„Við eigum að hækka verðið á sykri“ Birgir Olgeirsson skrifar 8. apríl 2026 21:32 Tryggvi Helgason barnalæknir segir vandann samspil margra þátta. Sýn Um fimm þúsund börn glíma við offitu á Íslandi í dag og hefur þeim fjölgað um helming frá aldamótum. Barnalæknir segir þetta alvarlegt bráðamál fyrir lýðheilsu þjóðarinnar og kallar eftir gagngerri endurskoðun á líferni fólks og stefnu stjórnvalda. Hlutfall barna með offitu var undir einu prósenti árið 1960 en jókst hratt á síðustu áratugum. Við aldamót var það komið í fimm prósent en er nú 7,5 prósent.Þetta kom fram í erindi Tryggva Helgasonar barnalæknis á ráðstefnunni Vísindi á vordögum í dag. Að hans sögn liggja skýringarnar víða og vinnur daglegt umhverfi barnafjölskyldna oft gegn heilbrigðum lífsháttum. Pressa á tíma fjölskyldna Tryggvi segir þróunina ekki eiga sér eina skýringu heldur sé um að ræða samspil margra þátta í nútímasamfélaginu. „Það er svo margt sem við erum að gera í samfélaginu sem veldur því að það er meiri pressa á tíma fólks. Það eru samfélagsmiðlar, það er minni tími til að sinna alls konar útiveru, matreiðslu, sitja saman, vera saman, það er minni svefn, það eru alls konar svona þættir, það er bara hreinlega meiri pressa á tíma hjá börnum og foreldrum, sem ég held að sé meginþátturinn.“ Hann segir jafnframt að fæðuumhverfið ýti undir þróunina og að óhollari kostir borgi sig betur. „Auðvitað er líka meiri pressa á að matariðnaðurinn sé að selja ákveðinn mat sem þeir vilja að við kaupum, sem er meiri hagnaður í og þá er oftast minna af næringarefnum og meira af orku í matnum.“ Vill gera hollari kosti sjálfgefnari Að mati Tryggva dugar ekki að fræða fólk eitt og sér heldur þurfi að breyta samfélaginu þannig að hollari kostir verði sjálfgefnari. „Það á að vera óþarft að velja heilsusamlegt. Það á að vera heilsusamlegur matur, heilsusamlegur matur sem þú kaupir fyrst. Ef þú vilt fara að kaupa eitthvað óhollt eða óskynsamlegt, þá á það að vera mjög flókið, erfitt og dýrt.“ Hann segir stjórnvöld geta haft áhrif með einföldum aðgerðum.„Við eigum að hækka verðið á sykri. Við eigum að auðvelda aðgengi að ávöxtum og grænmeti.“ Heilbrigðismál Börn og uppeldi Matur Íþróttir barna Mest lesið „Verulega áhugaverður fávitaskapur“ Innlent Hópur fólks hafi setið um matinn í frískápnum Innlent Slagsmál brutust út eftir árekstur Innlent „Ég veit ekki hvað annað ég get gert til að hjálpa hvölunum“ Innlent Ein stærsta drónaárásin á Rússland frá upphafi stríðsins Erlent „Þetta er eitthvert langsóttasta bull sem ég hef heyrt“ Innlent Sigldu af stað með mótmælandann um borð Innlent Systir Ming Ting: Catherine „ekki sjálfstæð“ Innlent Hyggjast sekta leigusala sem skrá ekki samninga Innlent Þessi fjórtán voru sæmd fálkaorðunni Innlent Fleiri fréttir Handtekin á leið úr landi með ríflega hundrað fuglsegg og lifandi unga Sigldu af stað með mótmælandann um borð Vilja segja „já til að sjá“ „Þetta er eitthvert langsóttasta bull sem ég hef heyrt“ Annmarkar á fleiri en einu stigi málsins Landsréttur sýknar Sindra og Ísidór af hryðjuverkaákæru „Ég veit ekki hvað annað ég get gert til að hjálpa hvölunum“ Systir Ming Ting: Catherine „ekki sjálfstæð“ „Þurfum að passa okkur að vera ekki einföld“ Ekki hafi verið ásetningur um að bana sambýliskonunni Klórför eins og þegar fólk „reynir að losa sig úr kyrkingunni“ Hyggjast sekta leigusala sem skrá ekki samninga Jón Björn ráðinn sveitarstjóri Þingmenn beðnir um að vera á tánum og tímamót í golfsögu Íslendinga nálgast Mótmælendur ekki kærðir eftir truflun á þingfundi Jón Magnús frá Ölmu og aftur á spítalann Hópur fólks hafi setið um matinn í frískápnum Bein útsending: Samtal um þjóðaröryggi – Lýðræði á tímum upplýsingaóreiðu Myndaveisla: Norðlendingar fögnuðu á 17. júní „Verulega áhugaverður fávitaskapur“ Myndaveisla: Þjóðhátíðardagur Íslendinga haldinn hátíðlegur Slagsmál brutust út eftir árekstur Rubio óskar Íslendingum til hamingju með daginn Þessi fjórtán voru sæmd fálkaorðunni Kölluð á vettvang vegna rifrildis þar sem annar tók upp hníf Sex þúsund símar nái mögulega ekki sambandi við Neyðarlínu Biðja allar stofnanir bæjarins um að flagga í allt sumar Ræða Höllu: Styrkleikar Íslendinga, samtakamáttur og skoðanaskipti Elín Hall er fjallkonan í ár Rændu sjónvarpi og flúðu á brott Sjá meira
Hlutfall barna með offitu var undir einu prósenti árið 1960 en jókst hratt á síðustu áratugum. Við aldamót var það komið í fimm prósent en er nú 7,5 prósent.Þetta kom fram í erindi Tryggva Helgasonar barnalæknis á ráðstefnunni Vísindi á vordögum í dag. Að hans sögn liggja skýringarnar víða og vinnur daglegt umhverfi barnafjölskyldna oft gegn heilbrigðum lífsháttum. Pressa á tíma fjölskyldna Tryggvi segir þróunina ekki eiga sér eina skýringu heldur sé um að ræða samspil margra þátta í nútímasamfélaginu. „Það er svo margt sem við erum að gera í samfélaginu sem veldur því að það er meiri pressa á tíma fólks. Það eru samfélagsmiðlar, það er minni tími til að sinna alls konar útiveru, matreiðslu, sitja saman, vera saman, það er minni svefn, það eru alls konar svona þættir, það er bara hreinlega meiri pressa á tíma hjá börnum og foreldrum, sem ég held að sé meginþátturinn.“ Hann segir jafnframt að fæðuumhverfið ýti undir þróunina og að óhollari kostir borgi sig betur. „Auðvitað er líka meiri pressa á að matariðnaðurinn sé að selja ákveðinn mat sem þeir vilja að við kaupum, sem er meiri hagnaður í og þá er oftast minna af næringarefnum og meira af orku í matnum.“ Vill gera hollari kosti sjálfgefnari Að mati Tryggva dugar ekki að fræða fólk eitt og sér heldur þurfi að breyta samfélaginu þannig að hollari kostir verði sjálfgefnari. „Það á að vera óþarft að velja heilsusamlegt. Það á að vera heilsusamlegur matur, heilsusamlegur matur sem þú kaupir fyrst. Ef þú vilt fara að kaupa eitthvað óhollt eða óskynsamlegt, þá á það að vera mjög flókið, erfitt og dýrt.“ Hann segir stjórnvöld geta haft áhrif með einföldum aðgerðum.„Við eigum að hækka verðið á sykri. Við eigum að auðvelda aðgengi að ávöxtum og grænmeti.“
Heilbrigðismál Börn og uppeldi Matur Íþróttir barna Mest lesið „Verulega áhugaverður fávitaskapur“ Innlent Hópur fólks hafi setið um matinn í frískápnum Innlent Slagsmál brutust út eftir árekstur Innlent „Ég veit ekki hvað annað ég get gert til að hjálpa hvölunum“ Innlent Ein stærsta drónaárásin á Rússland frá upphafi stríðsins Erlent „Þetta er eitthvert langsóttasta bull sem ég hef heyrt“ Innlent Sigldu af stað með mótmælandann um borð Innlent Systir Ming Ting: Catherine „ekki sjálfstæð“ Innlent Hyggjast sekta leigusala sem skrá ekki samninga Innlent Þessi fjórtán voru sæmd fálkaorðunni Innlent Fleiri fréttir Handtekin á leið úr landi með ríflega hundrað fuglsegg og lifandi unga Sigldu af stað með mótmælandann um borð Vilja segja „já til að sjá“ „Þetta er eitthvert langsóttasta bull sem ég hef heyrt“ Annmarkar á fleiri en einu stigi málsins Landsréttur sýknar Sindra og Ísidór af hryðjuverkaákæru „Ég veit ekki hvað annað ég get gert til að hjálpa hvölunum“ Systir Ming Ting: Catherine „ekki sjálfstæð“ „Þurfum að passa okkur að vera ekki einföld“ Ekki hafi verið ásetningur um að bana sambýliskonunni Klórför eins og þegar fólk „reynir að losa sig úr kyrkingunni“ Hyggjast sekta leigusala sem skrá ekki samninga Jón Björn ráðinn sveitarstjóri Þingmenn beðnir um að vera á tánum og tímamót í golfsögu Íslendinga nálgast Mótmælendur ekki kærðir eftir truflun á þingfundi Jón Magnús frá Ölmu og aftur á spítalann Hópur fólks hafi setið um matinn í frískápnum Bein útsending: Samtal um þjóðaröryggi – Lýðræði á tímum upplýsingaóreiðu Myndaveisla: Norðlendingar fögnuðu á 17. júní „Verulega áhugaverður fávitaskapur“ Myndaveisla: Þjóðhátíðardagur Íslendinga haldinn hátíðlegur Slagsmál brutust út eftir árekstur Rubio óskar Íslendingum til hamingju með daginn Þessi fjórtán voru sæmd fálkaorðunni Kölluð á vettvang vegna rifrildis þar sem annar tók upp hníf Sex þúsund símar nái mögulega ekki sambandi við Neyðarlínu Biðja allar stofnanir bæjarins um að flagga í allt sumar Ræða Höllu: Styrkleikar Íslendinga, samtakamáttur og skoðanaskipti Elín Hall er fjallkonan í ár Rændu sjónvarpi og flúðu á brott Sjá meira