Segir af sér þing­mennsku vegna til­raunar til vændiskaupa

Lögregla kallaði Guðbrand í yfirheyrslu á lögreglustöðina á Hverfisgötu árið 2012 vegna rökstudds gruns um vændiskaup. Guðbrandur segir í skriflegri yfirlýsingu sem hann sendi Vísi seint í gærkvöldi, eftir að blaðamaður spurði hann út í málið, hafa haft samband við konu með vændiskaup í huga. Honum hafi hins vegar snúist hugur þegar á staðinn var komið en samkvæmt heimildum fréttastofu var um fjölbýlishús á höfuðborgarsvæðinu að ræða.

Guðbrandur sagðist í samtali við Vísi á miðvikudag hafa neitað sök hjá lögreglu, yfirgefið lögreglustöðina og síðan ekki heyrt frekar af málinu. 

„Þetta voru stór mistök sem ég harma mjög, sérstaklega gagnvart fjölskyldu minni og vinum en ekki síður samstarfsfólki í Viðreisn og á Alþingi. Ég geri mér fulla grein fyrir alvarleika þessa máls og mun þurfa að einbeita mér að fjölskyldu minni næstu daga og tjái mig því ekki frekar um málið,“ segir Guðbrandur í yfirlýsingu til Vísis.

Vegna þessa hafi hann ákveðið að segja af sér þingmennsku.

„Um mikilvæg störf ríkisstjórnarinnar verður að ríkja algjört traust og friður og á það líka við um þingmenn hennar. Ég hef því ákveðið að segja af mér þingmennsku samstundis og hef látið forystu flokksins vita af því.“

Mundi hvorki eftir árinu né húsinu

Samkvæmt heimildum fréttastofu grunaði lögreglu Guðbrand um vændiskaup árið 2012. Vísir hafði samband við Guðbrand vegna þessa í vikunni. Hann staðfesti að hafa verið yfirheyrður vegna gruns um vændiskaup en ekki muna nákvæmlega hvenær það hefði verið.

„Ég er frekar lélegur að muna ártöl. Þetta gæti hafa verið árið 2012,“ sagði Guðbrandur á miðvikudag og nefndi að minni hans aftur í tímann væri ekki mjög gott. 

Hann sagðist hafa játað því í yfirheyrslu hjá lögreglu að hafa verið staddur í húsi þar sem lögregla hafi talið vændi fara fram. Hann hefði þó alls ekki verið þar í þeim tilgangi heldur mætt þangað í partý með fólki sem sótti ársþing Alþýðusambands Íslands þessa helgi. Sambandið heldur ársþing á tveggja ára fresti.

„Ég fór í þetta hús og var kallaður til yfirheyrslu vegna þess,“ sagði Guðbrandur. Hann muni þó ekki hvaða hús þetta var eða hvaða fólk sótti partýið. 

Samkvæmt heimildum fréttastofu er um að ræða fjölbýlishús á höfuðborgarsvæðinu sem lögregla hafði til rannsóknar vegna gruns um vændi.

„Ég var bara spurður hvort ég hefði verið að kaupa vændi í þessu húsi. Ég svaraði bara nei, þrætti fyrir það strax,“ sagði Guðbrandur við Vísi í vikunni.

Neitaði því ekki að hafa falast eftir vændi

Guðbrandur sagði lögreglu ekki hafa haft neina sönnun fyrir því að hann hefði gert nokkuð. Hann hefði yfirgefið lögreglustöðina og aldrei heyrt aftur frá lögreglunni. Hann sagðist ekki hafa aflað sér upplýsinga um lyktir málsins einfaldlega vegna þess að hann hafi ekki velt þeim mögulega fyrir sér á þeim tíma. 

Hann neitaði því þó ekki að hafa einhvern tímann falast eftir vændi á lífsleiðinni. Hann hefði þó aldrei verið dæmdur og væri með hreina sakaskrá. Hann nefndi þó að yfirheyrslan hjá lögreglu á sínum tíma hafi haft áhrif á hann.

Kallar eftir gögnum sem sanni sakleysi

Umræða um nafnbirtingar dæmdra í vændiskaupamálum skýtur reglulega upp kollinum. Málunum er yfirleitt lokið með greiðslu sektar. Vegna þess hversu væg refsingin er hafa dómar í slíkum málum aldrei verið birtir. Sakborningur getur aðeins sjálfur óskað eftir gögnum í málum gegn honum, þar með talið yfirheyrslum hjá lögreglu og hvað þar fór fram.

Guðbrandur tjáði Vísi á fimmtudag að hann hefði óskað eftir gögnunum frá ríkislögreglustjóra sem myndu sanna að hann hefði hvorki fengið dóm né gert sátt í málinu. 

Guðbrandur hefur setið á Alþingi fyrir Viðreisn sem þingmaður Suðurkjördæmis frá árinu 2021. Á þeim tíma sem hann var kallaður til yfirheyrslu hjá lögreglu grunaður um vændiskaup átti hann sæti í miðstjórn ASÍ þar sem hann gegndi trúnaðarstörfum frá árinu 2004 til 2018, meðal annars í velferðarnefnd sambandsins. Þá átti hann lengi sæti í bæjarráði Reykjanesbæjar og var forseti bæjarstjórnar á árunum 2015-2018 og aftur 2020-2022.

Fær ekki að keyra leigubíl vegna vændiskaupa

Kaup á vændi voru gerð refsiverð með lagabreytingu árið 2009. Málaflokkurinn fór í kjölfarið í meiri fókus hjá lögreglu hér á landi og fjölgaði málunum afar mikið. Á árunum 2012 til 2014 var lögregla með tæplega tvö hundruð slík mál til rannsóknar sem er nánast jafnmörg og frá árunum 2015 til 2022 samkvæmt gögnum frá ríkislögreglustjóra. Guðbrandur var til rannsóknar árið 2012 og leigubílstjóri nokkur var dæmdur fyrir vændiskaup árið 2014.

Athygli vakti á dögunum þegar umræddum leigubílstjóra sem er um áttrætt var synjað um endurnýjun rekstrarleyfis vegna þessa. Samgöngustofa synjaði manninum, sem er á áttræðisaldri og sagður hafa starfað sem leigubílstjóri í tæp fjörutíu ár, um endurnýjun rekstrarleyfis í janúar árið 2024.

Forsenda synjunarinnar var ákvæði í lögum um leigubifreiðaakstur frá árinu 2022 sem kveður á um að þeir sem hafi gerst sekir um kynferðisbrot skuli ekki fá rekstrarleyfi. Vændiskaup heyra til kynferðisbrota. Héraðsdómur Reykjavíkur sýknaði ríkið af kröfu mannsins sem taldi brot sitt smávægilegt en hann greiddi hundrað þúsund krónur í sekt.

Guðbrandur Einarsson er formaður umhverfis- og samgöngunefndar Alþingis síðan í fyrra. Forverar hans í nefndinni í tíð ríkisstjórnar Katrínar Jakobsdóttur komu að því að setja umrætt ákvæði inn í lög um leigubílaakstur fyrir fjórum árum.

Sú krafa er gerð til þingmanna samkvæmt kosningalögum að þeir hafi óflekkað mannorð til að geta talist kjörgengir. Þannig geti fólk sem hefur hlotið óskilorðsbundinn dóm og ekki lokið aflánun ekki boðið sig fram til Alþingis. Refsing fyrir vændiskaup er nær alltaf sektargreiðsla og hefði því ekki áhrif á kjörgengi fólks til Alþingis.

Yfirlýsingu Guðbrands eftir að Vísir tjáði honum að frétt um málið myndi birtast í dag, föstudag, má sjá í heild sinni hér að neðan.