af gæfusporunum í lífinu að Helga skyldi leggja línurnar á þessum tíma, eins og hún gerir gjarnan.“ Nú eru barnabörnin níu: Hvernig gerðist það eiginlega? gæti Jón Viðar verið að hugsa á þessari skemmtilegu mynd af þeim hjónum og síðan barnabörnunum í íþróttabúningum.Elísabet Blöndal Árið 1991 var Helga tilbúin að flytja heim. Þá hafði Jón Viðar kynnst Hrólfi Jónssyni, varaslökkviliðsstjóra hjá Slökkviliði Reykjavíkur, sem var einnig í námi í brunafræðum. Þau kynni áttu síðar eftir að hafa mikil áhrif á líf hans. Reynslan af því að vinna með Svíum reyndist honum vel. „Þeir eru mjög skipulagðir og strax í þá daga var allt skráð í dagbókina hjá þeim. Það þekktum við Íslendingar síður,“ segir hann. Hann rifjar upp þegar starfsfólki verkfræðistofunnar var boðið í sumarbústað eigandans. Mikil umræða fór af stað um hvaða helgi hentaði best. Allir litu í dagatölin sín og höfðu eitthvað um tímasetninguna að segja, nema Íslendingurinn. „Á endanum spurði eigandinn hvort þessi helgi hentaði mér þá fullkomlega. Ég sagði að hún hentaði örugglega fínt. Í mesta lagi væri mamma að koma í heimsókn, en þá myndi ég bara kippa henni með.“ Í gegnum tíðina höfum við í ófá skipti séð Jón Viðar í slökkviliðsbúningnum. Jón Viðar nam byggingatæknifræði við Tækniskólann en lauk síðan meistaranámi í burðaþolsfræðum í Lundi í Svíþjóð, þaðan sem Íslendingar hafa sótt sér mikla þekkingu í brunafræðum.Vísir/Vilhelm Í slökkviliðið Vorið 1991 fluttu Jón Viðar og Helga heim með drengina tvo og einn laumufarþega sem fæddist í febrúar árið eftir. Jón Viðar hóf þá störf hjá Slökkviliði Reykjavíkur og segist ævinlega þakklátur fyrir að Hrólfur hafi í raun lokkað hann þangað. Þar hófst langur ferill hjá því sem síðar varð Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins, SHS. „Þar tóku menn ótrúlega vel á móti mér. Þó voru eflaust margir að velta fyrir sér hvað ég væri eiginlega að gera þarna, menntaður verkfræðingur, ráðinn sem verkefnastjóri en með enga reynslu sem slökkviliðsmaður.“ Jón Viðar talar af mikilli hlýju um fólkið í slökkviliðinu. „Það er svo margt aðdáunarvert við störf þeirra sem sinna slökkvistörfum og sjúkraflutningum, og ekki síður við fólkið sem velur sér þessi störf. Ég hefði aldrei valið þetta sem ævistarf ef vinnustaðurinn hefði ekki verið svona gefandi. Ég þurfti að læra margt í upphafi en menn voru fúsir til að hjálpa mér. Þeir kenndu mér reykköfun og allt annað sem ég þurfti að kunna.“ Jón Viðar tók við starfi varaslökkviliðsstjóra árið 1995 þegar Rúnar Bjarnason lét af störfum og Hrólfur Jónsson tók við sem slökkviliðsstjóri. Sjálfur varð Jón Viðar slökkviliðsstjóri árið 2004 þegar Hrólfur fór til annarra starfa. „Margir halda að starf slökkviliðsfólks snúist um að bíða eftir því að bjallan hringi og bruna þá af stað. Það er ekki rétt. Starfið byggist að stórum hluta á stöðugum æfingum, markvissri þjálfun og því að viðhalda þekkingu innan liðsins. Ég vann líka mikið að forvörnum.“ Reynsla, þjálfun og viljinn til að læra meira eru kjarninn í starfinu, segir Jón Viðar. Það skiptir þó ekki síður máli að huga að líðan fólks og starfsumhverfi, enda hafa verkefnin og kröfurnar til starfsfólks breyst mikið með árunum. Slökkviliðið sótti lengi þekkingu og fræðslu til Norðurlanda, einkum Svíþjóðar, en horfði einnig til Bandaríkjanna þegar kom að þjálfun og menntun bráðatækna. Starfsfólk var sent í nám til Pittsburgh, þar sem hægt var að öðlast verklega reynslu sem fékkst ekki með sama hætti í litlu samfélagi hér heima. Margt hefur breyst með auknum möguleikum á fjarnámi. Verklega kennslan verður þó ekki öll færð á skjáinn. Enn þarf fólk að sækja slíka reynslu út fyrir landsteinana og það er kannski að sumu leyti heppilegt. Þar kynnist það öðrum kerfum, öðrum aðferðum og stærra starfsumhverfi. Starfið getur tekið mikið á, ekki aðeins líkamlega heldur líka andlega. Jón Viðar segir mikilvægt að fólk í slökkvistörfum og sjúkraflutningum standi ekki eitt með erfiða reynslu. Þetta er ekki starf þar sem fólk stimplar sig einfaldlega út þegar vaktinni lýkur. Þótt stuðningur maka og fjölskyldu sé ómetanlegur eru takmörk fyrir því hversu mikið hægt er að leggja á nánustu aðstandendur.“ Hann nefnir brunann á diskóteki í Gautaborg árið 1998, þar sem 63 ungmenni létust og yfir 200 slösuðust. Í kjölfarið þróaðist öflugur félagastuðningur hjá slökkviliðinu í Gautaborg, sem síðar aðstoðaði SHS við að byggja upp sambærilegan stuðning hér heima. „Það er aðdáunarvert hvernig staðið er að þessum málum í dag. Starfsfólk getur leitað til sálfræðings og á hverri vakt er fólk sem sinnir félagastuðningi, styður vinnufélaga og er vakandi fyrir líðan þeirra.“ Slökkviliðið í Gautaborg hafði einnig áhrif á uppbyggingu björgunarköfunar hjá SHS. Starfsfólk hafði kallað eftir aukinni hæfni til björgunar í vatni og sjó og tveir starfsmenn voru sendir í nám til Gautaborgar. Þeir komu heim og byggðu þjálfunina upp hér á landi. Í dag fer námið fram á Íslandi í samvinnu við Landhelgisgæsluna og lögregluna á höfuðborgarsvæðinu. Hér eru aðeins nefnd fáein dæmi til að gefa fólki innsýn í starfið, en liðið er í stöðugri þróun. „Þróun liðsins er aldrei eins manns verk. Að baki henni stendur samheldinn hópur og ég hef verið afskaplega heppinn með samstarfsfólk allan minn feril. Eða eins og sumir orða það: Maður gerir ekki neitt einn.“ Af samtalinu er auðheyrt að vinnudagur Jóns Viðars og annarra í slökkviliðinu er ólíkur vinnudegi flestra. Þá vaknar spurningin hvernig best sé að hlúa að fólkinu sem sinnir þessum störfum. „Þetta er starf sem hefur mjög mótandi áhrif á fólk. Þú veist aldrei í upphafi vaktar hvað dagurinn ber í skauti sér. Við mátum okkur ósjálfrátt við aðstæður. Ef útkall berst þar sem börn hafa slasast er eðlilegt að hugsa: Ég á barn á sama aldri.“ Jón Viðar lýsir slökkviliðinu og starfinu þar sem góðum vinnustað og gefandi starfi. En álagið var líka mikið og endaði Jón Viðar á því að rekast á ósýnilega vegginn; algjörlega búinn á því. Að hlusta á sitt nánasta fólk er það sem Jón Viðar mælir með að við gerum meira af. Því það er fólkið sem finnst vænst um okkur og áttar sig oftast á því fyrst ef eitthvað stefnir í óefni.Vísir/Vilhelm Veggurinn Jón Viðar segir starf slökkviliðsstjóra og framkvæmdastjóra almannavarnanefndar höfuðborgarsvæðisins óhefðbundið í eðli sínu. Því fylgi nokkurs konar viðvarandi bakvakt, enda þurfi stjórnendur jafnan að vera tilbúnir að bregðast við aðstæðum eða svara kalli fjölmiðla. „Ég hef lagt áherslu á að vera aðgengilegur fjölmiðlum og hef ekkert nema mjög gott um þau samskipti að segja,“ segir Jón Viðar. Hann lítur á fjölmiðla sem mikilvægan hlekk í því að upplýsingar berist hratt og skýrt til almennings. „Það þarf að miðla upplýsingum til fólks og þótt samstarfið geti oft verið viðkvæmt hef ég alltaf verið þakklátur fyrir það samband sem ég hef átt við fjölmiðla. Ég hef enga persónulega reynslu af því að fjölmiðlafólk hafi gengið á bak orða sinna.“ En starfið var ekki bara vinna. Eða kannski einmitt það. „Jú, ef þú myndir tala við fjölskylduna mína myndi hún eflaust segja að ég hafi alltaf verið að vinna. Þegar ég lít til baka sé ég að ég lét vinnuna án efa taka alltof mikið til sín,“ segir Jón Viðar. Sama ákefðin gat fylgt honum inn í áhugamálin. Þegar hann tók sér eitthvað fyrir hendur fór hann gjarnan alla leið. Um tíma stundaði hann hjólreiðar af miklu kappi. „Ég hjólaði meðal annars til Keflavíkur klukkan hálfsex á morgnana og til baka áður en ég fór í vinnu,“ segir hann og hlær. „Það var líka góður tími sem ég fékk með elsta syninum. Hann hjólaði með mér og klauf vindinn þannig að sá gamli kæmist hraðar.“ Sama ákefð fylgdi honum í MBA-námi og ekki síst í COVID-19-faraldrinum. „Það má segja að tappinn hafi farið úr þegar COVID-19 kom. Þá hófst samfelldur álagstími sem við héldum öll að myndi standa í þrjá mánuði en varð miklu lengri. Heimsfaraldrinum fylgdu mörg ólýsanleg verkefni. Við máttum engan veginn við því að nokkur í hópnum veiktist því það hefði kallað á sóttkví. Þess vegna skiptum við liðinu niður í margar viðbragðseiningar og bækistöðvar. Samstaðan í liðinu var ótrúleg og þá sást vel hversu öflugt það er,“ segir Jón Viðar. Álagið hélt áfram mánuðum saman. Sjúkrabílar sinntu útköllum af öllu tagi, slökkviliðið þurfti alltaf að vera tilbúið og Jón Viðar tók, ásamt fleirum, þátt í að samræma starf sveitarfélaganna á höfuðborgarsvæðinu á COVID-19-tímanum. Þessi tími reyndi mjög á liðið. Það var eiginlega með ólíkindum hversu reiðubúið fólk var að leggja mikið á sig og láta hlutina ganga upp. Það segir líka mikið um þau sem velja sér þetta starf. Um þetta væri hægt að skrifa heila bók.“ Þann 25. júní 2020 varð einn alvarlegasti bruni á Íslandi í áratugi, bruninn á Bræðraborgarstíg. Þrír létust og fjöldi fólks var í hættu. Sumir flúðu út um glugga eða af svölum. Í samtalinu við Jón Viðar er ljóst að þessi bruni tók verulega á hann. Samt gafst lítill tími til að staldra við: Verkefnin héldu áfram, faraldurinn var hvergi nærri á enda og áfram þurfti að halda utan um viðbrögð, fólk og ábyrgð. Að lokum rakst Jón Viðar á ósýnilegan vegg. Jón Viðar segir að hægt væri að skrifa heila bók um COVID-19 tímann. Álagið var ótrúlega mikið, mánuðum saman og reyndi verulega á liðið sem Jón Viðar segir hafa lagt ótrúlega mikið á sig til að láta hlutina ganga upp: Að sjúkrabílar næðu að sinna útköllum af öllu tagi, slökkviliðið alltaf í viðbragðsstöðu og samvinna og samhæfing aukin á höfuðboargsvæðinu. Vísir/Vilhelm Áður en faraldurinn hófst hafði Jón Viðar fengið leyfi frá Degi B. Eggertssyni borgarstjóra, sem jafnframt var stjórnarformaður slökkviliðsins, til að fara í námsleyfi. Þegar faraldurinn skall á var leyfinu frestað. „Nokkrum mánuðum eftir að formlega hafði verið lýst yfir lokum faraldursins fann ég þörf fyrir svigrúm til að sækja mér nýja orku, læra meira og horfa fram á við.“ Námsleyfið átti að gefa honum færi á að endurnæra sig og vaxa áfram í starfi. Það fór þó á annan veg en ráð hafði verið fyrir gert. „Um haustið áttaði ég mig á því að ég, sem er yfirleitt uppfullur af orku, var algjörlega búinn á því.“ Hann lýsir því að hann hafi verið ólíkur sjálfum sér. Honum leið ekki illa í sjálfu sér og hann var þokkalega kátur, en orkan var farin. „Námsleyfið endaði því miður sem veikindaleyfi,“ segir hann einlægur. Hvaða ráð myndi hann gefa öðrum stjórnendum og starfsmönnum, ekki síst karlmönnum á svipuðum aldri, sem gætu rekist á sama ósýnilega vegg? Hlustið á fólkið ykkar. Nánasta fólkið ykkar og samstarfsfólk tekur oft fyrst eftir því í hvað stefnir. Þegar ég horfi til baka hefði ég viljað taka mark á mínu fólki fyrr. En ég hlustaði ekki, heldur hélt bara áfram.“ Jón Viðar og Helga með börnum, tengdabörnum og barnabörnum, fv: Elfa Björg Aradóttir, Hörður Már Jónsson, Nökkvi Hrafn Harðarson, Lena Dögg Gunnarsdóttir, Arnar Jónsson, Aldís Helga Harðardóttir, Emil Hrafn Pálsson, Hjördís Svava Harðardóttir, Páll Fannar Helgason, Björk Jónsdóttir, Tómas Breki Pálsson, Vera María Viðarsdóttir, Viðar Jónsson, Helga Harðardóttir, Marínó Elí Viðarsson, Jón Viðar Matthíasson, Jón Ólafur Pálsson, Viktoría Viðarsdóttir, Mardís Heimisdóttir.Elísabet Blöndal Ástríðan fyrir verkefninu Jóni Viðari verður tíðrætt um þær umbætur sem orðið hafa á brunahönnun og brunavörnum á síðustu árum. Ekki síst eftir brunann á Bræðraborgarstíg. Strax eftir brunann var hann kallaður á fund hjá forstjóra HMS. Þar var farið yfir útkallið og hann spurður hvort hann teldi þörf á breytingum, bæði í starfsumhverfi slökkviliðsins og í lögum og reglum. Svarið var einfalt: Já. Í lok fundarins tók Jón Viðar þó fram að ef aðeins ætti að safna hugmyndum án þess að fylgja þeim eftir vildi hann helst ekki verja meiri tíma í vinnuna. Sú varð ekki raunin. „HMS tók málið föstum tökum og vann það áfram af fagmennsku og festu. Ég vil sérstaklega hrósa því starfsfólki HMS sem vinnur að brunavörnum fyrir vandaða vinnu, fagmennsku og gott samstarf þvert á fagsvið. Þetta er gott dæmi um virka og lausnamiðaða stjórnsýslu.“ Jákvæðni er eitt af því sem einkennir Jón Viðar. Orð eins og „aðdáunarvert“ og „þakklæti“ koma reglulega fyrir í máli hans. Hann segist líka þakklátur fyrir að hafa fengið tækifæri til að færa sig tímabundið yfir í starf framkvæmdastjóra almannavarna höfuðborgarsvæðisins. Að því ári liðnu komi í ljós hvert framhaldið verði. Hann nefnir jafnframt að stuðningur sveitarstjórnarfólks við SHS og almannavarnir hafi alla tíð verið mikill. Þetta séu málaflokkar sem fólk vilji hafa í traustum farvegi. Að kunna að taka því rólega er þó áskorun sem hann er enn að glíma við. Í veikindaleyfinu endaði ég á dvöl á heilsuhælinu í Hveragerði, sem er vægast sagt frábær staður að vera á. En hvað geri ég strax að lokinni meðferð? Nú, auðvitað mæti ég til vinnu eins og vitlaus maður og byrja á fullu án þess að bremsa mig nokkuð af.“ Þar var maðurinn sem fer alla leið aftur kominn á fullt. Við tóku krefjandi verkefni vegna náttúruhamfaranna á Suðurnesjum og breytingar á brunavörnum í kjölfar eldgosa sem hafa breytt skilningi margra landsmanna á eldfjallavá. „Það er ákveðinn grunnur að lífsskilyrðum okkar á Íslandi að búa svona vel að góðum jarðhita. En við búum líka á svæði þar sem virk eldfjöll hafa verið í hléi í um 800 ár og eru nú vöknuð úr dvala.“ Jón Viðar segir atburðina á Reykjanesskaga hafa minnt á mikilvægi innlendrar þekkingar. „Við búum svo vel að því að á Veðurstofunni starfar afskaplega fært fólk. Það er ekki sjálfgefið að hægt sé að sækja sambærilega þekkingu erlendis frá, enda alast Íslendingar upp við aðstæður sem fólk annars staðar þekkir oft ekki af eigin raun,“ segir hann. Hann nefnir reynsluna frá Grindavík sem dæmi um verkefni sem hafi reynt verulega á kerfið og innviði. Sú reynsla muni nýtast á höfuðborgarsvæðinu á komandi árum við undirbúning og viðbragðsáætlanir. „Við erum líka búin að reisa og prófa varnargarða sem við vitum nú að virka.“ Það gefur Jóni Viðari greinilega ómetanlega mikið að sjá fjölskylduna vaxa og dafna. Barnabörnin eru orðin níu og hann lýsir því sem sérstakri gæfu að fá að vera til staðar og fylgjast með börnunum sínum feta eigin brautir og byggja upp sínar fjölskyldur. Tengdadæturnar og tengdasoninn nefnir hann einnig með hlýju og segir fjölskylduna hafa auðgast með hverjum nýjum liðsmanni. Jón Viðar virðist ætíð fara alla leið af mikilli ástríðu og ákefð í öll verkefni: Hvort sem er í leik eða starfi! Nú sem framkvæmdastjóri Almannavarna höfuðborgarsvæðisins, sem Jón Viðar segist þakklátur fyrir að hafa fengið tækifæri til að ráða sig tímabundið í. Ráðningin var til eins árs og í lok þessa árs kemur í ljós hvert framhaldið verður.Vísir/Vilhelm Þegar talið berst að jafnvægi milli vinnu og einkalífs segist Jón Viðar frekar sækja fyrirmyndir til yngri kynslóðarinnar en sinnar eigin. Þar sé meðvitundin um gildi frítímans og samveru með fjölskyldunni skýrari. „Þau eru miklu meðvitaðri um verðmæti tímans sem felst í frítíma með fjölskyldunni en mín kynslóð. Ég er enn að reyna að læra á þetta jafnvægi, að njóta frítímans og vera ekki alltaf með hugann á fullu í vinnunni, jafnvel þegar ég er ekki að vinna.“ Hann talar líka af væntumþykju um slökkviliðið, sem kona hans hefur kallað fimmta barnið. Það gleður hann að sjá það dafna áfram í höndum öflugs samstarfsfólks undir stjórn Birgis Finnssonar slökkviliðsstjóra. Svo bætir hann við: Ætli ég verði ekki bara að viðurkenna að það mun eflaust ekki standa á grafsteininum mínum: Hann var of lítið í vinnunni.“ Helgarviðtal Atvinnulífsins Faraldur kórónuveiru (COVID-19) Almannavarnir Starfsframi Bruni á Bræðraborgarstíg Tengdar fréttir Er sjálf besti leikmaðurinn: „Ég þurfti að gúggla mörkin hans“ „Ég vaknaði snemma og eiginlega starði bara á hann á meðan ég beið eftir að hann vaknaði og bæri spurninguna upp aftur,“ segir Edda Hermannsdóttir forstjóri og skellihlær þegar hún rifjar upp bónorðið frá eiginmanninum Ríkharði Daðasyni. 22. mars 2026 08:00 „Beindu skammbyssu að höfðinu á mér og sögðu: I will kill you“ „Þeir hentu mér á gólfið, héldu hnífi að hálsinum á mér, beindu skammbyssu að höfðinu á mér og sögðu: I will kill you, I will kill you, …. Hvar eru peningarnir?“ segir Björn Friðþjófsson húsasmíðameistari og ekki laust við að maður finni skelfingarhrollinn hríslast niður um sig við hlustunina eina og sér. 7. desember 2025 08:02 „Þetta er ekki mjög töff en ég get ekki að þessu gert“ Það er auðvelt að hafa gaman af spjallinu við nýjan forstjóra Advania: Hildi Einarsdóttur. Því hún hlær oft, talar hratt og á auðvelt með að gera grín að sjálfri sér. 25. maí 2025 08:02 Ólafur Ingi: „Ég er kostuð eiginkona“ „Það er gott að eiga góða konu til dæmis,“ segir Ólafur Ingi Ólafsson sem þrátt fyrir fullan skilning á ritstjórnarvaldi blaðamannsins, getur ekki setið á sér að stinga upp á nokkrum góðum fyrirsögnum. 10. nóvember 2024 08:01 „Maður er bara uppalinn þannig að í fríum væri maður ekkert að hangsa“ „Síðan var ég með rauðan matarlit sem ég setti í ísinn og bauð þá upp á hvítan ís og bleikan ís sem fólk hélt þá að væri einhver jarðaberjaís,“ segir Jón Magnússon og skellihlær. 8. maí 2022 08:00 Mest lesið „Myndi ráðleggja fólki að hlusta vel á maka sinn, fjölskyldu og sitt nánasta fólk“ Atvinnulíf Lokar Sjoppunni eftir sextán ára rekstur Viðskipti innlent Tuttugu stærstu eiga 400 milljarða í öðrum félögum Viðskipti innlent Er blanda af Prins Valíant og Múmínálfinum Atvinnulíf Loka í Kringlunni Viðskipti innlent Lækkunin skilaði sér hjá öllum nema Costco Neytendur Fótboltastjörnur mokgræða á nikótínpúðum Viðskipti innlent Ekki allir geta sagt: „Ég græddi fúlgur fyrir fyrirtækið í dag“ Atvinnulíf Kaffitár hressir ferðalanga sem stoppa á Olís Samstarf Nýtt á Íslandi: Auglýsingalausn sem sameinar sjónvarp og samfélagsmiðla Samstarf Fleiri fréttir „Myndi ráðleggja fólki að hlusta vel á maka sinn, fjölskyldu og sitt nánasta fólk“ Er blanda af Prins Valíant og Múmínálfinum Ósýnilegir múrar: „Ekki nóg að segja bara að fólk eigi að vinna saman“ Ekki allir geta sagt: „Ég græddi fúlgur fyrir fyrirtækið í dag“ Að læra af fimm mistökum Steve Jobs Eðlilegt að fólk vinni minna mánudag eftir kosningar Gift svo góðum grillara og sér því meira um innivinnuna Kosningastreita og stemning á vinnustöðum Eins og Steve Jobs hafi verslað í fataskápinn hans Dóttirin föst á amerískum tíma og minningar um ást og andarteppu Enn meiri breytingar: Yfirmenn klónaðir með gervigreind Fullt af fólki að vinna við eitthvað sem skiptir ekki máli Mælir með eistnesku poppi til að vekja börnin almennilega Stóra apasjálfu-málið vekur upp enn fleiri spurningar Ný þjálfun í golfi: „Ég vildi að sjálfsögðu ná meiri árangri“ Ástarsaga: Markmiðið að allir verði ástfangnir af LOVE Væri þjóðargersemi sem frægur poppari eða leikari „Alltaf að líða þannig í vinnunni þinni að þú skiptir máli“ Stundum þarf einfaldlega að segja: „Afsakaðu þetta“ Eru karlmenn í jakkafötum á undanhaldi? Foreldrarnir byrja daginn á því að dansa og dilla sér Hagkvæmt að ráða krabbameinssjúklinga í vinnu Húsið sem næstum gleymdist: „Eins og kýlt í hjartað á mér“ Alltaf jafn hressandi að fara út og tala aðeins við hundinn Moldrík með ADHD: Hafa getuna til að horfa út fyrir boxið Sjá meira
Það gæti komið þeim á óvart sem þekkja Jón Viðar helst úr fréttum, þar sem hann birtist oft sem hávaxinn og alvörugefinn maður. Hann er fyrrverandi slökkviliðsstjóri Slökkviliðs höfuðborgarsvæðisins og starfar nú sem framkvæmdastjóri almannavarnanefndar höfuðborgarsvæðisins. „Mér hefur samt alltaf fundist ég vera lágvaxinn,“ segir hann. „Þegar við hálfbræðurnir hittumst er ég elstur en samt litli bróðirinn. Þeir sjá til þess að ég gleymi því ekki. Pabbi er líka vel yfir tvo metra, þannig að þetta hefur ekki beinlínis verið auðvelt líf.“ Húmorinn er sjaldan langt undan í samtali við Jón Viðar, þótt hann sé lágstemmdur og stundum dálítið falinn. Gullmolarnir falla reglulega, gjarnan án þess að honum bregði svipur. Þannig var það líka þegar hann rifjar upp hvernig næstelsti sonurinn tók fréttunum af því að von væri á fjórða systkininu. Sonurinn var þá sjálfur á fermingaraldri. „Hann stundi þá og sagði: Vitið þið ekki hvað getnaðarvarnir eru?“ Stundum segir Jón frá af gamni og alvöru í senn. Hann rifjar meðal annars upp útkall í Pittsburgh, þar sem hann var á vettvangi eftir skotárás. „Læknirinn sem var með mér í sjúkrabílnum fór með þeim særðu, þannig að ég sat einn eftir og þurfti að elta á eftir í sjúkrabílnum. Þar var ég allt í einu kominn á fleygiferð með blá ljós í borg sem ég rataði auðvitað ekkert um.“ Sem betur fer fór allt vel og Jón rataði aftur á hótelið um miðja nótt. Kona hans var með í ferðinni og sá hann daginn eftir í sjónvarpsfréttum frá vettvangi. „Það fyrsta sem hún sér þegar hún kveikir á sjónvarpinu er ég á fréttamyndum, akandi sjúkrabíl eftir skotárás,“ segir hann. „Ég er ekki frá því að henni hafi brugðið. Ég hélt nú kannski að hún yrði frekar stolt af sínum manni, komnum í smá hasar í bandarískri borg.“ Í samtalinu við Jón kemur margt fróðlegt fram um brunavarnir, almannavarnir og þróun öryggismála á síðustu áratugum. Þar er líka komið inn á viðkvæmari svið: mörkin milli ábyrgðar og álags og það sem getur gerst þegar samviskusamt fólk keyrir sig áfram, tekur of mikið á herðarnar og gleymir sjálfu sér. „Ég myndi ráðleggja fólki að hlusta vel á maka sinn, fjölskyldu og sitt nánasta fólk. Þetta er fólkið sem þekkir þig best, þykir vænst um þig og sér oft fyrst þegar eitthvað er ekki eins og það á að vera. Þegar ég horfi til baka sé ég að ég hefði sjálfur mátt hlusta á mitt fólk miklu fyrr. Kærir samstarfsmenn höfðu líka hnippt í mig og átt við mig góð samtöl.“ Í helgarviðtali Atvinnulífsins kynnumst við Jóni Viðari Matthíassyni. Falleg fjölskyldumynd: Jón Viðar og Helga Harðardóttir eiginkona hans með börnunum sínum fjórum. Frá vinstri: Björk, Hörður, Helga og Jón Viðar, Arnar og Viðar. Jón og Helga náðu þeim árangri að vera með börn í leik-, grunn-, framhalds- og háskóla á sama tíma. Elísabet Blöndal Æskan og ástin Jón Viðar fæddist í Danmörku 28. júlí 1959. Foreldrar hans voru þar við nám á þeim tíma en fóru síðar hvort sína leið. Móðir hans er Lissý Björk Jónsdóttir frá Skagafirði en hún lést árið 2011. Faðir Jóns er Matthías Matthíasson frá Reykjavík. Jón Viðar ólst upp hjá móður sinni og á þrjá samfeðra bræður. Jón, afi hans á Króknum, varð ungur ekkill og móðir Jóns varð snemma hægri hönd hans við heimilishaldið. „Það var yndislegt að alast upp á Króknum. Systkini mömmu hafa alltaf reynst mér afskaplega vel,“ segir Jón Viðar. „Á sumrin fór ég í sveit til systur móður minnar að Syðra-Langholti í Hrunamannahreppi,“ segir hann og lýsir staðnum sem yndislegum. Þar voru frændsystkinin, stórt býli og alltaf eitthvað um að vera, hvort sem það var við búskapinn, útreiðar eða annað sem heillaði ungan dreng. Móðir hans glímdi við veikindi á þessum árum en Jón Viðar segist ekki hafa áttað sig mikið á því sem barn. Afi hans og systkini móður hans voru þó alltaf skammt undan þegar þurfti að hlaupa undir bagga. Jón Viðar var um tíu ára þegar hann flutti með móður sinni til Njarðvíkur. Þar keypti hún fyrst litla íbúð í bílskúr en eignaðist síðar hæð í tveggja hæða húsi sem byggt var á sömu lóð. „Þetta gerði hún með aðstoð bræðra sinna sem bjuggu þá líka í Njarðvík og Keflavík,“ segir hann. Samgangurinn við systkini móður hans var mikill. Í næsta húsi bjó elsti bróðir hennar og þangað gat Jón Viðar stytt sér leið yfir lóð nágrannans. „Hann átti fimm dætur og ég held að ég hafi mögulega verið strákurinn sem hann eignaðist aldrei sjálfur,“ segir Jón Viðar. Þegar Jón Viðar lýsir æskunni leitar hann í hlý orð. Hann segir hana hafa verið yndislega, skemmtilega og góða. Jón Viðar fór snemma að keppa í körfubolta sem átti hug hans allan í mörg ár. Hann var í fyrsta árgangi nemenda sem hófu nám við Fjölbrautaskóla Keflavíkur. Þar kynntist hann eiginkonu sinni, Helgu Harðardóttur, sem er fædd og uppalin í Keflavík. Börn þeirra eru Hörður Már, fæddur 1981, Viðar fæddur 1985, Björk, fædd 1992 og Arnar fæddur 1999. Við Helga náðum þeim einstaka árangri að eiga börn í leik-, grunn-, framhalds- og háskóla á sama tíma. Það vantaði bara að við værum sjálf komin á dvalarheimili og næðum þannig að nýta öll helstu úrræði sem boðið er upp á,“ segir Jón Viðar og kímir. Síðar ákváðu þau bæði að bæta við sig námi og fluttu til Reykjavíkur. Jón Viðar hóf nám í byggingartæknifræði við Tækniskóla Íslands og hélt áfram að spila körfubolta með Njarðvík. Helga fór í hárgreiðslunám við Iðnskólann. „Á þessum tíma var frekar sjaldgæft að skipta um lið. Einu sinni Njarðvíkingur, alltaf Njarðvíkingur.“ „Einu sinni Njarðvíkingur, alltaf Njarðvíkingur“ segir Jón Viðar um körfuboltann sem hann keppti í lengi. Fram að tíu ára aldri ólst Jón Viðar upp á Sauðárkróki en síðan í Njarðvík. Á sumrin fór hann í sveit að Syðra Langholti fyrir austan.Vísir/vilhelm Að námi loknu var Jón Viðar kominn með tvo drengi og fór þá út á vinnumarkaðinn. Hann fékk starf við byggingareftirlit við flugstöðina í Keflavík sem þá var í byggingu. „Þetta var svokallaða skattlausa árið,“ segir hann og vísar til ársins 1987 þegar staðgreiðslukerfið var tekið upp. Svíþjóð Haustið 1987 fluttu Jón Viðar og Helga til háskólabæjarins Lundar í Svíþjóð ásamt tveimur elstu sonum sínum. Í Lundi var mikið um ungt íslenskt fjölskyldufólk í námi. Margt af því fólki er enn stór hluti af vinahópi þeirra hjóna. Þegar við hjónin fluttum út kunnum við mjög takmarkaða sænsku. Við héldum að danskan myndi bjarga okkur en það fór nú ekki alveg þannig. Enginn skildi dönskuna okkar. Það kannast líklega fleiri Íslendingar við.“ Fyrstu kynni hans af sænskunni voru snúnari en hann hafði gert sér í hugarlund. „Svo óheppilega vildi til að fyrsti kennarinn minn var Skánverji sem talaði, að mér fannst, frekar dönsku en sænsku. Ég skildi ekki neitt. „Ég varð þó rólegri þegar sessunautur minn, Svíi frá Norður-Svíþjóð, viðurkenndi að hann skildi ekki heldur orð af því sem kennarinn sagði.“ Jón Viðar valdi raungreinar til að byrja með. Þar var hann á heimavelli og námið reyndi ekki jafn mikið á sænskukunnáttuna. „Helga var aftur á móti mun skynsamari en ég. Það fyrsta sem hún gerði var að fara í sænskunám.“ Helga fékk síðar starf á hárgreiðslustofu í Lundi. Þar varð fljótt nóg að gera, ekki síst þegar íslenska námsfólkið fór að leita til hennar. Þegar fór að sjá fyrir endann á meistaranáminu í burðarþolsfræði nefndi hann við Helgu að nú færi líklega að styttast í heimför til Íslands. „Hún hélt nú ekki,“ segir Jón Viðar. „Hennar tími til að flytja heim var ekki kominn og henni varð ekki haggað.“ Þá fór hann að skoða hvað annað væri í boði og rakst á nám í brunafræðum sem einnig var kennt við Tækniháskólann í Lundi. „Þannig vildi til að Björn Karlsson, síðar brunamálastjóri Íslands, var þar í doktorsnámi. Ég bankaði upp á hjá honum og úr varð að ég hóf nám í brunafræðum. Ég taldi að þannig gæti ég skapað mér ákveðna sérstöðu, enda voru brunafræði frekar ný af nálinni á þessum tíma.“ Þegar því námi lauk var Helga enn ekki tilbúin heim. „Nú vandaðist málið,“ segir Jón Viðar. „Ég velti fyrir mér doktorsnámi í brunaverkfræði en sá ekki fyrir mér að sex ára doktorsnám hentaði mér. Niðurstaðan varð sú að ég fór að vinna á verkfræðistofu í Svíþjóð sem sérhæfði sig í brunahönnun. Það reyndist eitt af gæfusporunum í lífinu að Helga skyldi leggja línurnar á þessum tíma, eins og hún gerir gjarnan.“ Nú eru barnabörnin níu: Hvernig gerðist það eiginlega? gæti Jón Viðar verið að hugsa á þessari skemmtilegu mynd af þeim hjónum og síðan barnabörnunum í íþróttabúningum.Elísabet Blöndal Árið 1991 var Helga tilbúin að flytja heim. Þá hafði Jón Viðar kynnst Hrólfi Jónssyni, varaslökkviliðsstjóra hjá Slökkviliði Reykjavíkur, sem var einnig í námi í brunafræðum. Þau kynni áttu síðar eftir að hafa mikil áhrif á líf hans. Reynslan af því að vinna með Svíum reyndist honum vel. „Þeir eru mjög skipulagðir og strax í þá daga var allt skráð í dagbókina hjá þeim. Það þekktum við Íslendingar síður,“ segir hann. Hann rifjar upp þegar starfsfólki verkfræðistofunnar var boðið í sumarbústað eigandans. Mikil umræða fór af stað um hvaða helgi hentaði best. Allir litu í dagatölin sín og höfðu eitthvað um tímasetninguna að segja, nema Íslendingurinn. „Á endanum spurði eigandinn hvort þessi helgi hentaði mér þá fullkomlega. Ég sagði að hún hentaði örugglega fínt. Í mesta lagi væri mamma að koma í heimsókn, en þá myndi ég bara kippa henni með.“ Í gegnum tíðina höfum við í ófá skipti séð Jón Viðar í slökkviliðsbúningnum. Jón Viðar nam byggingatæknifræði við Tækniskólann en lauk síðan meistaranámi í burðaþolsfræðum í Lundi í Svíþjóð, þaðan sem Íslendingar hafa sótt sér mikla þekkingu í brunafræðum.Vísir/Vilhelm Í slökkviliðið Vorið 1991 fluttu Jón Viðar og Helga heim með drengina tvo og einn laumufarþega sem fæddist í febrúar árið eftir. Jón Viðar hóf þá störf hjá Slökkviliði Reykjavíkur og segist ævinlega þakklátur fyrir að Hrólfur hafi í raun lokkað hann þangað. Þar hófst langur ferill hjá því sem síðar varð Slökkvilið höfuðborgarsvæðisins, SHS. „Þar tóku menn ótrúlega vel á móti mér. Þó voru eflaust margir að velta fyrir sér hvað ég væri eiginlega að gera þarna, menntaður verkfræðingur, ráðinn sem verkefnastjóri en með enga reynslu sem slökkviliðsmaður.“ Jón Viðar talar af mikilli hlýju um fólkið í slökkviliðinu. „Það er svo margt aðdáunarvert við störf þeirra sem sinna slökkvistörfum og sjúkraflutningum, og ekki síður við fólkið sem velur sér þessi störf. Ég hefði aldrei valið þetta sem ævistarf ef vinnustaðurinn hefði ekki verið svona gefandi. Ég þurfti að læra margt í upphafi en menn voru fúsir til að hjálpa mér. Þeir kenndu mér reykköfun og allt annað sem ég þurfti að kunna.“ Jón Viðar tók við starfi varaslökkviliðsstjóra árið 1995 þegar Rúnar Bjarnason lét af störfum og Hrólfur Jónsson tók við sem slökkviliðsstjóri. Sjálfur varð Jón Viðar slökkviliðsstjóri árið 2004 þegar Hrólfur fór til annarra starfa. „Margir halda að starf slökkviliðsfólks snúist um að bíða eftir því að bjallan hringi og bruna þá af stað. Það er ekki rétt. Starfið byggist að stórum hluta á stöðugum æfingum, markvissri þjálfun og því að viðhalda þekkingu innan liðsins. Ég vann líka mikið að forvörnum.“ Reynsla, þjálfun og viljinn til að læra meira eru kjarninn í starfinu, segir Jón Viðar. Það skiptir þó ekki síður máli að huga að líðan fólks og starfsumhverfi, enda hafa verkefnin og kröfurnar til starfsfólks breyst mikið með árunum. Slökkviliðið sótti lengi þekkingu og fræðslu til Norðurlanda, einkum Svíþjóðar, en horfði einnig til Bandaríkjanna þegar kom að þjálfun og menntun bráðatækna. Starfsfólk var sent í nám til Pittsburgh, þar sem hægt var að öðlast verklega reynslu sem fékkst ekki með sama hætti í litlu samfélagi hér heima. Margt hefur breyst með auknum möguleikum á fjarnámi. Verklega kennslan verður þó ekki öll færð á skjáinn. Enn þarf fólk að sækja slíka reynslu út fyrir landsteinana og það er kannski að sumu leyti heppilegt. Þar kynnist það öðrum kerfum, öðrum aðferðum og stærra starfsumhverfi. Starfið getur tekið mikið á, ekki aðeins líkamlega heldur líka andlega. Jón Viðar segir mikilvægt að fólk í slökkvistörfum og sjúkraflutningum standi ekki eitt með erfiða reynslu. Þetta er ekki starf þar sem fólk stimplar sig einfaldlega út þegar vaktinni lýkur. Þótt stuðningur maka og fjölskyldu sé ómetanlegur eru takmörk fyrir því hversu mikið hægt er að leggja á nánustu aðstandendur.“ Hann nefnir brunann á diskóteki í Gautaborg árið 1998, þar sem 63 ungmenni létust og yfir 200 slösuðust. Í kjölfarið þróaðist öflugur félagastuðningur hjá slökkviliðinu í Gautaborg, sem síðar aðstoðaði SHS við að byggja upp sambærilegan stuðning hér heima. „Það er aðdáunarvert hvernig staðið er að þessum málum í dag. Starfsfólk getur leitað til sálfræðings og á hverri vakt er fólk sem sinnir félagastuðningi, styður vinnufélaga og er vakandi fyrir líðan þeirra.“ Slökkviliðið í Gautaborg hafði einnig áhrif á uppbyggingu björgunarköfunar hjá SHS. Starfsfólk hafði kallað eftir aukinni hæfni til björgunar í vatni og sjó og tveir starfsmenn voru sendir í nám til Gautaborgar. Þeir komu heim og byggðu þjálfunina upp hér á landi. Í dag fer námið fram á Íslandi í samvinnu við Landhelgisgæsluna og lögregluna á höfuðborgarsvæðinu. Hér eru aðeins nefnd fáein dæmi til að gefa fólki innsýn í starfið, en liðið er í stöðugri þróun. „Þróun liðsins er aldrei eins manns verk. Að baki henni stendur samheldinn hópur og ég hef verið afskaplega heppinn með samstarfsfólk allan minn feril. Eða eins og sumir orða það: Maður gerir ekki neitt einn.“ Af samtalinu er auðheyrt að vinnudagur Jóns Viðars og annarra í slökkviliðinu er ólíkur vinnudegi flestra. Þá vaknar spurningin hvernig best sé að hlúa að fólkinu sem sinnir þessum störfum. „Þetta er starf sem hefur mjög mótandi áhrif á fólk. Þú veist aldrei í upphafi vaktar hvað dagurinn ber í skauti sér. Við mátum okkur ósjálfrátt við aðstæður. Ef útkall berst þar sem börn hafa slasast er eðlilegt að hugsa: Ég á barn á sama aldri.“ Jón Viðar lýsir slökkviliðinu og starfinu þar sem góðum vinnustað og gefandi starfi. En álagið var líka mikið og endaði Jón Viðar á því að rekast á ósýnilega vegginn; algjörlega búinn á því. Að hlusta á sitt nánasta fólk er það sem Jón Viðar mælir með að við gerum meira af. Því það er fólkið sem finnst vænst um okkur og áttar sig oftast á því fyrst ef eitthvað stefnir í óefni.Vísir/Vilhelm Veggurinn Jón Viðar segir starf slökkviliðsstjóra og framkvæmdastjóra almannavarnanefndar höfuðborgarsvæðisins óhefðbundið í eðli sínu. Því fylgi nokkurs konar viðvarandi bakvakt, enda þurfi stjórnendur jafnan að vera tilbúnir að bregðast við aðstæðum eða svara kalli fjölmiðla. „Ég hef lagt áherslu á að vera aðgengilegur fjölmiðlum og hef ekkert nema mjög gott um þau samskipti að segja,“ segir Jón Viðar. Hann lítur á fjölmiðla sem mikilvægan hlekk í því að upplýsingar berist hratt og skýrt til almennings. „Það þarf að miðla upplýsingum til fólks og þótt samstarfið geti oft verið viðkvæmt hef ég alltaf verið þakklátur fyrir það samband sem ég hef átt við fjölmiðla. Ég hef enga persónulega reynslu af því að fjölmiðlafólk hafi gengið á bak orða sinna.“ En starfið var ekki bara vinna. Eða kannski einmitt það. „Jú, ef þú myndir tala við fjölskylduna mína myndi hún eflaust segja að ég hafi alltaf verið að vinna. Þegar ég lít til baka sé ég að ég lét vinnuna án efa taka alltof mikið til sín,“ segir Jón Viðar. Sama ákefðin gat fylgt honum inn í áhugamálin. Þegar hann tók sér eitthvað fyrir hendur fór hann gjarnan alla leið. Um tíma stundaði hann hjólreiðar af miklu kappi. „Ég hjólaði meðal annars til Keflavíkur klukkan hálfsex á morgnana og til baka áður en ég fór í vinnu,“ segir hann og hlær. „Það var líka góður tími sem ég fékk með elsta syninum. Hann hjólaði með mér og klauf vindinn þannig að sá gamli kæmist hraðar.“ Sama ákefð fylgdi honum í MBA-námi og ekki síst í COVID-19-faraldrinum. „Það má segja að tappinn hafi farið úr þegar COVID-19 kom. Þá hófst samfelldur álagstími sem við héldum öll að myndi standa í þrjá mánuði en varð miklu lengri. Heimsfaraldrinum fylgdu mörg ólýsanleg verkefni. Við máttum engan veginn við því að nokkur í hópnum veiktist því það hefði kallað á sóttkví. Þess vegna skiptum við liðinu niður í margar viðbragðseiningar og bækistöðvar. Samstaðan í liðinu var ótrúleg og þá sást vel hversu öflugt það er,“ segir Jón Viðar. Álagið hélt áfram mánuðum saman. Sjúkrabílar sinntu útköllum af öllu tagi, slökkviliðið þurfti alltaf að vera tilbúið og Jón Viðar tók, ásamt fleirum, þátt í að samræma starf sveitarfélaganna á höfuðborgarsvæðinu á COVID-19-tímanum. Þessi tími reyndi mjög á liðið. Það var eiginlega með ólíkindum hversu reiðubúið fólk var að leggja mikið á sig og láta hlutina ganga upp. Það segir líka mikið um þau sem velja sér þetta starf. Um þetta væri hægt að skrifa heila bók.“ Þann 25. júní 2020 varð einn alvarlegasti bruni á Íslandi í áratugi, bruninn á Bræðraborgarstíg. Þrír létust og fjöldi fólks var í hættu. Sumir flúðu út um glugga eða af svölum. Í samtalinu við Jón Viðar er ljóst að þessi bruni tók verulega á hann. Samt gafst lítill tími til að staldra við: Verkefnin héldu áfram, faraldurinn var hvergi nærri á enda og áfram þurfti að halda utan um viðbrögð, fólk og ábyrgð. Að lokum rakst Jón Viðar á ósýnilegan vegg. Jón Viðar segir að hægt væri að skrifa heila bók um COVID-19 tímann. Álagið var ótrúlega mikið, mánuðum saman og reyndi verulega á liðið sem Jón Viðar segir hafa lagt ótrúlega mikið á sig til að láta hlutina ganga upp: Að sjúkrabílar næðu að sinna útköllum af öllu tagi, slökkviliðið alltaf í viðbragðsstöðu og samvinna og samhæfing aukin á höfuðboargsvæðinu. Vísir/Vilhelm Áður en faraldurinn hófst hafði Jón Viðar fengið leyfi frá Degi B. Eggertssyni borgarstjóra, sem jafnframt var stjórnarformaður slökkviliðsins, til að fara í námsleyfi. Þegar faraldurinn skall á var leyfinu frestað. „Nokkrum mánuðum eftir að formlega hafði verið lýst yfir lokum faraldursins fann ég þörf fyrir svigrúm til að sækja mér nýja orku, læra meira og horfa fram á við.“ Námsleyfið átti að gefa honum færi á að endurnæra sig og vaxa áfram í starfi. Það fór þó á annan veg en ráð hafði verið fyrir gert. „Um haustið áttaði ég mig á því að ég, sem er yfirleitt uppfullur af orku, var algjörlega búinn á því.“ Hann lýsir því að hann hafi verið ólíkur sjálfum sér. Honum leið ekki illa í sjálfu sér og hann var þokkalega kátur, en orkan var farin. „Námsleyfið endaði því miður sem veikindaleyfi,“ segir hann einlægur. Hvaða ráð myndi hann gefa öðrum stjórnendum og starfsmönnum, ekki síst karlmönnum á svipuðum aldri, sem gætu rekist á sama ósýnilega vegg? Hlustið á fólkið ykkar. Nánasta fólkið ykkar og samstarfsfólk tekur oft fyrst eftir því í hvað stefnir. Þegar ég horfi til baka hefði ég viljað taka mark á mínu fólki fyrr. En ég hlustaði ekki, heldur hélt bara áfram.“ Jón Viðar og Helga með börnum, tengdabörnum og barnabörnum, fv: Elfa Björg Aradóttir, Hörður Már Jónsson, Nökkvi Hrafn Harðarson, Lena Dögg Gunnarsdóttir, Arnar Jónsson, Aldís Helga Harðardóttir, Emil Hrafn Pálsson, Hjördís Svava Harðardóttir, Páll Fannar Helgason, Björk Jónsdóttir, Tómas Breki Pálsson, Vera María Viðarsdóttir, Viðar Jónsson, Helga Harðardóttir, Marínó Elí Viðarsson, Jón Viðar Matthíasson, Jón Ólafur Pálsson, Viktoría Viðarsdóttir, Mardís Heimisdóttir.Elísabet Blöndal Ástríðan fyrir verkefninu Jóni Viðari verður tíðrætt um þær umbætur sem orðið hafa á brunahönnun og brunavörnum á síðustu árum. Ekki síst eftir brunann á Bræðraborgarstíg. Strax eftir brunann var hann kallaður á fund hjá forstjóra HMS. Þar var farið yfir útkallið og hann spurður hvort hann teldi þörf á breytingum, bæði í starfsumhverfi slökkviliðsins og í lögum og reglum. Svarið var einfalt: Já. Í lok fundarins tók Jón Viðar þó fram að ef aðeins ætti að safna hugmyndum án þess að fylgja þeim eftir vildi hann helst ekki verja meiri tíma í vinnuna. Sú varð ekki raunin. „HMS tók málið föstum tökum og vann það áfram af fagmennsku og festu. Ég vil sérstaklega hrósa því starfsfólki HMS sem vinnur að brunavörnum fyrir vandaða vinnu, fagmennsku og gott samstarf þvert á fagsvið. Þetta er gott dæmi um virka og lausnamiðaða stjórnsýslu.“ Jákvæðni er eitt af því sem einkennir Jón Viðar. Orð eins og „aðdáunarvert“ og „þakklæti“ koma reglulega fyrir í máli hans. Hann segist líka þakklátur fyrir að hafa fengið tækifæri til að færa sig tímabundið yfir í starf framkvæmdastjóra almannavarna höfuðborgarsvæðisins. Að því ári liðnu komi í ljós hvert framhaldið verði. Hann nefnir jafnframt að stuðningur sveitarstjórnarfólks við SHS og almannavarnir hafi alla tíð verið mikill. Þetta séu málaflokkar sem fólk vilji hafa í traustum farvegi. Að kunna að taka því rólega er þó áskorun sem hann er enn að glíma við. Í veikindaleyfinu endaði ég á dvöl á heilsuhælinu í Hveragerði, sem er vægast sagt frábær staður að vera á. En hvað geri ég strax að lokinni meðferð? Nú, auðvitað mæti ég til vinnu eins og vitlaus maður og byrja á fullu án þess að bremsa mig nokkuð af.“ Þar var maðurinn sem fer alla leið aftur kominn á fullt. Við tóku krefjandi verkefni vegna náttúruhamfaranna á Suðurnesjum og breytingar á brunavörnum í kjölfar eldgosa sem hafa breytt skilningi margra landsmanna á eldfjallavá. „Það er ákveðinn grunnur að lífsskilyrðum okkar á Íslandi að búa svona vel að góðum jarðhita. En við búum líka á svæði þar sem virk eldfjöll hafa verið í hléi í um 800 ár og eru nú vöknuð úr dvala.“ Jón Viðar segir atburðina á Reykjanesskaga hafa minnt á mikilvægi innlendrar þekkingar. „Við búum svo vel að því að á Veðurstofunni starfar afskaplega fært fólk. Það er ekki sjálfgefið að hægt sé að sækja sambærilega þekkingu erlendis frá, enda alast Íslendingar upp við aðstæður sem fólk annars staðar þekkir oft ekki af eigin raun,“ segir hann. Hann nefnir reynsluna frá Grindavík sem dæmi um verkefni sem hafi reynt verulega á kerfið og innviði. Sú reynsla muni nýtast á höfuðborgarsvæðinu á komandi árum við undirbúning og viðbragðsáætlanir. „Við erum líka búin að reisa og prófa varnargarða sem við vitum nú að virka.“ Það gefur Jóni Viðari greinilega ómetanlega mikið að sjá fjölskylduna vaxa og dafna. Barnabörnin eru orðin níu og hann lýsir því sem sérstakri gæfu að fá að vera til staðar og fylgjast með börnunum sínum feta eigin brautir og byggja upp sínar fjölskyldur. Tengdadæturnar og tengdasoninn nefnir hann einnig með hlýju og segir fjölskylduna hafa auðgast með hverjum nýjum liðsmanni. Jón Viðar virðist ætíð fara alla leið af mikilli ástríðu og ákefð í öll verkefni: Hvort sem er í leik eða starfi! Nú sem framkvæmdastjóri Almannavarna höfuðborgarsvæðisins, sem Jón Viðar segist þakklátur fyrir að hafa fengið tækifæri til að ráða sig tímabundið í. Ráðningin var til eins árs og í lok þessa árs kemur í ljós hvert framhaldið verður.Vísir/Vilhelm Þegar talið berst að jafnvægi milli vinnu og einkalífs segist Jón Viðar frekar sækja fyrirmyndir til yngri kynslóðarinnar en sinnar eigin. Þar sé meðvitundin um gildi frítímans og samveru með fjölskyldunni skýrari. „Þau eru miklu meðvitaðri um verðmæti tímans sem felst í frítíma með fjölskyldunni en mín kynslóð. Ég er enn að reyna að læra á þetta jafnvægi, að njóta frítímans og vera ekki alltaf með hugann á fullu í vinnunni, jafnvel þegar ég er ekki að vinna.“ Hann talar líka af væntumþykju um slökkviliðið, sem kona hans hefur kallað fimmta barnið. Það gleður hann að sjá það dafna áfram í höndum öflugs samstarfsfólks undir stjórn Birgis Finnssonar slökkviliðsstjóra. Svo bætir hann við: Ætli ég verði ekki bara að viðurkenna að það mun eflaust ekki standa á grafsteininum mínum: Hann var of lítið í vinnunni.“
Helgarviðtal Atvinnulífsins Faraldur kórónuveiru (COVID-19) Almannavarnir Starfsframi Bruni á Bræðraborgarstíg Tengdar fréttir Er sjálf besti leikmaðurinn: „Ég þurfti að gúggla mörkin hans“ „Ég vaknaði snemma og eiginlega starði bara á hann á meðan ég beið eftir að hann vaknaði og bæri spurninguna upp aftur,“ segir Edda Hermannsdóttir forstjóri og skellihlær þegar hún rifjar upp bónorðið frá eiginmanninum Ríkharði Daðasyni. 22. mars 2026 08:00 „Beindu skammbyssu að höfðinu á mér og sögðu: I will kill you“ „Þeir hentu mér á gólfið, héldu hnífi að hálsinum á mér, beindu skammbyssu að höfðinu á mér og sögðu: I will kill you, I will kill you, …. Hvar eru peningarnir?“ segir Björn Friðþjófsson húsasmíðameistari og ekki laust við að maður finni skelfingarhrollinn hríslast niður um sig við hlustunina eina og sér. 7. desember 2025 08:02 „Þetta er ekki mjög töff en ég get ekki að þessu gert“ Það er auðvelt að hafa gaman af spjallinu við nýjan forstjóra Advania: Hildi Einarsdóttur. Því hún hlær oft, talar hratt og á auðvelt með að gera grín að sjálfri sér. 25. maí 2025 08:02 Ólafur Ingi: „Ég er kostuð eiginkona“ „Það er gott að eiga góða konu til dæmis,“ segir Ólafur Ingi Ólafsson sem þrátt fyrir fullan skilning á ritstjórnarvaldi blaðamannsins, getur ekki setið á sér að stinga upp á nokkrum góðum fyrirsögnum. 10. nóvember 2024 08:01 „Maður er bara uppalinn þannig að í fríum væri maður ekkert að hangsa“ „Síðan var ég með rauðan matarlit sem ég setti í ísinn og bauð þá upp á hvítan ís og bleikan ís sem fólk hélt þá að væri einhver jarðaberjaís,“ segir Jón Magnússon og skellihlær. 8. maí 2022 08:00 Mest lesið „Myndi ráðleggja fólki að hlusta vel á maka sinn, fjölskyldu og sitt nánasta fólk“ Atvinnulíf Lokar Sjoppunni eftir sextán ára rekstur Viðskipti innlent Tuttugu stærstu eiga 400 milljarða í öðrum félögum Viðskipti innlent Er blanda af Prins Valíant og Múmínálfinum Atvinnulíf Loka í Kringlunni Viðskipti innlent Lækkunin skilaði sér hjá öllum nema Costco Neytendur Fótboltastjörnur mokgræða á nikótínpúðum Viðskipti innlent Ekki allir geta sagt: „Ég græddi fúlgur fyrir fyrirtækið í dag“ Atvinnulíf Kaffitár hressir ferðalanga sem stoppa á Olís Samstarf Nýtt á Íslandi: Auglýsingalausn sem sameinar sjónvarp og samfélagsmiðla Samstarf Fleiri fréttir „Myndi ráðleggja fólki að hlusta vel á maka sinn, fjölskyldu og sitt nánasta fólk“ Er blanda af Prins Valíant og Múmínálfinum Ósýnilegir múrar: „Ekki nóg að segja bara að fólk eigi að vinna saman“ Ekki allir geta sagt: „Ég græddi fúlgur fyrir fyrirtækið í dag“ Að læra af fimm mistökum Steve Jobs Eðlilegt að fólk vinni minna mánudag eftir kosningar Gift svo góðum grillara og sér því meira um innivinnuna Kosningastreita og stemning á vinnustöðum Eins og Steve Jobs hafi verslað í fataskápinn hans Dóttirin föst á amerískum tíma og minningar um ást og andarteppu Enn meiri breytingar: Yfirmenn klónaðir með gervigreind Fullt af fólki að vinna við eitthvað sem skiptir ekki máli Mælir með eistnesku poppi til að vekja börnin almennilega Stóra apasjálfu-málið vekur upp enn fleiri spurningar Ný þjálfun í golfi: „Ég vildi að sjálfsögðu ná meiri árangri“ Ástarsaga: Markmiðið að allir verði ástfangnir af LOVE Væri þjóðargersemi sem frægur poppari eða leikari „Alltaf að líða þannig í vinnunni þinni að þú skiptir máli“ Stundum þarf einfaldlega að segja: „Afsakaðu þetta“ Eru karlmenn í jakkafötum á undanhaldi? Foreldrarnir byrja daginn á því að dansa og dilla sér Hagkvæmt að ráða krabbameinssjúklinga í vinnu Húsið sem næstum gleymdist: „Eins og kýlt í hjartað á mér“ Alltaf jafn hressandi að fara út og tala aðeins við hundinn Moldrík með ADHD: Hafa getuna til að horfa út fyrir boxið Sjá meira
Er sjálf besti leikmaðurinn: „Ég þurfti að gúggla mörkin hans“ „Ég vaknaði snemma og eiginlega starði bara á hann á meðan ég beið eftir að hann vaknaði og bæri spurninguna upp aftur,“ segir Edda Hermannsdóttir forstjóri og skellihlær þegar hún rifjar upp bónorðið frá eiginmanninum Ríkharði Daðasyni. 22. mars 2026 08:00
„Beindu skammbyssu að höfðinu á mér og sögðu: I will kill you“ „Þeir hentu mér á gólfið, héldu hnífi að hálsinum á mér, beindu skammbyssu að höfðinu á mér og sögðu: I will kill you, I will kill you, …. Hvar eru peningarnir?“ segir Björn Friðþjófsson húsasmíðameistari og ekki laust við að maður finni skelfingarhrollinn hríslast niður um sig við hlustunina eina og sér. 7. desember 2025 08:02
„Þetta er ekki mjög töff en ég get ekki að þessu gert“ Það er auðvelt að hafa gaman af spjallinu við nýjan forstjóra Advania: Hildi Einarsdóttur. Því hún hlær oft, talar hratt og á auðvelt með að gera grín að sjálfri sér. 25. maí 2025 08:02
Ólafur Ingi: „Ég er kostuð eiginkona“ „Það er gott að eiga góða konu til dæmis,“ segir Ólafur Ingi Ólafsson sem þrátt fyrir fullan skilning á ritstjórnarvaldi blaðamannsins, getur ekki setið á sér að stinga upp á nokkrum góðum fyrirsögnum. 10. nóvember 2024 08:01
„Maður er bara uppalinn þannig að í fríum væri maður ekkert að hangsa“ „Síðan var ég með rauðan matarlit sem ég setti í ísinn og bauð þá upp á hvítan ís og bleikan ís sem fólk hélt þá að væri einhver jarðaberjaís,“ segir Jón Magnússon og skellihlær. 8. maí 2022 08:00