Gervigreind er persónulegi kennarinn þinn – Lærum að læra upp á nýtt Sigvaldi Einarsson skrifar 20. október 2025 18:03 Fyrir þremur árum hóf ég tvöfalt ferðalag. Annars vegar stóð ég í krefjandi Executive MBA námi hjá Akademias. Hins vegar var ég á kafi í daglegum rannsóknum á gervigreind, hliðarverkefni sem var drifið áfram af forvitni um það afl sem er að umbreyta heiminum. Fljótlega rann upp fyrir mér ljós: þessi tvö verkefni voru eitt og hið sama. Það varð algjör bylting í námi mínu þegar ég hætti að líta á gervigreindina sem utanaðkomandi fyrirbæri og fór að nota hana sem virkan námsfélaga. Ég tók myndir af glærum í tímum, glósaði beint inn í spjallviðmótið og í lok hvers kennsludags var ég kominn með dýpri og betri skilning á námsefninu en ég hafði áður talið mögulegt. Þetta var ekki bara spurning um skilvirkni; þetta var spurning um einbeitingu. Í heimi þar sem athygli okkar er stöðugt rænt af auglýsingum og truflunum frá samfélagsmiðlum, bauð gervigreindin upp á griðastað. Hreint og ómengað lærdómsumhverfi þar sem ekkert truflaði. Verkefnaskil urðu ekki lengur kvíðavaldur, heldur skapandi ferli þar sem ég nýtti tæknina til að dýpka þekkingu mína og skila vandaðri vinnu. Þessi reynsla sannfærði mig um að við stöndum frammi fyrir stærsta tækifæri í menntun frá upphafi bókagerðarlistar. Færnin til að eiga samskipti við gervigreind, oft kölluð spurnarforritun (prompt programming), er ekki fyrir útvalda tæknigúrúa. Hún er fyrir okkur öll. Hún er sönnun þess að hver sem er getur orðið hvað sem er. Hér eru þrjár einfaldar reglur sem ég lærði að beita í námi mínu og hversdagsleik, reglur sem þú getur notað strax í dag til að breyta gervigreindinni í þinn persónulega leiðbeinanda. 1. Vertu forstjóri, ekki gúgglari Stærstu mistökin eru að nota gervigreind eins og leitarvél. Þú ert ekki að leita, þú ert að gefa verkefni. Taktu stjórnina og gefðu skýr fyrirmæli. Ekki: „markaðssetning á netinu“ Heldur: „Þú ert sérfræðingur í stafrænni markaðssetningu. Búðu til 10 punkta lista yfir helstu aðferðir til að auka sýnileika lítils fyrirtækis á samfélagsmiðlum árið 2025.“ 2. Gefðu gervigreindinni hlutverk og samhengi Gervigreind les ekki hugsanir. Hún þarf hráefni til að vinna úr. Með því að gefa henni hlutverk og nákvæmt samhengi færðu svör sem eru sniðin að þínum þörfum. Gott: „Skrifaðu um fjármálalæsi.“ Betra: „Þú ert fjármálaráðgjafi. Skrifaðu stuttan og hvetjandi texta fyrir ungt fólk á Íslandi um mikilvægi þess að byrja snemma að spara. Nefndu þrjú hagnýt ráð.“ 3. Skilgreindu útkomuna Ekki láta gervigreindina ráða því hvernig hún skilar svarinu. Vertu nákvæm/ur með hvaða snið þú vilt fá. Þetta sparar þér tíma og tryggir að niðurstaðan sé strax nothæf. Dæmi: „Búðu til töflu sem sýnir helstu muninn á hlutafélagi og einkahlutafélagi. Hafðu dálka fyrir ábyrgð, hlutafé og skattlagningu.“ Ákall til þjóðarinnar Við erum þjóð þekkingar og nýsköpunar. Við megum ekki dragast aftur úr í þessari byltingu. Ég hvet alla nemendur, sama á hvaða aldri þeir eru, til að læra inn í gervigreindinni. Ég hvet alla foreldra til að kenna börnum sínum á þessa tækni af ábyrgð og með gagnrýninni hugsun. Fyrir þau sem glíma við áskoranir eins og ADHD, lesblindu eða skort á málskilningi getur gervigreindin verið byltingarkennt hjálpartæki sem jafnar leikvöllinn og opnar nýjar dyr að þekkingu. Þessi grein er unnin í gervigreind en ekki af gervigreind - á því er mikill munur. Höfundur er gervigreindar- og framtíðarfræðingur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Sigvaldi Einarsson Mest lesið Um tæknirisana og stjórnlausa bruðlið Kristinn Jón Ólafsson Skoðun Afsláttur fyrir erlenda glæpamenn Anton Sveinn McKee Skoðun Launin mín eru ekki vandamálið. Hættu að kenna fátækum um mistök þín Ian McDonald Skoðun Hjálp, það á að breyta malbikinu mínu! Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Stærsti foss jarðar er á landgrunni Íslands Júlíus Valsson Skoðun Vinnum að hag sjúklinga – og förum rétt með staðreyndir Aðalsteinn Arnarson,Kristján Jón Jónatansson Skoðun Stórslys á Suðurlandsbraut Lárus Bl. Sigurðsson Skoðun Góð áminning um sjálfsögð réttindi Helga Rósa Másdóttir,Magnús Þór Jónsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir Skoðun Ósvífni meirihluta sveitastjórnar Skeiða- og Gnúpverjahrepps Hrafnhildur Ágústsdóttir,Oddur Guðni Bjarnason Skoðun „Verður Guggan áfram gul?“ – hvað ætlar ráðherra að gera við Stykkishólm? Rannveig Tenchi Ernudóttir Skoðun Skoðun Skoðun Byrjum á byrjuninni – Framboð, ekki bara fjármögnun Hilmar Halldórsson skrifar Skoðun Enn ein hringekja vegatollaumræðu Runólfur Ólafsson skrifar Skoðun Hlaðborð gæluverkefna Helgi Áss Grétarsson skrifar Skoðun Vanfjármögnun leikskólanna er ekki valkostur James Robb skrifar Skoðun Ósvífni meirihluta sveitastjórnar Skeiða- og Gnúpverjahrepps Hrafnhildur Ágústsdóttir,Oddur Guðni Bjarnason skrifar Skoðun Hundseðlið sem heldur Íslandi niðri Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Jysk, veikindaréttur opinberra starfsmanna, Emmsjé Gauti og forréttindablinda Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Nálaraugað rammaáætlun og markaðsskrifstofa frá 1997 Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar Skoðun Vinnum að hag sjúklinga – og förum rétt með staðreyndir Aðalsteinn Arnarson,Kristján Jón Jónatansson skrifar Skoðun Afsláttur fyrir erlenda glæpamenn Anton Sveinn McKee skrifar Skoðun Góð áminning um sjálfsögð réttindi Helga Rósa Másdóttir,Magnús Þór Jónsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar Skoðun Launin mín eru ekki vandamálið. Hættu að kenna fátækum um mistök þín Ian McDonald skrifar Skoðun Öfugir hvatar hlutdeildarlána Sindri Pálmason skrifar Skoðun Hamingjan er ekki tilviljun, hún er afleiðing Elliði Vignisson skrifar Skoðun Er háskólamenntun trygging fyrir húsnæðisöryggi? Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Afsal fullveldis – eða ekki. Er það einhver spurning? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Framkvæmdir auka losun en aðeins tímabundið Ívar Kristinn Jasonarson skrifar Skoðun Heilbrigðisráðherra eflir endó-meðferð Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun „Verður Guggan áfram gul?“ – hvað ætlar ráðherra að gera við Stykkishólm? Rannveig Tenchi Ernudóttir skrifar Skoðun Hjálp, það á að breyta malbikinu mínu! Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Hækkun örorkubóta eða raunverulegur stuðningur? Arnar Helgi Lárusson skrifar Skoðun Léttum á vegunum og eflum strandsiglingar Lilja Rafney Magnúsdóttir skrifar Skoðun Þáttaskil í umræðu um blóðmerahald Árni Stefán Árnason skrifar Skoðun Hamingja á stafrænum tímum Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Ósýnilegi reikningurinn í grunnskólum Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Um tæknirisana og stjórnlausa bruðlið Kristinn Jón Ólafsson skrifar Skoðun Lögmaður á villigötum – skák og mát… Agnar Þór Guðmundsson skrifar Skoðun Áhrif endurgjafar á virkni heilans Hanna Steinunn Steingrímsdóttir skrifar Skoðun Meðvirka fjölskyldan Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Sérkennilegur samhljómur Ingólfur Sverrisson skrifar Sjá meira
Fyrir þremur árum hóf ég tvöfalt ferðalag. Annars vegar stóð ég í krefjandi Executive MBA námi hjá Akademias. Hins vegar var ég á kafi í daglegum rannsóknum á gervigreind, hliðarverkefni sem var drifið áfram af forvitni um það afl sem er að umbreyta heiminum. Fljótlega rann upp fyrir mér ljós: þessi tvö verkefni voru eitt og hið sama. Það varð algjör bylting í námi mínu þegar ég hætti að líta á gervigreindina sem utanaðkomandi fyrirbæri og fór að nota hana sem virkan námsfélaga. Ég tók myndir af glærum í tímum, glósaði beint inn í spjallviðmótið og í lok hvers kennsludags var ég kominn með dýpri og betri skilning á námsefninu en ég hafði áður talið mögulegt. Þetta var ekki bara spurning um skilvirkni; þetta var spurning um einbeitingu. Í heimi þar sem athygli okkar er stöðugt rænt af auglýsingum og truflunum frá samfélagsmiðlum, bauð gervigreindin upp á griðastað. Hreint og ómengað lærdómsumhverfi þar sem ekkert truflaði. Verkefnaskil urðu ekki lengur kvíðavaldur, heldur skapandi ferli þar sem ég nýtti tæknina til að dýpka þekkingu mína og skila vandaðri vinnu. Þessi reynsla sannfærði mig um að við stöndum frammi fyrir stærsta tækifæri í menntun frá upphafi bókagerðarlistar. Færnin til að eiga samskipti við gervigreind, oft kölluð spurnarforritun (prompt programming), er ekki fyrir útvalda tæknigúrúa. Hún er fyrir okkur öll. Hún er sönnun þess að hver sem er getur orðið hvað sem er. Hér eru þrjár einfaldar reglur sem ég lærði að beita í námi mínu og hversdagsleik, reglur sem þú getur notað strax í dag til að breyta gervigreindinni í þinn persónulega leiðbeinanda. 1. Vertu forstjóri, ekki gúgglari Stærstu mistökin eru að nota gervigreind eins og leitarvél. Þú ert ekki að leita, þú ert að gefa verkefni. Taktu stjórnina og gefðu skýr fyrirmæli. Ekki: „markaðssetning á netinu“ Heldur: „Þú ert sérfræðingur í stafrænni markaðssetningu. Búðu til 10 punkta lista yfir helstu aðferðir til að auka sýnileika lítils fyrirtækis á samfélagsmiðlum árið 2025.“ 2. Gefðu gervigreindinni hlutverk og samhengi Gervigreind les ekki hugsanir. Hún þarf hráefni til að vinna úr. Með því að gefa henni hlutverk og nákvæmt samhengi færðu svör sem eru sniðin að þínum þörfum. Gott: „Skrifaðu um fjármálalæsi.“ Betra: „Þú ert fjármálaráðgjafi. Skrifaðu stuttan og hvetjandi texta fyrir ungt fólk á Íslandi um mikilvægi þess að byrja snemma að spara. Nefndu þrjú hagnýt ráð.“ 3. Skilgreindu útkomuna Ekki láta gervigreindina ráða því hvernig hún skilar svarinu. Vertu nákvæm/ur með hvaða snið þú vilt fá. Þetta sparar þér tíma og tryggir að niðurstaðan sé strax nothæf. Dæmi: „Búðu til töflu sem sýnir helstu muninn á hlutafélagi og einkahlutafélagi. Hafðu dálka fyrir ábyrgð, hlutafé og skattlagningu.“ Ákall til þjóðarinnar Við erum þjóð þekkingar og nýsköpunar. Við megum ekki dragast aftur úr í þessari byltingu. Ég hvet alla nemendur, sama á hvaða aldri þeir eru, til að læra inn í gervigreindinni. Ég hvet alla foreldra til að kenna börnum sínum á þessa tækni af ábyrgð og með gagnrýninni hugsun. Fyrir þau sem glíma við áskoranir eins og ADHD, lesblindu eða skort á málskilningi getur gervigreindin verið byltingarkennt hjálpartæki sem jafnar leikvöllinn og opnar nýjar dyr að þekkingu. Þessi grein er unnin í gervigreind en ekki af gervigreind - á því er mikill munur. Höfundur er gervigreindar- og framtíðarfræðingur.
Vinnum að hag sjúklinga – og förum rétt með staðreyndir Aðalsteinn Arnarson,Kristján Jón Jónatansson Skoðun
Góð áminning um sjálfsögð réttindi Helga Rósa Másdóttir,Magnús Þór Jónsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir Skoðun
Ósvífni meirihluta sveitastjórnar Skeiða- og Gnúpverjahrepps Hrafnhildur Ágústsdóttir,Oddur Guðni Bjarnason Skoðun
„Verður Guggan áfram gul?“ – hvað ætlar ráðherra að gera við Stykkishólm? Rannveig Tenchi Ernudóttir Skoðun
Skoðun Ósvífni meirihluta sveitastjórnar Skeiða- og Gnúpverjahrepps Hrafnhildur Ágústsdóttir,Oddur Guðni Bjarnason skrifar
Skoðun Jysk, veikindaréttur opinberra starfsmanna, Emmsjé Gauti og forréttindablinda Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar
Skoðun Nálaraugað rammaáætlun og markaðsskrifstofa frá 1997 Þorgerður María Þorbjarnardóttir skrifar
Skoðun Vinnum að hag sjúklinga – og förum rétt með staðreyndir Aðalsteinn Arnarson,Kristján Jón Jónatansson skrifar
Skoðun Góð áminning um sjálfsögð réttindi Helga Rósa Másdóttir,Magnús Þór Jónsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar
Skoðun „Verður Guggan áfram gul?“ – hvað ætlar ráðherra að gera við Stykkishólm? Rannveig Tenchi Ernudóttir skrifar
Vinnum að hag sjúklinga – og förum rétt með staðreyndir Aðalsteinn Arnarson,Kristján Jón Jónatansson Skoðun
Góð áminning um sjálfsögð réttindi Helga Rósa Másdóttir,Magnús Þór Jónsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir Skoðun
Ósvífni meirihluta sveitastjórnar Skeiða- og Gnúpverjahrepps Hrafnhildur Ágústsdóttir,Oddur Guðni Bjarnason Skoðun
„Verður Guggan áfram gul?“ – hvað ætlar ráðherra að gera við Stykkishólm? Rannveig Tenchi Ernudóttir Skoðun