Sendi dóttur sína til Suður-Afríku því biðin hefði kostað hana lífið

Móðir stúlkunnar vill ekki koma fram undir nafni til að vernda friðhelgi dóttur sinnar en hún leitaði til Sigmars Guðmundssonar, þingmanns Viðreisnar, sem hefur fjallað um mál sem þessi því henni er mjög í mun að fleiri lendi ekki í því sama og þær mæðgurnar. Stúlkan er með fjölþættan vanda; með einhverfu, ADHD og glímir við fíkn. Þann 27. október síðastliðinn fékk stúlkan taugaáfall.

„Hún var búin að eyða nótt einhvers staðar þar sem einhverjir hræðilegir atburðir gerðust, held ég, miðað við ástandið á henni og hún ætlaði að henda sér fyrir bíl því hún vildi ekki lifa lengur en stoppar sig af og hringir í 112 og biður um aðstoð. Lögreglan fer með hana upp á bráðamóttöku og þar er hún í hrikalegu ástandi andlega.“

Stúlkan varði nóttinni inni á geðdeild en þurfti síðan að vera inni á BUGL í viku.

Þú veist ekki nákvæmlega hvað gerðist en með hverjum var hún?

„Ég er ekki alveg búin að átta mig á því en ég held þetta hafi verið einhverjir eldri karlmenn og hún var í aðstæðum sem hún hefur bara engan veginn ráðið við, og sem hún vildi ekki vera í, sem „triggerar“ þetta sem var eiginlega geðrof.“

Hún telur að dóttir sín hafi sérstaklega verið valin eða „target-eruð“ því hún sé brothætt. Hún eigi erfitt með að lesa í aðstæður og að hún átti sig ekki á því fyrr en of seint að hætta sé á ferðum.

„Hún er bæði brotin eftir einelti þegar hún var yngri og er með slæma sjálfsmynd og lítið sjálftraust og þráir að tilheyra hópi. Hún tekur bara öllum sem sýna henni athygli. Það þarf svo mikið að byggja upp sjálfstraust hjá þessum stelpum. Því meira sjálftraust, því minni líkur á að svona hlutir gerist.“

Móðirin mat ástand dóttur sinnar sem svo að málið þyldi ekki nokkra einustu bið.

„Á meðan hún er í kyrrsetningunni inni á BUGL þá erum við að spjalla saman og þá sé ég að hún vill bara ekkert lifa lengur. Hún sér ekki nein tækifæri til að komast út úr þessu, sér ekki tilgang með lífinu lengur og veit bara ekkert hvernig hún á að lifa með öllu því sem er búið að gerast og vill bara deyja. Hún var alveg orðin róleg þegar hún talað um þetta, hún vildi bara klárlega deyja.“

En af hverju að senda hana til Suður-Afríku en ekki í eitthvað úrræði á Íslandi?

„Mér skildist að hún hefði þurft að fara í gegnum Stuðla sem var biðlisti á til þess að komast mögulega á Bjargey sem er fyrir norðan og þar var nokkurra mánaða biðlisti og samt átti ég ekki að fara með hana á Stuðla því Stuðlar eru svo slæmur staður en samt þurfti hún að fara þangað. Það var bara ekkert hægt að bíða.“

Hún gagnrýnir ósveigjanleika kerfisins. Bið hefði kostað dóttur hennar lífið.

„Hún var í lífshættu. Annað hvort hefði hún bara klárað dæmið sjálft og tekið sitt eigið líf eða þá að þeir sem biðu eftir henni hefðu skaðað hana mikið.“

„Hún var að biðja um hjálp og þegar hún hefur beðið um hjálp þá verður það að gerast strax. Það er ekkert hægt að segja börnum að koma eftir viku eða mánuð. Hún vildi fá hjálp og hún var byrjuð að leita sér aðstoðar en það var ekkert á Íslandi sem greip hana.“

Meðferðin kostar um 200 þúsund krónur á mánuði og hún segir ferðalagið sjálft hafa kostað augun úr. Meðferðaraðilarnir í Suður-Afríku telja líklegast að stúlkan þurfi að dvelja hjá þeim í níu til tólf mánuði.

Færðu einhvern stuðning frá ríkinu eða sveitarfélaginu þínu?

„Nei en ég fékk reyndar aðeins frá sveitarfélaginu, það kom smá dropi í hafið en það er þó eitthvað. Ég er búin að reyna að heyra í Sjúkratryggingum en fékk þvert nei.“

Þrátt fyrir að mæðgurnar hafi gengið í gegnum afar erfiða tíma þá er móðirin vongóð um að meðferðin úti muni hjálpa dóttur sinni. „Hún sýnir mikinn vilja þarna úti og ég heyri það frá starfsfólkinu að hún er að fara eftir öllu prógramminu og vill virkilega bæta sig, líta inná við og vinna í sjálfri sér og þær eru mjög ánægðar með hana, konurnar sem vinna þarna.“

Í þessari grein er fjallað um sjálfsvíg. Fólki með sjálfsvígshugsanir er bent á upplýsingasíma heilsugæslunnar s.1700, netspjallið heilsuvera.is, Hjálparsíma Rauða krossins s.1717, á netspjallið 1717.is og á Píeta símann s.552-2218.