Af hverju um­ræðan um Euro­vision, Ís­rael og jólin hrynur þegar raun­veru­leikinn bankar upp á

Andmæli við woke-frásögninni í ummælum Páls Óskars og biskups Íslands

Undanfarna daga hafa tvö viðtöl á Vísi farið eins og eldur um sinu um samfélagsmiðla og kaffistofur landsins — og það með ólíkum hætti en þau kannski áttu að gera.

Annars vegar heyrðum við Pál Óskar kalla EBU „gungur“ og hvetja RÚV til að vera ekki „aumingar“ fyrir að leyfa Ísrael að taka þátt í Eurovision. Stuttu síðar, í öðru viðtali, sagði hann að hann nennti ekki að hlusta á rökstuðning 7. október — jafnvel þó sá dagur sé óumdeilanlega lykilatriði í aðdraganda átakanna sem hann vill að Ísland mótmæli.

Hins vegar kom biskup Íslands fram í viðtali og sagði að hún myndi gjarnan vilja að barnið sitt færi líka í heimsókn í mosku, rétt eins og í kirkju um jólin — vegna þess að trú sé „bara venjuleg“ og „allt gott“.

Þrjár yfirlýsingar.

Frá tveimur áberandi röddum.

En ein hugmyndafræði undir niðri sem tengir þetta allt saman.

Það sem blasir við er menningarleg heimsmynd sem er farin að ráðskast með rökum, sannleika og samræðu á þann hátt að umræðan um Ísrael, Eurovision, trú og þjóðararfinn verður sífellt loðnari og ónákvæmari — og sífellt ólíklegri til að byggja á staðreyndum.

Það er kominn tími til að segja það upphátt.

Það er ekki hugrekki að krefjast refsinga án þess að ræða glæpinn sem olli ástandinu

Páll Óskar kallar eftir því að Ísrael verði útilokað úr Eurovision, líkir þeim við stríðsglæpamenn og skammar EBU og RÚV fyrir að sýna ekki „hugrekki“.

En þegar spurt er um orsök átakanna — hryðjuverkin 7. október, atburð sem markaði upphaf átaka síðasta árs — þá segir hann einfaldlega:

„Ég nenni ekki að hlusta á 7. október rökstuðninginn.“

Þetta er ekki röksemd.

Þetta er ekki siðferðileg afstaða. Þetta er hugmyndafræðileg forðun.

Það er eins og að biðja um dómsuppkvaðningu yfir sakborningi — en hafna að hlusta á vitnisburðinn.

Þjóðfélag sem tekur ákvarðanir á þeim grunni er ekki að starfa út frá réttlæti, heldur frá skapi.

Woke-frásögnin: einfaldri teiknimynd stillt upp gegn flóknum veruleika

Hugmyndafræðin sem liggur undir þessum viðbrögðum er ekki ný. Hún er nýmarxísk í eðli sínu og gengur út á mjög einfalt skema:

Kúgari = alltaf vondur.

Kúgaði = alltaf réttur.

Þess vegna verður Ísrael að vera vondir. Þess vegna verður Palestína að vera hinir réttnefndu píslarvottar.

Og þess vegna má helst ekki nefna að Hamas — hryðjuverkasamtök með opinberlega skráða útrýmingarstefnu — framdi fjöldamorð á óbreyttum borgurum.

Því ef það er viðurkennt, molnar allur frásögnarramminn.

Þess vegna verður að segja setningar eins og:

– „Ég nenni þessu ekki.“

– „Þetta er flókið.“

– „Þetta er fyrirsláttur.“

En sannleikurinn er ekki „fyrirsláttur“.

Hann er nauðsynleg forsenda allra skynsamlegra ákvarðana.

Afneitun 7. október er ekki hlutleysi — hún er pólitískt val

Það er athyglisvert — ef ekki beinlínis mótsagnakennt — að heyra manneskju vilja að Ísland taki harðari pólitíska afstöðu, en hafna í næstu setningu að ræða grundvallaratburðinn sem afstöðunni á að byggjast á.

Þetta er ekki hlutleysi.

Þetta er hugmyndafræðileg sniðgreining:

– ef staðreyndir henta frásögninni → þær eru mikilvægar

– ef þær brjóta frásögnina → þær eru „leiðinlegar“ eða „óþarfar“

En þjóð sem vill byggja ákvarðanir á skynsemi getur ekki hunsað staðreyndir.

Staðreyndir eru ekki búnar til til að henta okkur.

Við þurfum að henta þeim.

Vesturlönd geta ekki fórnað gagnrýninni hugsun fyrir tískustrauma

Ein meginstoð woke-umræðunnar er hugmyndin um að engin menning, engin siðferðileg hefð, enginn trúararfur megi standa hærra en nokkur annar.

Þetta hljómar fallega á yfirborði.

En það er tvíeggjað sverð.

Því ef engin menning stendur hærra en önnur, þá má líka engin röksemd standa hærra en tilfinning, enginn sannleikur hærra en frásögn og engin gagnrýnin hugsun hærra en pólitísk straumhvörf.

Þess vegna sér woke-frásögnin ekkert athugavert við að gera kristna arfleifð — sem mótaði Ísland í þúsund ár — jafnvelda og heimsókn í mosku, eins og biskup lagði til.

En kristin trú — hvort sem menn játa hana eða ekki — hefur mótað íslenska menningu, lög, réttarskipan, hátíðir og mannréttindahugsun.

Að segja að þetta sé „allt jafnt“ er ekki umburðarlyndi.

Það er menningarleg sjálfseyðing.

Þegar enginn menningargrunnur er leyfður, hrynur umræðan

Þegar biskup Íslands segir að heimsókn í kirkju og heimsókn í mosku séu „bara venjuleg trúarupplifun“, þá má skilja það á tvo vegu:

1. Hún vill að börn upplifi fjölbreytni (sem er gott).

2. Hún telur að allar trúarhefðir séu jafn gildar fyrir íslenskan menningararf (sem er einfaldlega rangt).

Trúfrelsi þýðir: Fólk má velja.

Menningarleysi þýðir:

Fólk veit ekki lengur hvað það á að velja á milli.

Íslensk menning er ekki tóm blaðsíða. Ef hún verður það — þá var það woke sem strokaði hana út.

Biblían afhjúpar það sem woke-heimspek físir ekki við: Réttlætið er einstaklingsbundið

Það merkilega — og dálítið kaldhæðnislega — er að Biblían er að segja það sama sem woke-frásögnin þolir ekki:

Réttlæti byggist á verkum einstaklingsins, ekki hópnum.

Það er einmitt það sem woke-afstaðan gegn Ísrael brýtur í bága við.

Hún dæmir allann hópinn, ekki einstaklinga og verk þeirra.

Biblían segir aftur og aftur:

5. Mósebók 24:16

„Hver skal deyja fyrir sína eigin synd.“

Jeremía 31:29–30

„Sá sem étur súru vínberin — hans tennur verða sljóar.“

Rómverjabréfið 2:6

„Guð mun endurgjalda hverjum og einum eftir verkum hans.“

Gal 6:5

„Hver og einn skal bera sína eigin byrði.“

2Kor 5:10

„Sérhver mun fá endurgjald fyrir það sem hann hefur aðhafst.“

Punkturinn er þessi:

Biblían segir: Dæmið verk einstaklingsins.

Wokeismi segir: Dæmið allann hópinn.

Þess vegna molnar woke-frásögnin þegar 7. október er nefndur.

Því þar sést svart á hvítu að „kúgaður hópur“ getur framið illt.

Og þar með hrynur teiknimyndin.

Ef við missum samtalið, missum við siðferðið

Það er hægt að sniðganga Eurovision. Það er hægt að sniðganga sjálfstætt ríki.

En við megum ekki sniðganga sannleikann.

Því ef staðreyndir eru orðnar óþægilegar til að ræða, þá er ekki þjóðfélagið að mótast — heldur hugmyndafræðin að stjórna því hvað þjóðfélagið má sjá og heyra.

Þangað má Ísland ekki fara.

Að lokum

Biblían segir „dæmið verk einstaklingsins“.

Wokeismi segir „dæmið hópinn“.

Og þess vegna þolir woke-frásögnin ekki 7. október — því þar sést svart á hvítu að kúgaður hópur getur framið illt.

Og biblíuleg siðfræði segir:

„Já, og hver einstaklingur ber ábyrgð á því sem hann gerir.“ Þetta er ekki guðfræðileg smáatriði.

Þetta er grundvöllurinn fyrir því að við getum átt heiðarlega, rökrétta, sanngjarna samfélagsumræðu.

Og einmitt þess vegna stendur þessi biblíulega staðreynd eins og hornsteinn gegn ný-marxískum straumum:

Réttlæti án einstaklingsábyrgðar er ekki réttlæti — það er aktivismi

Þess vegna eru woke-rök bara sandkastali.

Þau geta ekki staðist einfaldan sannleika.

Ef þjóðfélagið okkar þolir ekki að ræða 7. október, þá þolir það ekki að ræða neitt sem skiptir máli.

Þjóð sem hættir að tala, hættir líka að hugsa.

Það er ekki hugrekki að sniðganga staðreyndir.

Það er hugrekki að horfast í augu við þær — og lifa eftir þeim.

Ef woke-frásögnin ræður því hvað má ræða og hvað má ekki, þá erum við ekki að verja réttlæti.

Við erum að afsala okkur Vesturænni menningu.

Samtal sem má aðeins eiga sér stað innan samþykktra slagorða er ekki samtal.

Það er hugmyndafræðileg einræði í dúnmjúkum umbúðum.

Ef við sniðgöngum staðreyndir — þá erum við byrjuð að sniðganga sannleikann.

Og sannleikurinn tekur aldrei þátt í þeirri leikfléttu.

“Þá sagði Jesús við Gyðingana, sem tekið höfðu trú á hann: „Ef þér eruð stöðugir í orði mínu, eruð þér sannir lærisveinar mínir og munuð þekkja sannleikann, og sannleikurinn mun gjöra yður frjálsa.“ – Jóhannesarguðspjall 8:31-32

---

Höfundur er guðfræðingur