Lilja fundar með RÚV um „nýlenskuna“

„Við höfum verið að gera mjög mikið til að varðveita og efla tungumálið okkar síðustu árin,“ segir Lilja Dögg og að nýlega hafi verið samþykkt aðgerðaáætlun um efla tungumálið, kennslu og gæði hennar. Lilja Dögg ræddi þetta í Bítinu á Bylgjunni í morgun.

„Það sem ég segi í þessu er að tungumálið okkar byggir á kynhlutleysi, þessu málfræðilega, þar sem karlkynið hefur verið ráðandi og þetta kynhlutleysi málfræðilega karlkynsins er hluti af íslenska málkerfinu og er út um allt í íslenskunni okkar. Að mínu mati, að fara að breyta því núna, án umræðu, án þess að fara mjög vel yfir það, er algert gáleysi,“ segir Lilja Dögg.

Spurð hvað henni finnist um það þegar opinberar stofnanir taki það upp hjá sér að breyta tungumálinu með þessum hætti segir Lilja Dögg sótt að tungumálinu úr mörgum áttum. Í tæknibyltingu og gervigreindinni, og þess vegna hafi þau komið íslenskunni fyrir það.

Svo hafi samfélagið breyst gríðarlega. Hlutfall innflytjenda sé um tuttugu prósent núna og til að passa að allir geti nálgast sömu tækifærin þurfi að passa að allir geti lært íslensku. Á sama tíma eigi ekki að gera grundvallarbreytingar á tungumálinu.

Fundar með RÚV

Lilja segist, sem ráðherra tungumálsins, ætla að taka málið upp við RÚV en töluvert hefur verið rætt um það undanfarið að „nýlenskan“ sé orðin allsráðandi þar. Talað er um „nýlensku“ í tengslum við kynhlutlaust tungumál. Vala Hafstað skrifaði nýlega grein um málið á vef Vísi sem yfirmaður erlendra frétta á RÚV, Birta Björnsdóttir, svaraði svo.

„Venjulega er málstefna sem flest fyrirtæki fara eftir,“ segir Lilja Dögg og að ráðuneytið sé sem dæmi að hefja samstarf við Samtök atvinnulífsins um íslenska tungu.

„Að þetta sé að gerast á sama tíma finnst mér ekki æskilegt,“ segir hún og að það þurfi að ræða þessa breytingu áður en hún á sér stað.

Lilja segir þetta geta skaðað íslenskuna. Þegar börn læri tungumál byggi það á ákveðinni málfræðilegri verkaskiptingu kynjanna og það sé ekki vitað hvaða áhrif það hafi á máltöku barna að breyta þessu grundvallaratriði í íslenskri tungu.

„Af því að þetta er, tel ég, ein mikilvægasta auðlind landsins, þá verðum við einhvern veginn, áður en við förum í svona breytingar, þurfum við að tala og fara yfir það. Ég er persónulega ekki hrifin af þessu vegna þess að ég tel að það séu allskonar aðrir hlutir sem hafa miklu meiri forgang,“ segir hún og að þetta geti ruglað í máltöku barna. Hún telur að það sé tímabært að staldra við.

Aðstoðarforstjóri Microsoft elskar Arnald

Lilja Dögg sagði einnig í viðtalinu frá nýjum bæklingi, Íslenskan okkar – alls staðar, og samstarfi ráðuneytisins við Open AI, Microsoft og aðra tæknirisa. Hún segir að nú sé unnið að því að koma íslensku betur inn hjá Microsoft. Hún sagði frá því að Scott Guthrie aðstoðarforstjóri fyrirtækisins sé mikill aðdáandi Arnaldar Indriðasonar og það hafi haft mikil áhrif á það að hann hafi leitast eftir þessu samstarfi. Hún hafi fengið Arnald til að árita allar bækurnar sínar sem þau sendu honum svo. Á fundi hafi hann svo vitnað í bækurnar.

Hún sagði frá öðrum tengingum eins og að Anna hjá Open AI hafi fengið áhuga á samstarfi við Ísland eftir að hafa farið á Iceland Airwaves tónlistarhátíðina og svo hafi einn hjá Google gengið Snæfellsjökul. Það skipti því svo miklu máli að hlúa að skapandi greinum.