Kaupmáttur lækkað í tuttugu ár Guðmundur Ingi Þóroddsson skrifar 23. febrúar 2026 08:31 Öll höfum við á undanförnum misserum fundið fyrir því hversu allt í samfélagi okkar hefur hækkað. Er þar ekkert undanskilið, hvorki nauðsynjavörur né sjálfsögðu þjónusta. Allt virðist stefna í að meirihluti þingmanna á Alþingi samþykki umdeilt frumvarp um tengingu bóta almannatrygginga við launavísitölu en það kemur til með að hjálpa fólki sem hefur litla möguleika til að bæta stöðu sína og á sífellt á hættu að dragast aftur úr í kaupmætti. Afstaða-réttindafélag styður öll góð mál sem miða að því að bæta hag þeirra verst settu og má því til með að benda á annan hóp sem lengi hefur dregist aftur úr og þrátt fyrir augljósa þörf fær ekki endurskoðun á kjörum sínum. Dagpeningar hafa ekki hækkað í tvo áratugi, eða frá árinu 2006. Á sama tíma hafa þóknanir fyrir störf og fæðisfé hækkað lítillega. Það er náttúrlega ótrúlegt að grunnframfærsla í fangelsum hafi staðið í stað öll þessi ár en samkvæmt verðlagsreiknivél Hagstofu Íslands jafngilda 630 krónur árið 2006 tæpum 1.700 krónum í dag. Orðalag laganna hljómar á þá leið að ráðherra ákveði fjárhæð dagpeninga og að þeir skuli miðast við að fangi eigi fyrir brýnustu nauðsynjum til persónulegrar umhirðu. Auðséð er á ákvæðinu að það kallar á reglulega endurskoðun og því er einnig ljóst að stjórnvöld hafa gjörsamlega vanrækt þá skyldu sína. Höfum það á hreinu að fangar eru oftar en ekki fólk sem stendur þegar höllum fæti í samfélaginu. Margir koma úr fátækt, hafa á bakinu skuldir og jafnan lítinn stuðning frá fjölskyldu. Að setja þá inn í kerfi þar sem grunnframfærsla hefur verið frosin í tvo áratugi er ekki endurhæfing, það er einangrun frá þróun samfélagsins. Afstaða-réttindafélag skorar á þá þingmenn sem hyggjast samþykkja frumvarpið um tengingu bóta við launavísitölu að taka upp við dómsmálaráðherra hvort ekki standi til að leiðrétta kjör fanga eins og annarra sem höllum fæti standa í samfélaginu. Höfundur er formaður Afstöðu-réttindafélags. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðmundur Ingi Þóroddsson Mest lesið Bless tollfrjálsu Temu, Shein og Alibaba Jón Pétur Zimsen Skoðun En stelirðu miklu... Ögmundur Jónasson Skoðun Menntun fyrir mennsku Fanney Dóróthe Halldórsdóttir Skoðun Krónuskatturinn á kynslóðirnar: mesti skattur Íslandssögunnar Baldur Pétursson Skoðun Er ekki komið gott af því að mæta í sumarfrí eins og sími á 2% rafhlöðu? Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir Skoðun Það er mér í hag að hinsegin fánar séu sýnilegir Daníel Ágúst Gautason Skoðun Ekki má draga víðtækar ályktanir af veikum gögnum Helga Rósa Másdóttir,Steinunn Þórðadóttir Skoðun Halldór 11.07.2026 Halldór Minnir á kafla úr bók Franz Kafka Sigurður Páll Jónsson Skoðun Kannski erum við að spyrja rangra spurninga Haukur Logi Jóhannsson Skoðun Skoðun Skoðun Bless tollfrjálsu Temu, Shein og Alibaba Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun En stelirðu miklu... Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Menntun fyrir mennsku Fanney Dóróthe Halldórsdóttir skrifar Skoðun Ekki má draga víðtækar ályktanir af veikum gögnum Helga Rósa Másdóttir,Steinunn Þórðadóttir skrifar Skoðun Krónuskatturinn á kynslóðirnar: mesti skattur Íslandssögunnar Baldur Pétursson skrifar Skoðun Það er mér í hag að hinsegin fánar séu sýnilegir Daníel Ágúst Gautason skrifar Skoðun Minnir á kafla úr bók Franz Kafka Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Kannski erum við að spyrja rangra spurninga Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun „Að deila og drottna“ - hugleiðingar miðaldra konu að kvöldlagi Ingibjörg Einarsdóttir skrifar Skoðun Þegar maður gengur gegn eigin gildum Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Er ekki komið gott af því að mæta í sumarfrí eins og sími á 2% rafhlöðu? Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Hvernig fyrirbyggjum við heimilisleysi eftir meðferð vegna vímuefnaröskunar? Erla Björg Sigurðardóttir skrifar Skoðun Dulinn kostnaður við kreditkortið þitt Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hljóðlát endalok íslensku vefumsjónarkerfanna Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Það borgar sig að skoða kostina Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Hvað sér unga fólkið sem ég sé ekki? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Hlutdrægni RÚV í ESB umræðunni Birgir Finnsson skrifar Skoðun Voru lífeyrisréttindi markvisst tekin af opinberum starfsmönnum og var engin leiðrétting launa? Gunnar Alexander Ólafsson,Sveinn Ólafsson skrifar Skoðun Evrópusambandið og fiskveiðar Finnur Torfi Magnússon. skrifar Skoðun Það er alltaf til byssa. Vertu blómið! Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun „Hagræðingar” í Reykjanesbæ Halldóra Fríða Þorvaldssdóttir,Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Óttinn sem gerir fólk leiðitamt og þörfin að tilheyra Helga Þórólfsdóttir skrifar Skoðun Tennur og tryggingar Guðjón Sigurbjartsson skrifar Skoðun Iðumálið frá upphafi frá sjónarhóli Stóru-Laxárdeildar Esther Guðjónsdótti skrifar Skoðun Íslenska fánann á ekki að nota til skemmdarverka Ugla Stefanía Kristjönudóttir Jónsdóttir skrifar Skoðun Stóra spurningin um íslenskt fiskeldi Björn Hembre,Daníel Jakobsson,Vidar Aspehaug skrifar Skoðun Bíddu! Erum við ekki að kjósa um það sama? Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hver stjórnar ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Vantar okkur líka lesefni sem börn hafa áhuga á að velja sjálf? Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Verum góð við hvort annað Eva Pandora Baldursdóttir skrifar Sjá meira
Öll höfum við á undanförnum misserum fundið fyrir því hversu allt í samfélagi okkar hefur hækkað. Er þar ekkert undanskilið, hvorki nauðsynjavörur né sjálfsögðu þjónusta. Allt virðist stefna í að meirihluti þingmanna á Alþingi samþykki umdeilt frumvarp um tengingu bóta almannatrygginga við launavísitölu en það kemur til með að hjálpa fólki sem hefur litla möguleika til að bæta stöðu sína og á sífellt á hættu að dragast aftur úr í kaupmætti. Afstaða-réttindafélag styður öll góð mál sem miða að því að bæta hag þeirra verst settu og má því til með að benda á annan hóp sem lengi hefur dregist aftur úr og þrátt fyrir augljósa þörf fær ekki endurskoðun á kjörum sínum. Dagpeningar hafa ekki hækkað í tvo áratugi, eða frá árinu 2006. Á sama tíma hafa þóknanir fyrir störf og fæðisfé hækkað lítillega. Það er náttúrlega ótrúlegt að grunnframfærsla í fangelsum hafi staðið í stað öll þessi ár en samkvæmt verðlagsreiknivél Hagstofu Íslands jafngilda 630 krónur árið 2006 tæpum 1.700 krónum í dag. Orðalag laganna hljómar á þá leið að ráðherra ákveði fjárhæð dagpeninga og að þeir skuli miðast við að fangi eigi fyrir brýnustu nauðsynjum til persónulegrar umhirðu. Auðséð er á ákvæðinu að það kallar á reglulega endurskoðun og því er einnig ljóst að stjórnvöld hafa gjörsamlega vanrækt þá skyldu sína. Höfum það á hreinu að fangar eru oftar en ekki fólk sem stendur þegar höllum fæti í samfélaginu. Margir koma úr fátækt, hafa á bakinu skuldir og jafnan lítinn stuðning frá fjölskyldu. Að setja þá inn í kerfi þar sem grunnframfærsla hefur verið frosin í tvo áratugi er ekki endurhæfing, það er einangrun frá þróun samfélagsins. Afstaða-réttindafélag skorar á þá þingmenn sem hyggjast samþykkja frumvarpið um tengingu bóta við launavísitölu að taka upp við dómsmálaráðherra hvort ekki standi til að leiðrétta kjör fanga eins og annarra sem höllum fæti standa í samfélaginu. Höfundur er formaður Afstöðu-réttindafélags.
Er ekki komið gott af því að mæta í sumarfrí eins og sími á 2% rafhlöðu? Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir Skoðun
Skoðun Ekki má draga víðtækar ályktanir af veikum gögnum Helga Rósa Másdóttir,Steinunn Þórðadóttir skrifar
Skoðun „Að deila og drottna“ - hugleiðingar miðaldra konu að kvöldlagi Ingibjörg Einarsdóttir skrifar
Skoðun Er ekki komið gott af því að mæta í sumarfrí eins og sími á 2% rafhlöðu? Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir skrifar
Skoðun Hvernig fyrirbyggjum við heimilisleysi eftir meðferð vegna vímuefnaröskunar? Erla Björg Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Voru lífeyrisréttindi markvisst tekin af opinberum starfsmönnum og var engin leiðrétting launa? Gunnar Alexander Ólafsson,Sveinn Ólafsson skrifar
Skoðun „Hagræðingar” í Reykjanesbæ Halldóra Fríða Þorvaldssdóttir,Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Íslenska fánann á ekki að nota til skemmdarverka Ugla Stefanía Kristjönudóttir Jónsdóttir skrifar
Skoðun Vantar okkur líka lesefni sem börn hafa áhuga á að velja sjálf? Birgir Hrafn Birgisson skrifar
Er ekki komið gott af því að mæta í sumarfrí eins og sími á 2% rafhlöðu? Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir Skoðun