Einkunnir og ábyrg umræða Jóhann Skagfjörð Magnússon skrifar 10. maí 2026 17:30 Áhugi á skólamálum fer vaxandi í þjóðfélaginu og mér sýnist stærsta hreyfiaflið í þeirri umræðu vera Viðskiptaráð og Morgunblaðið. Sem skólamaður fagna ég auðvitað umræðu um skólamál, en því miður sýnist mér þó að hvorugur aðilinn nálgist umræðuna á forsendum skólastarfsins sjálfs. Umfjöllunin er einhliða og byggð á takmörkuðum skilningi á aðalnámskrá og markmiðum skólastarfs. Föstudaginn 8. maí birti Morgunblaðið umfjöllun um einkunnadreifingu í íslensku og stærðfræði í Garðaskóla. Fréttin, sem byggði á tölum úr ársskýrslum skólans, virtist ætlað að styðja áhyggjur Viðskiptaráðs af svokallaðri einkunnaverðbólgu sem blaðið fjallaði um fyrr í vikunni. Aðaláhersla greinarinnar var á hversu margir nemendur útskrifuðust með A við lok grunnskóla, miðað við hversu fá þeirra hafi fengið A í 8. og 9. bekk. Markmið mitt er ekki að taka afstöðu til þess hvort einkunnaverðbólga sé raunverulegt vandamál á landsvísu enda hef ég ekki yfirsýn yfir allt það fjölbreytta námsmat sem metur hæfni nemenda í hverjum einasta skóla. Þær upplýsingar hafa Viðskiptaráð og Morgunblaðið reyndar ekki heldur, en láta það þó ekki stoppa sig. Markmiðið er hins vegar að leiðrétta villandi framsetningu og útskýra hvers vegna svona „margir“ nemendur geta útskrifast með A frá Garðaskóla. Í umfjöllun blaðsins eru einkunnir við útskrift bornar saman við einkunnir sama árgangs í 8. og 9. bekk. Slík framsetning gefur til kynna að þegar kemur að útskrift sé skólinn örlátur á A-einkunnir, en lítur fram hjá þeirri augljósu skýringu að nemendur bæta hæfni sína markvisst með námi. Þetta er í raun staðfesting á eðlilegu og árangursríku skólastarfi og metnaðarfullum og vinnusömum nemendum. Hefði blaðamaður í staðinn borið saman lokaeinkunnir útskriftarnemenda síðust ár, gögn sem hann hafði aðgang að, hefði komið í ljós að í Garðaskóla er ekki hægt að tala um einkunnaverðbólgu. Þvert á móti mætti tala um verðhjöðnun í íslensku, líkt og sjá má á meðfylgjandi línuriti. Í Garðaskóla leggjum við metnað í að veita nemendum nám við hæfi. Til þess höfum við öfluga stoðþjónustu og bjóðum upp á markvissar leiðir fyrir nemendur sem skara fram úr. Í því samhengi höfum við um árabil átt farsælt samstarf við Fjölbrautaskólann í Garðabæ, þar sem nemendur geta lokið annars þreps framhaldsskólaáfanga í ensku, íslensku og stærðfræði samhliða námi í grunnskóla. Á síðasta skólaári vorum við t.d. með 57 nemendur í 10. bekk sem luku framhaldsskólaáfanga í ensku og var meðaleinkunn þeirra 8,95, í íslensku voru nemendurnir 27 með meðaleinkunn upp á 8,95 og í stærðfræði voru nemendurnir 55 með meðaleinkunnina 9,1. Þessir nemendur þreyttu sömu próf og nemendur í FG og prófin eru yfirfarin og metin af kennurum þar en eru kenndir af kennurum Garðaskóla. Í langflestum tilfellum útskrifast þessir nemendur með grunnskólaeinkunnina A, enda hafa þeir sýnt fram á hæfni umfram viðmið aðalnámskrár. Og þeir hafa náð að sýna fram á þessa umfram hæfni vegna þess að við bjóðum þeim upp á markvissa leið til þess. Ég ítreka að ég fagna umræðu um skólamál. Ég neita þó að taka þátt í þeirri vegferð sem mér finnst Morgunblaðið og Viðskiptaráð vera á, þar sem flókið faglegt starf skóla er einfaldað, dregnar eru ályktanir af brotakenndum gögnum og skólum og kennurum stillt upp sem vandamáli í stað þess að reynt sé að skilja það hlutverk sem þeim er falið samkvæmt aðalnámskrá. Höfundur er skólastjóri Garðaskóla. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skóla- og menntamál Mest lesið Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir Skoðun Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Því er ekki betur vandað til verka? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvaða samningsrammi gildir? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gullasninn Guðjón Þórir Sigfússon skrifar Skoðun Samningaviðræður um Evrópusambandsaðild, já eða nei? Magnús Tumi Guðmundsson skrifar Skoðun SFS, hagsmunir og sannleikurinn Þórólfur Matthíasson skrifar Skoðun Daði í baði Bjarnheiður Hallsdóttir skrifar Skoðun Hégómi Haukur Eggertsson skrifar Skoðun Við getum þetta sjálf – en hver græðir á því? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Þarf fimm háskólagráður til að segja já? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Já, já eða nei Þorsteinn Bergsson skrifar Skoðun Hvar má sleppa taumnum? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Um sameiginleg verðmæti og veikleika stjórnkerfisins Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Nei við hindrunum - Ákvarðanir um Ísland á Íslandi Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Ísland á eilífa hagsmuni en ekki eilífa bandamenn Lára Herborg Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lífeyrissjóðirnir og aðalfundur Icelandair Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ísland og Færeyjar, yfirráð yfir auðlindum og fullveldi Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Evrópskir hægrimenn eru Evrópusinnar Svavar Halldórsson skrifar Skoðun Evrópa - frá velferð til vígvæðingar Ólöf Benediktsdóttir skrifar Skoðun Ekki láta plata þig þann 29. ágúst Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Hver á fiskinn – og hvar verða verðmætin til? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Gögnin sýna að Evrópa er langmikilvægasta markaðssvæði Íslands Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Grænland – áttu við Ísland? Damien Degeorges skrifar Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Vextir, verðbólga, verðtrygging og íslenska veðráttan Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá – áhættuspil? Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson skrifar Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson skrifar Skoðun ESB hefur styrkt gróðahyggju á kostnað félagshyggju Ögmundur Jónasson skrifar Sjá meira
Áhugi á skólamálum fer vaxandi í þjóðfélaginu og mér sýnist stærsta hreyfiaflið í þeirri umræðu vera Viðskiptaráð og Morgunblaðið. Sem skólamaður fagna ég auðvitað umræðu um skólamál, en því miður sýnist mér þó að hvorugur aðilinn nálgist umræðuna á forsendum skólastarfsins sjálfs. Umfjöllunin er einhliða og byggð á takmörkuðum skilningi á aðalnámskrá og markmiðum skólastarfs. Föstudaginn 8. maí birti Morgunblaðið umfjöllun um einkunnadreifingu í íslensku og stærðfræði í Garðaskóla. Fréttin, sem byggði á tölum úr ársskýrslum skólans, virtist ætlað að styðja áhyggjur Viðskiptaráðs af svokallaðri einkunnaverðbólgu sem blaðið fjallaði um fyrr í vikunni. Aðaláhersla greinarinnar var á hversu margir nemendur útskrifuðust með A við lok grunnskóla, miðað við hversu fá þeirra hafi fengið A í 8. og 9. bekk. Markmið mitt er ekki að taka afstöðu til þess hvort einkunnaverðbólga sé raunverulegt vandamál á landsvísu enda hef ég ekki yfirsýn yfir allt það fjölbreytta námsmat sem metur hæfni nemenda í hverjum einasta skóla. Þær upplýsingar hafa Viðskiptaráð og Morgunblaðið reyndar ekki heldur, en láta það þó ekki stoppa sig. Markmiðið er hins vegar að leiðrétta villandi framsetningu og útskýra hvers vegna svona „margir“ nemendur geta útskrifast með A frá Garðaskóla. Í umfjöllun blaðsins eru einkunnir við útskrift bornar saman við einkunnir sama árgangs í 8. og 9. bekk. Slík framsetning gefur til kynna að þegar kemur að útskrift sé skólinn örlátur á A-einkunnir, en lítur fram hjá þeirri augljósu skýringu að nemendur bæta hæfni sína markvisst með námi. Þetta er í raun staðfesting á eðlilegu og árangursríku skólastarfi og metnaðarfullum og vinnusömum nemendum. Hefði blaðamaður í staðinn borið saman lokaeinkunnir útskriftarnemenda síðust ár, gögn sem hann hafði aðgang að, hefði komið í ljós að í Garðaskóla er ekki hægt að tala um einkunnaverðbólgu. Þvert á móti mætti tala um verðhjöðnun í íslensku, líkt og sjá má á meðfylgjandi línuriti. Í Garðaskóla leggjum við metnað í að veita nemendum nám við hæfi. Til þess höfum við öfluga stoðþjónustu og bjóðum upp á markvissar leiðir fyrir nemendur sem skara fram úr. Í því samhengi höfum við um árabil átt farsælt samstarf við Fjölbrautaskólann í Garðabæ, þar sem nemendur geta lokið annars þreps framhaldsskólaáfanga í ensku, íslensku og stærðfræði samhliða námi í grunnskóla. Á síðasta skólaári vorum við t.d. með 57 nemendur í 10. bekk sem luku framhaldsskólaáfanga í ensku og var meðaleinkunn þeirra 8,95, í íslensku voru nemendurnir 27 með meðaleinkunn upp á 8,95 og í stærðfræði voru nemendurnir 55 með meðaleinkunnina 9,1. Þessir nemendur þreyttu sömu próf og nemendur í FG og prófin eru yfirfarin og metin af kennurum þar en eru kenndir af kennurum Garðaskóla. Í langflestum tilfellum útskrifast þessir nemendur með grunnskólaeinkunnina A, enda hafa þeir sýnt fram á hæfni umfram viðmið aðalnámskrár. Og þeir hafa náð að sýna fram á þessa umfram hæfni vegna þess að við bjóðum þeim upp á markvissa leið til þess. Ég ítreka að ég fagna umræðu um skólamál. Ég neita þó að taka þátt í þeirri vegferð sem mér finnst Morgunblaðið og Viðskiptaráð vera á, þar sem flókið faglegt starf skóla er einfaldað, dregnar eru ályktanir af brotakenndum gögnum og skólum og kennurum stillt upp sem vandamáli í stað þess að reynt sé að skilja það hlutverk sem þeim er falið samkvæmt aðalnámskrá. Höfundur er skólastjóri Garðaskóla.
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun