Vísbendingar um að þúsund börn á Íslandi sæki ekki skóla Elín Margrét Böðvarsdóttir skrifar 18. febrúar 2026 12:56 Soffía Ámundadóttir, kennari og verkefnisstjóri á Menntavísindasviði HÍ, leiðir verkefnið Menntafléttuna. Vísir/Lýður Vísbendingar eru um að um þúsund börn á Íslandi sæki ekki grunnskóla, þrátt fyrir skólaskyldu. Ekki liggja fyrir nákvæmar upplýsingar um það hversu víðtækt vandamál er um að ræða en margvíslegar ástæður geta verið fyrir því að börn sæki ekki skóla. Í síðustu viku fjallaði Vísir um svar mennta- og barnamálaráðherra við fyrirspurn á Alþingi, þar sem fram kom að ráðuneytið hefur ekki upplýsingar um hversu mörg börn á Íslandi sækja ekki skóla, þrátt fyrir skólaskyldu í landinu. Ráðuneytið safni ekki upplýsingum um skólasókn barna með kerfisbundnum hætti frá sveitarfélögum en að væntanlegum miðlægum nemendagrunni verði meðal annars ætlað að bæta úr þessu. Soffía Ámundadóttir, kennari og verkefnisstjóri á Menntavísindasviði HÍ, leiðir verkefnið Menntafléttuna, en hún var til viðtals um málið í Bítinu á Bylgjunni í morgun. Hún segir þetta vera staðreynd, ekki sé vitað nákvæmlega hversu mörg börn sæki ekki skóla, þrátt fyrir skólaskyldu. Staðreynd að fjöldi barna mæti ekki í skólann „Þetta er því miður staðreynd, og við getum ekki einu sinni komið okkur saman um það hvað við köllum þetta, skólaforðun, skólasóknarvandi, skólahöfnun, nemandi í útilokun,“ segir Soffía. Hún var jafnframt spurð hvort hún hefði einhverja hugmynd um hvað þetta kynnu að vera mörg börn, þrátt fyrir að ekki liggi fyrir um það opinberar tölur. „Ég hef heyrt svona óformlega tölu, þúsund börn á Íslandi. Það er gríðarlega stór og mikill vandi, og þetta er ekki bara það að við komum ekki barninu þínu í skólann, heldur liggur heimilið undir. Ég hef heyrt sögur af foreldrum sem hafa endað í kulnun og veikindum af því það er mjög mikið álag að koma barninu í skólann,“ segir Soffía. Það séu margar og fjölbreyttar ástæður fyrir því að umrædd börn mæti ekki í skólann. „Ég hef unnið mikið í úrræðum fyrir börn í vanda þannig ég þekki náttúrlega mörg börn sem hafa verið í skólaforðun og þær eru eiginlega jafnólíkar eins og þær eru margar. Það getur verið kvíði og það geta verið félagslegir erfiðleikar og það getur líka verið einhverjir skólatengdir þættir, og í langflestum tilfellum í þeim úrræðum sem ég hef unnið í þá er það bara að skólinn er ekki að mæta þörfum þessara barna,“ segir Soffía. Mikil aðsókn á fyrirhugað málþing Hún bendir á að boðað hafi verið til málþings um skólaforðun sem gert hafi verið að frumkvæði Guðmundar Inga Kristinssonar á meðan hann gegndi embætti mennta- og barnamálaráðherra. „Við getum tekið 300 manns í sæti, á fyrsta sólarhring fóru 150 sæti bara um leið. Þannig að vandamálið er alls staðar á Íslandi. Við erum svolítið að reyna að klukka allar hliðar, við erum að fá inn fræðafólkið, við höfum reyndar ekki rannsakað þetta nóg, en við ætlum að fá doktor frá háskólanum og starfsmann frá MMS til að ræða vandamálið í fræðum,“ segir Soffía. Það sé eitt, en hitt sé að fara yfir aðgerðir og úrræði. Þegar séu einhver úrræði í boði sem fólk sé ef til vill ekki meðvitað um, en fulltrúar þeirra sem hafa úrræði til boða muni einnig taka þátt í málþinginu auk foreldra sem munu lýsa sinni reynslu. Viðtalið við Soffíu í Bítinu má heyra í heild sinni í spilaranum hér ofar í fréttinni. Skóla- og menntamál Geðheilbrigði Börn og uppeldi Mest lesið Kannast ekki við að aðgengi að bílastæðum sé skert Innlent Bærinn vilji taka hluta Smáralindar á leigu fyrir 1,5 milljarða Innlent Íhuga að fara inn í Íran til að ná í auðgað úran Erlent Mojtaba Khamenei særður en óhultur Erlent Sýknudómur í hryðjuverkamálinu ómerktur Innlent Brynja Dan í óvissu um oddvitasætið í Garðabæ Innlent Orðhengilsháttur vill einkenna ESB-umræðuna Innlent Axel segist fórnarlamb subbulegra og fullkomlega tilhæfulausra ærumeiðinga Innlent Staðan ekki breyst í samræmi við lýsingar ráðherra Innlent Forsprakki Noma sakaður um andlegt og líkamlegt ofbeldi Erlent Fleiri fréttir Þarf að greiða þriggja milljóna málskostnað parsins Stefán Vagn leiðir þingflokk Framsóknarflokksins Axel segist fórnarlamb subbulegra og fullkomlega tilhæfulausra ærumeiðinga Skólameistarinn fær ekki að leiða ráðherra til vitnis Refsingar Shamsudin-bræðra og Samúels þyngdar Sýknudómur í hryðjuverkamálinu ómerktur Stofna óháðan flokk og segja að Hildur muni víkja þeim úr nefndum og ráðum Fyrsti listi Viðreisnar í Reykjanesbæ kynntur Staðan ekki breyst í samræmi við lýsingar ráðherra Bærinn vilji taka hluta Smáralindar á leigu fyrir 1,5 milljarða Orðhengilsháttur vill einkenna ESB-umræðuna Lítið breytt staða á bráðamóttökunni Brynja Dan í óvissu um oddvitasætið í Garðabæ Fleiri gætu kallað eftir því að fá Hringveginn „Ágætis líkur á því að færð spillist“ Liðhlaupi úr Samfylkingunni fær annað sætið hjá Framsókn Snjókoma og slydda fyrir norðan en þurrt fyrir sunnan Kannast ekki við að aðgengi að bílastæðum sé skert Sjái þegar merki um að forspá um klofningu þjóðarinnar standist Icelandair meira virði í rekstri en brytjað niður Bíða enn bóta eftir ofbeldið á Hjalteyri: „Við erum týnd og gleymd“ Lokar athugun á eftirliti MAST með blóðmerahaldi án athugasemda Þyrlan kölluð út vegna manns í sjálfheldu Stúlkan sem leitað var að er fundin Kynferðisbrotum sem teljast sérstaklega hættuleg fjölgar Fagráðið harmar brotthvarf Hildigunnar Icelandair verðmætara í rekstri en partasölu Krafði Sigmund svara varðandi MAGA og uppskar skammir Dóttirin hafi viljað „fara“ fyrst Óljóst hvað verður um Kjartan og Mörtu Sjá meira
Í síðustu viku fjallaði Vísir um svar mennta- og barnamálaráðherra við fyrirspurn á Alþingi, þar sem fram kom að ráðuneytið hefur ekki upplýsingar um hversu mörg börn á Íslandi sækja ekki skóla, þrátt fyrir skólaskyldu í landinu. Ráðuneytið safni ekki upplýsingum um skólasókn barna með kerfisbundnum hætti frá sveitarfélögum en að væntanlegum miðlægum nemendagrunni verði meðal annars ætlað að bæta úr þessu. Soffía Ámundadóttir, kennari og verkefnisstjóri á Menntavísindasviði HÍ, leiðir verkefnið Menntafléttuna, en hún var til viðtals um málið í Bítinu á Bylgjunni í morgun. Hún segir þetta vera staðreynd, ekki sé vitað nákvæmlega hversu mörg börn sæki ekki skóla, þrátt fyrir skólaskyldu. Staðreynd að fjöldi barna mæti ekki í skólann „Þetta er því miður staðreynd, og við getum ekki einu sinni komið okkur saman um það hvað við köllum þetta, skólaforðun, skólasóknarvandi, skólahöfnun, nemandi í útilokun,“ segir Soffía. Hún var jafnframt spurð hvort hún hefði einhverja hugmynd um hvað þetta kynnu að vera mörg börn, þrátt fyrir að ekki liggi fyrir um það opinberar tölur. „Ég hef heyrt svona óformlega tölu, þúsund börn á Íslandi. Það er gríðarlega stór og mikill vandi, og þetta er ekki bara það að við komum ekki barninu þínu í skólann, heldur liggur heimilið undir. Ég hef heyrt sögur af foreldrum sem hafa endað í kulnun og veikindum af því það er mjög mikið álag að koma barninu í skólann,“ segir Soffía. Það séu margar og fjölbreyttar ástæður fyrir því að umrædd börn mæti ekki í skólann. „Ég hef unnið mikið í úrræðum fyrir börn í vanda þannig ég þekki náttúrlega mörg börn sem hafa verið í skólaforðun og þær eru eiginlega jafnólíkar eins og þær eru margar. Það getur verið kvíði og það geta verið félagslegir erfiðleikar og það getur líka verið einhverjir skólatengdir þættir, og í langflestum tilfellum í þeim úrræðum sem ég hef unnið í þá er það bara að skólinn er ekki að mæta þörfum þessara barna,“ segir Soffía. Mikil aðsókn á fyrirhugað málþing Hún bendir á að boðað hafi verið til málþings um skólaforðun sem gert hafi verið að frumkvæði Guðmundar Inga Kristinssonar á meðan hann gegndi embætti mennta- og barnamálaráðherra. „Við getum tekið 300 manns í sæti, á fyrsta sólarhring fóru 150 sæti bara um leið. Þannig að vandamálið er alls staðar á Íslandi. Við erum svolítið að reyna að klukka allar hliðar, við erum að fá inn fræðafólkið, við höfum reyndar ekki rannsakað þetta nóg, en við ætlum að fá doktor frá háskólanum og starfsmann frá MMS til að ræða vandamálið í fræðum,“ segir Soffía. Það sé eitt, en hitt sé að fara yfir aðgerðir og úrræði. Þegar séu einhver úrræði í boði sem fólk sé ef til vill ekki meðvitað um, en fulltrúar þeirra sem hafa úrræði til boða muni einnig taka þátt í málþinginu auk foreldra sem munu lýsa sinni reynslu. Viðtalið við Soffíu í Bítinu má heyra í heild sinni í spilaranum hér ofar í fréttinni.
Skóla- og menntamál Geðheilbrigði Börn og uppeldi Mest lesið Kannast ekki við að aðgengi að bílastæðum sé skert Innlent Bærinn vilji taka hluta Smáralindar á leigu fyrir 1,5 milljarða Innlent Íhuga að fara inn í Íran til að ná í auðgað úran Erlent Mojtaba Khamenei særður en óhultur Erlent Sýknudómur í hryðjuverkamálinu ómerktur Innlent Brynja Dan í óvissu um oddvitasætið í Garðabæ Innlent Orðhengilsháttur vill einkenna ESB-umræðuna Innlent Axel segist fórnarlamb subbulegra og fullkomlega tilhæfulausra ærumeiðinga Innlent Staðan ekki breyst í samræmi við lýsingar ráðherra Innlent Forsprakki Noma sakaður um andlegt og líkamlegt ofbeldi Erlent Fleiri fréttir Þarf að greiða þriggja milljóna málskostnað parsins Stefán Vagn leiðir þingflokk Framsóknarflokksins Axel segist fórnarlamb subbulegra og fullkomlega tilhæfulausra ærumeiðinga Skólameistarinn fær ekki að leiða ráðherra til vitnis Refsingar Shamsudin-bræðra og Samúels þyngdar Sýknudómur í hryðjuverkamálinu ómerktur Stofna óháðan flokk og segja að Hildur muni víkja þeim úr nefndum og ráðum Fyrsti listi Viðreisnar í Reykjanesbæ kynntur Staðan ekki breyst í samræmi við lýsingar ráðherra Bærinn vilji taka hluta Smáralindar á leigu fyrir 1,5 milljarða Orðhengilsháttur vill einkenna ESB-umræðuna Lítið breytt staða á bráðamóttökunni Brynja Dan í óvissu um oddvitasætið í Garðabæ Fleiri gætu kallað eftir því að fá Hringveginn „Ágætis líkur á því að færð spillist“ Liðhlaupi úr Samfylkingunni fær annað sætið hjá Framsókn Snjókoma og slydda fyrir norðan en þurrt fyrir sunnan Kannast ekki við að aðgengi að bílastæðum sé skert Sjái þegar merki um að forspá um klofningu þjóðarinnar standist Icelandair meira virði í rekstri en brytjað niður Bíða enn bóta eftir ofbeldið á Hjalteyri: „Við erum týnd og gleymd“ Lokar athugun á eftirliti MAST með blóðmerahaldi án athugasemda Þyrlan kölluð út vegna manns í sjálfheldu Stúlkan sem leitað var að er fundin Kynferðisbrotum sem teljast sérstaklega hættuleg fjölgar Fagráðið harmar brotthvarf Hildigunnar Icelandair verðmætara í rekstri en partasölu Krafði Sigmund svara varðandi MAGA og uppskar skammir Dóttirin hafi viljað „fara“ fyrst Óljóst hvað verður um Kjartan og Mörtu Sjá meira