Tæp­lega 10% fatlaðra barna stunda í­þróttir

Á undanförnum árum hefur verið lögð áhersla á inngildingu, í raun verið stórsókn, en hafa fatlaðir notið ávinningsins þeirrar vinnu?

Fötluð börn þ.e. börn með þroskahömlun, einhverfu, hreyfihömlun eða aðra fötlun verða oft skilin útundan þegar kemur að skipulagðri íþróttaiðkun. Félagslegar og kerfislægar hindranir gera það að verkum að mörg börn fá ekki tækifæri til að prófa sig áfram í fjölbreyttu íþróttastarfi.

Fötluð börn eru fjölbreyttur hópur

Börn með fötlun eru ekki einsleit hópur. Sem dæmi þá eru þarfir barna með skerta sjón gjörólíkar þörfum hreyfihamlaðra barna eða barna með þroskahömlun. Lausnir þurfa því að vera fjölbreyttar og sveigjanlegar. Best er auðvitað að hlusta á börnin sjálf, foreldra þeirra og íþróttahreyfingarinnar þegar unnið er að þróun úrræða. Mikilvægt er einnig að horfa til þess hvernig íþróttir þessara hópa eru skilgreindar ólíkt í alþjóðlegu samhengi ekki höfum við tekið upp íslensk orð en nýtt okkur erlend orð því til fyrirmyndar.

Þessir flokkar eru til dæmis Special olympics en þar keppa til dæmis einstaklingar með þroskahömlun og síðan Paralympics þar sem til dæmis hreyfihamlaðir keppa. En þar er stór munur á og lítil samleið fyrir þessa tvo hópa. Þá eru einnig alþjóðlegir keppnishópar heyrnalausra og fleira í þeim dúr þau þau falli sannarlega undir Paralympics í alþjóðlegu samhengi.

Þrátt fyrir stefnu Reykjavíkurborgar um að öll börn eigi að fá tækifæri til að þroskast í aðgengilegu íþróttastarfi og fá sérstakan stuðning ef þörf krefur, er staðan þung.

Bjartsýnasta matið er að aðeins um 10% fatlaðra barna í Reykjavík stunda skipulagðar íþróttir. Meðan að hátt í 70% barna án fötlunar stunda íþróttir og virka hreyfingu. Viljum við í Viðreisn að farið verði í að bæta verulega úr í þessum málum.

Þessar tölur gefa vísbendingu um mjög slæma stöðu hóps barna með skerta færni. Ef við bregðumst ekki við mun það hafa áhrif á færni þeirra til alla lífstíð. Saman þurfum við að leita fjölbreyttari lausnum og vinna sérstaklega að því að þessi viðkvæmi og stóri hópur fái virka hreyfingu sem getur haft veruleg áhrif á lífsgæði þeirra til frambúðar.

Tækifærin víða

Borgin rekur fjölmörg íþróttamannvirki og hefur því raunverulegt tækifæri til að virkja eigin stefnu og skapa aðstæður fyrir fleiri æfingar og viðburði sérstaklega sniðna að þörfum fatlaðra barna. Fyrst mætti skoða styttri námskeið sem samræmast nýrri samþykkt með nýtingu frístundastyrkja sem gerð var á síðastliðnum borgarstjórnarfundi þann 17. febrúar og þannig bjóða þennan frábæra hóp inn í það góða starf sem rekið er hér víða um borg. Með styttri námskeiðum fá börnin, foreldrar þeirra og félögin tækifæri til að finna hvaða lausnir henta fyrir þennan fjölbreytta hóp.

Aðeins örfá íþróttafélög bjóða í dag upp á þjálfun sem þessa. Tækifærin eru víðtæk, í dag er fjöldi lausna í boði fyrir börn og flest þeirra geta vel hentað fötluðum börnum án mikillar aðlögunar fyrir félögin. Til þess að ná þessum markmiðum tel ég að borgin eigi að hvetja félög, skóla og foreldra til samstarfs og veita einstaklings miðaðan stuðning, betra aðgengi úrbætur og fræðslu fyrir þjálfara.

Það vakna spurningar um hve mikil fræðsla er í almennt í námi þjálfara og hvort það þurfi sérstakt átak í þeim efnum. Gildir það um fræðslu þvert yfir en þar er brotalöm sem við sem samfélag hljótum að sammælast um að laga.

Þörf á virkum samráðsvettvangi

Næstu skref ættu að fela í sér markvissari samráðsvettvang s.s. samtal borgaryfirvalda, íþróttafélaga, skóla, foreldra og sérfræðinga um hvernig best megi skapa aðgengilegar æfingar, þjálfun þjálfara og fjárhagslegan stuðning. Fræðslu þvert á menntastig, vinnu við aðgengismál í íþróttamannvirkjum og samstarf við samtök fatlaðra er nauðsynlegt.

Með sameiginlegri vinnu getum við gert Reykjavík að fyrirmynd þar sem í boði eru raunveruleg tækifæri fyrir öll börn til að stunda íþróttir, þroskast og njóta félagslegra og heilsufarslegra ávinnings sem hreyfingin veitir.

Höfundur er varaborgarfulltrúi Viðreisnar.