Evrópu­sam­bandið og öryggi Ís­lendinga

Nýleg skoðanakönnun bendir til þess að um fjórir af hverjum tíu Íslendingum telji að það geti verið góður kostur að gera Íslendinga að þegnum í Evrópusambandinu. Það er áhyggjuefni. Margt bendir til þess að þessi afstaða eigi rætur að rekja til hugmynda sem ríma illa við raunveruleikann, en hafa engu að síður náð að festa rætur í samfélaginu. Ein hugmyndanna er að öryggi Íslendinga gæti batnað við innlimun í Evrópusambandið. Ekkert er fjær lagi.

Í fyrsta lagi skal því haldið til haga að óvopnuð þjóð getur ekki farið í stríð. Margir mundu segja að með því sé öryggi íbúa landsins best tryggt, þó svo það feli í sér aðlögun að kröfum þess stórveldis sem hverju sinni telur sig ráða mestu á Norður-Atlantshafi. Þannig hefur saga Íslands verið frá upphafi. Ekki er ljóst að til neinna bóta hefði verið fyrir nokkurn mann ef Íslendingar hefðu tekið þátt í hernaðarmenningu Evrópumanna og haft herlið til að skjóta á Jörund hundadagakonung sumarið 1809, eða Breta árið 1940. Tjónið hefði á hinn bóginn orðið töluvert.

Undanfarna mannsaldra hefur sú staða verið uppi að Bretar og Bandaríkjamenn telja sig hafa nokkuð um það að segja hvað gerist á N-Atlantshafi. Bretar eru með öflugri herveldum í heiminum og Bandaríkin mun öflugri en nokkurt annað ríki eða ríkjasamband. Hafa þau lengi haft hernaðaraðstöðu á Íslandi og um það og fleira er til 75 ára gamall samningur. Skiptar skoðanir eru um þann samning á Íslandi, en Bandaríkjamenn sjálfir hafa aldrei viljað segja honum upp. Ólíkt Evrópusambandinu hafa Bandaríkjamenn ekki haft uppi óskir um yfirráð yfir náttúruauðlindum landsmanna eða að fá að ráða lögum og dómum í landinu. Þarna er óneitanlega mikill munur.

Að þessu sögðu ættu Íslendingar að spyrja sig nokkurra spurninga. Ágirnist eitthvert ríki eða ríkjasamband, að Evrópusambandinu frátöldu, Ísland og auðlindir Íslendinga? Hefur eitthvað gerst sem bendir til þess að erlent ríki, eða ríkjasamband, að Evrópusambandinu frátöldu, vilji fá stjórnvald á Íslandi? Hvaða afleiðingar hefur það fyrir öryggi Íslendinga að fela erlendu ríkjasambandi stjórnvald á Íslandi, ríkjasambandi sem er upprennandi herveldi og á þessa dagana í blóðugu stríði við mesta kjarnorkuveldi heims? Hvaða hernaðarlegu skuldbindingar mun það hafa í för með sér fyrir Íslendinga á næstu árum og áratugum?

Einföldu spurningarnar eru svo þessar: Dettur einhverjum í hug að Bandaríkjamenn og Bretar muni láta það yfir sig ganga að nokkurt ríki þeim andsnúið nái fótfestu á Íslandi og ógni þar með öryggi íslenska ríkisins? Dettur svo einhverjum í hug að öryggi Íslendinga sjálfra muni aukast við það að gerast þegnar í verðandi herveldi sem telur sjálfsagt framfaramál að elta uppi unga menn í þorpum og skógum A-Evrópu til þess að varpa þeim í sprengjuregn?

Svörin við þessum spurningum eru misflókin og afdráttarlaust NEI við síðustu tveimur. Afleiðingin af því er að við eigum að hætta strax öllum verkum sem miða að því að færa vald frá íslenskum stjórnvöldum til Evrópusambandsins. Engin skref í þá átt eru til þess fallin að auka öryggi Íslendinga eða íslenska ríkisins.

Höfundur er formaður Heimssýnar, félags um fullveldi Íslands