Ég skildi ekki Ís­lendinga fyrst

Það er margt sem kemur manni á óvart þegar maður flytur til Íslands.

Veðrið. Myrkrið. Náttúran.

En það sem ruglaði mig mest var ekki neitt af þessu.

Það var fólk.

Ekki vegna þess að það væri erfitt að umgangast það heldur vegna þess að ég skildi það ekki strax.

Ég man eftir því þegar ég átti samtal við einhvern og fékk mjög stutt svar.

Í mínum huga þýddi það áhugaleysi, kannski jafnvel kulda.

Ég hugsaði með mér að ég væri að trufla eða að hinn aðilinn hefði einfaldlega ekki áhuga.

En daginn eftir hitti ég sömu manneskju.

Hún heilsaði mér eðlilega eins og ekkert hefði gerst.

Þá fór ég að efast, ekki um hana heldur um eigin túlkun.

Smám saman áttaði ég mig á því að það sem ég hafði lesið sem kulda var oft bara ró.

En upplifun mín var ekki alltaf sú sama.

Einn af fyrstu vinum mínum á Íslandi, Magnus, lét mig strax finna að ég væri velkominn. Það var ekkert óþægilegt við að vera nýr eða óviss. Það var einfaldlega pláss fyrir mig.

Við töluðum saman á blöndu af sænsku, íslensku og ensku. Það var ekki fullkomið tungumál en það skipti ekki máli. Hann hlustaði, spurði og reyndi að skilja mig jafnvel þegar ég fann ekki réttu orðin.

Þar lærði ég að tenging snýst ekki alltaf um að tala rétt heldur um vilja til að skilja.

Á sama tíma upplifði ég líka annað.

Ég man eftir því að hafa verið í aðstæðum þar sem ég fann strax að ég passaði ekki alveg inn. Enginn sagði neitt neikvætt en samt var ákveðin fjarlægð sem erfitt var að setja fingur á.

Í fyrstu hélt ég að vandamálið væri mitt.

Að ég þyrfti að tala betri íslensku, skilja betur og aðlagast meira.

Ég trúði því að ef ég gerði allt rétt þá myndi ég verða samþykktur alls staðar.

En með tímanum áttaði ég mig á því að það er ekki alltaf þannig.

Þetta snýst ekki bara um tungumál.

Ekki bara um aðlögun.

Þetta snýst um fólk og næmi.

Það eru til einstaklingar sem eiga auðvelt með að opna sig fyrir því sem er nýtt.

Sem eru forvitnir og vilja skilja.

Og svo eru aðrir sem sjá heiminn fyrst og fremst í gegnum það sem þeir þekkja fyrir.

Ekki af illvilja heldur einfaldlega vegna vana.

Þetta er ekki spurning um þjóðerni.

Ég hef séð þetta á Íslandi.

Og ég hef séð þetta á Ítalíu.

Ég hef hitt opið fólk á báðum stöðum.

Og ég hef hitt lokað fólk á báðum stöðum.

Þetta er einfaldlega mannlegt.

Annað sem kom mér á óvart var hversu beint fólk getur verið.

Ef eitthvað virkar ekki þá er það sagt.

Ef einhver getur ekki komið þá segir hann einfaldlega nei.

Í fyrstu fannst mér þetta svolítið hart.

Ég var vanur óbeinni tjáningu þar sem hlutirnir eru oft sagðir í kringum kjarna málsins.

En smám saman fór ég að sjá þetta öðruvísi.

Þetta var ekki kuldi.

Þetta var skýrleiki.

Og í mörgum tilfellum virðing.

Að segja hlutina eins og þeir eru getur verið leið til að sýna heiðarleika og taka hinn aðilann alvarlega.

Ég þurfti líka að læra að þögn er ekki alltaf vandamál.

Ég man eftir samtali þar sem þögn myndaðist í nokkrar sekúndur.

Í mínu hugarfari var það augnablik sem þurfti að fylla strax.

En hinn aðilinn var rólegur.

Þögnin virtist ekki trufla hann.

Þá fór ég að skilja að þögn getur líka verið hluti af samskiptum.

Að hún þarf ekki alltaf að vera brotin.

Smám saman áttaði ég mig á því að það sem ruglaði mig mest var ekki hegðun annarra heldur mínar eigin væntingar.

Ég var að lesa allt út frá kerfi sem hafði virkað annars staðar en ekki endilega hér.

Í dag reyni ég ekki lengur að skilja allt strax.

Ég reyni frekar að staldra við, fylgjast með og leyfa hlutunum að skýrast með tímanum.

Það hefur breytt miklu.

Í heimi þar sem sífellt fleiri flytja milli landa held ég að þetta sé ein mikilvægasta hæfnin sem við getum þróað.

Að það sem virðist skrýtið er ekki endilega rangt.

Og það sem virðist kalt er ekki endilega fjarlægt.

Stundum er það einfaldlega öðruvísi.

Og stundum er það einmitt það sem kennir manni mest.

Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.