Árið 2016 þegar hatrinu var gefin rödd Guðni Freyr Öfjörð skrifar 2. október 2023 09:30 Árið 2016 virtist heimurinn vera að færast nær heimsfriði innan um Pokémon Go æðið sem sveif um heiminn. En fljótt skipaðist veður í lofti og sólin flúði þegar hún sá gráa og drungalega ský feðraveldisins nálgast hratt. Já, feðraveldi er kerfi þar sem karlar njóta forréttinda umfram konur, einkennist af kynjamisrétti sem takmarkar tækifæri fyrir alla, óháð kyni eða uppruna. Það viðheldur óréttlæti, veldur félagslegri ólgu og neitar konum um jöfn tækifæri og réttindi í menntun, atvinnu og stjórnmálum. Feðraveldið stuðlar einnig að ofbeldi gegn konum, svo sem heimilis- og kynferðisofbeldi, og gerir hinsegin fólki erfitt fyrir að öðlast viðurkenningu og virðingu. Það stuðlar að mismunun, kúgun og ofbeldi gegn hinsegin samfélagi, neitar því jafnrétti og vernd, allt á sama tíma og það heldur fast við íhaldssöm gildi og afneitar framförum og framsækni í samfélaginu. Feðraveldið er eins og vírus - það er smitandi og banvænt, en við getum fundið lækningu. Árið 2016 var eins konar sterasprauta fyrir feðraveldið þegar Bretland kaus að ganga úr Evrópusambandinu og kjör Donald Trump sem forseta Bandaríkjanna. Innsæi mitt á þeim tíma, að kjör Trumps myndi boða bakslag gegn réttindum hinsegin fólks um heim allan, reyndist því miður satt. Jafnvel þó að Trump sé ekki lengur í embætti lifir orðræða hans enn vel gegn hinsegin samfélaginu. Orðræða Trumps ýtti undir hatur og varð gróðauppspretta fyrir samsæriskenningar, sem varð til þess að öfgahægrihópar um allan heim urðu til. Þessir hópar hafa haft mikil áhrif á þjóðfélagsumræðuna með alls kyns áróðri og sendiboðar feðraveldisins hafa leikið lausum hala í fjölmiðlum og á samfélagsmiðlum og beitt ýmsum aðferðum til að reyna hafa stjórn á tilfinningum fólks með þjóðernispopúlisma og reynt að láta almenning beina reiði sinni að hinsegin samfélaginu og öðrum viðkvæmum hópum samfélagsins. Kaldhæðnin í þessu öllu saman liggur í þeirri staðreynd að sendiboðar feðraveldisins ná ekki aðeins yfir hvíta cis karla heldur einnig hóp sem oft samanstendur af hinsegin einstaklingum, konum og jaðarsettum hópum samfélagsins, jafnvel þó að ein af kjarna hugmyndafræði þess kerfis sé að tala gegn, svipta réttindum og mismuna slíkum hópum. Segja mætti að þessir einstaklingar eru virkir að grafa undan eigin réttindum og hagsmunum innan kerfi feðraveldisins. Líta mætti á þetta sem birtingarmynd ákveðins sjálfshaturs. Það er enginn vafi á því að kjör Donald Trump árið 2016 var mikið áfall fyrir hinsegin samfélagið. Kosningabaráttan Trumps byggðist á klofningi og hatri og hann kom ítrekað fram með hatursfull ummæli um hinsegin- og trans fólk. Þegar Trump tók við embætti fór hann strax í að draga til baka margar af þeim verndum og réttindum sem hafði áunnist fyrir hinsegin fólk og hann skipaði embættismenn í lykilstöður í stjórn sinni sem voru mjög andvígir hinsegin fólki. Hér er listi yfir hinsegin réttindi sem ríkisstjórn Trumps dró sig til baka - þetta er auðvitað ekki tæmandi listi Trump bannaði trans fólki að þjóna í hernum Trump lét fjarlægja leiðbeiningar sem vernduðu rétt trans nemendur til að nota baðherbergi sem samsvarar kynvitund þeirra. Trump afturkallaði vernd fyrir hinsegin nemendur í skólum. Trump felldi úr gildi vinnustaða-vernd fyrir hinsegin fólk. Trump valdefli hvíta þjóðernissinna og aðra öfgahópa til haturs og ofbeldis gegn hinsegin fólki. Skipaði þrjá íhaldssama dómara (Neil Gorsuch, Brett Kavanaugh, og Amy Coney Barrett) sem eru tilbúnir að grafa undan réttindum hinsegin fólks eins og þeir gerðu með kvenréttindi í fyrra með því að fella Roe gegn Wade úr gildi. Með því að fella Roe gegn Wade úr gildi dregur það úr rétti kvenna til þungunarrofs í landinu. Trump stjórnin gaf út stefnu sem leyfir heilbrigðisstarfsfólki og heilbrigðisstofnunum að mismuna gagnvart hinsegin fólki á grundvelli trúarskoðana. Gaf út stefnu sem gerir trans fólki erfiðara fyrir að breyta um kyn skráningu á vegabréfi. Sem betur fer hefur ríkisstjórn Bidens afturkallað flest lög sem Trump -stjórnin setti á gegn hinsegin fólki. Hins vegar hefur tjónið í Bandaríkjunum verið mikið eftir tímabil Trumps, þar sem mörg ríki hafa ráðist á réttindi hinsegin fólks. Hins vegar er mikilvægt að hafa í huga að Trump er ekki eina ástæðan fyrir því bakslagi sem hinsegin samfélagið hefur staðið frammi fyrir undanfarin ár. Það eru ýmsir aðrir þættir sem hafa stuðlað að því bakslagi sem við stöndum frammi fyrir, þar á meðal uppgangur hægri öfgahópa, samsæriskenningar, uppgangur hvítra þjóðernissinna, upplýsingaóreiður ásamt efnahagslegur óstöðugleiki og félagslegur ójöfnuður sem leiðir fólk oft út í samsæriskenningar. Skýringuna má líka rekja til þess að meginstraums hægri og vinstri stjórnmál hafa svikið og ekki hlustað á áköll venjulegs fólks. Þannig að það verður til pólarasing og klofningur í samfélögum, Þetta leiðir oft til þess að gott og gáfað fólk segir og gerir slæma hluti, það byrjar að styrkja og valdefla stöðu vondra stjórnmálamanna til valda og leiðir fólk oft út í samsæriskenningar. Hver er staðan í dag? Þessi áföll fyrir hinsegin réttindi hafa haft veruleg áhrif á hinsegin fólk í Bandaríkjunum og um allan heim. Hinsegin fólk er nú líklegra til að verða fyrir mismunun og fordómum á vinnustöðum, í heilbrigðisþjónustu og í öðrum sviðum samfélagsins. Hinsegin fólk er líka líklegra til að verða fyrir ofbeldi, áreitni og hatursglæpum. Tölfræði sýnir að hatursglæpum hefur fjölgað verulega síðan 2016. Orðræða og stefnur Trumps hefur líka styrkt stöðu andstæðinga hinsegin fólks um allan heim. Í sumum löndum hefur stefna Trumps verið notuð til að réttlæta ný lög sem mismuna hinsegin fólki. Bakslag hinsegin fólks er aukast dag frá degi um alla Evrópu eins og dæmin hafa sýnt á Ítalíu, Póllandi, Ungverjaland, Íslandi og Spáni þar sem margir Trump klónar og þráverar Trumps, sem vilja ekkert heitar en að vera eins og Trump, eru að flytja inn menningarstríð til sinna heimalanda og hafa fengið góð meðbyr í samfélögum sínum. Þó að sjö ár séu liðin frá kjöri Trumps og mikið vatn hefur runnið til sjávars síðan þá, þar á meðal nýr forseti og ríkisstjórn sem hefur markvisst verið að bæta réttindi og auka vernd hinsegin fólks, þá er nokkuð ljóst að árið 2016 markaði ákveðið upphaf af bakslagi hinsegin fólks, afturför ýmissa kvenréttinda og en meiri jaðarsetningu ýmissa viðkvæmra hópa samfélagsins. Hvað er hægt að gera? Fræðsla! Því meiri fræðsla og menntun, því minni líkur á fáfræði og fordómum. Talaðu gegn hatursorðræðu og fordómum. Þegar þú sérð eða heyrir að einhver upplifir hatur eða fordóma skaltu ekki hika við að segja eitthvað. Hvort sem það er á samfélagsmiðlum eða í eigin persónu. Styðjið við bakið á hinsegin fólki. Það eru margar leiðir til að gera það, svo sem sjálfboðaliðastarf fyrir hinsegin samtök, styrkja hinsegin málefni, og mæta á viðburði tengt hinsegin málefnum. Komdu við eða sendu línu á Samtokin 78 og fáðu upplýsingar, ráðgjöf eða fræðslu. Í Samtökunum 78 starfar hópur með mikla reynslu og þekkingu í málefnum hinsegin fólks. Lestu þig til um málefnin á áreiðanlegum síðum eins og NCBI (National Center for Biotechnology Information), sem gefur út útgefnar vísindalegar og ritrýndar rannsóknir. Og mundu eitt, áður en þú ferð að endurómar hatur, áróður eða rangar upplýsingar um hinsegin fólk. Hafðu þetta í huga, það er staðreynd að hinsegin fólk, sérstaklega trans fólk, er í mikilli hættu á sjálfsvígum og verða fyrir hrottalegum líkamsárásum. Ætlarðu að bera ábyrgð á slíku? Ætlar þú að þvo hendurnar þínar af blóði? Höfundur er í stjórn ungra Pírata. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðni Freyr Öfjörð Mest lesið Hafa íslensku lífeyrissjóðirnir staðið sig nógu vel? Kjartan Björgvinsson Skoðun Pólitísk ábyrgð hlýtur að hafa afleiðingar Erna Bjarnadóttir Skoðun Hin drepleiðinlega Bókun 35 Helgi Hrafn Gunnarsson Skoðun Ekki leggja þjóðinni orð í munn Anna Margrét Bjarnadóttir Skoðun Er landsbyggðin hluti af lausninni? Hildur Sólveig Sigurðardóttir Skoðun Barnið sem mælikvarðinn sér ekki Rebekka Rafnsdóttir Skoðun Þegar Alþingi er beygt í duftið Sigurður Sigurðsson Skoðun Goðarnir fóru aldrei – þeir skiptu bara um nafn Ragnar Thorarensen Skoðun Netöryggi snýst líka um að þora að segja frá Margrét V. Helgadóttir Skoðun Forstjóri CIA heimsækir Moskvu Arnór Sigurjónsson Skoðun Skoðun Skoðun Hafa íslensku lífeyrissjóðirnir staðið sig nógu vel? Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Pólitísk ábyrgð hlýtur að hafa afleiðingar Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar Alþingi er beygt í duftið Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Sammála – leggjum þjóðinni ekki orð í munn Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Goðarnir fóru aldrei – þeir skiptu bara um nafn Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun Hin drepleiðinlega Bókun 35 Helgi Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Spírallinn Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun „Að tilheyra“, tækifæri til að styðja fyrr við unga fólkið okkar Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Barnið sem mælikvarðinn sér ekki Rebekka Rafnsdóttir skrifar Skoðun Er landsbyggðin hluti af lausninni? Hildur Sólveig Sigurðardóttir skrifar Skoðun Netöryggi snýst líka um að þora að segja frá Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Fortíðin vann Baldur Johnsen skrifar Skoðun Getur maður verið rasisti án þess að gera sér grein fyrir því? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Ekki leggja þjóðinni orð í munn Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Hvernig hefurðu það? Carmen Maja Valencia skrifar Skoðun Minna kerfi, betri þjónusta Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Forstjóri CIA heimsækir Moskvu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Trump lítið annað en hvíslari í leikritinu Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Ísland: Þessi sigur jaðrar við kraftaverk Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Af klósettferðum og frelsinu til að njóta almannarýmis Eva Dögg Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvar er eðlilegt að telja atkvæði? (og fleiri góðar samkvæmisvangaveltur) Brynhildur Bolladóttir skrifar Skoðun Utanríkisráðherra setur EES-samninginn í uppnám Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Þjóðin sagði nei – megum við þá ganga frá eftir okkur? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Foreldrar og þjálfarar: Hvar liggja mörkin? Ragna Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin tapaði – og ætti að segja af sér Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Eigum við ekki bara að taka til heima hjá okkur? Guðjón Idir skrifar Skoðun Hugvekja á Höfuðdaginn Ívar Örn Hauksson skrifar Skoðun Við munum ekki hafa neitt neitunarvald Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun NEI heldur öllu opnu. JÁ er vegferð að lokun Haraldur Ólafsson skrifar Skoðun Hvað græði ég á að segja já? Björn B Björnsson skrifar Sjá meira
Árið 2016 virtist heimurinn vera að færast nær heimsfriði innan um Pokémon Go æðið sem sveif um heiminn. En fljótt skipaðist veður í lofti og sólin flúði þegar hún sá gráa og drungalega ský feðraveldisins nálgast hratt. Já, feðraveldi er kerfi þar sem karlar njóta forréttinda umfram konur, einkennist af kynjamisrétti sem takmarkar tækifæri fyrir alla, óháð kyni eða uppruna. Það viðheldur óréttlæti, veldur félagslegri ólgu og neitar konum um jöfn tækifæri og réttindi í menntun, atvinnu og stjórnmálum. Feðraveldið stuðlar einnig að ofbeldi gegn konum, svo sem heimilis- og kynferðisofbeldi, og gerir hinsegin fólki erfitt fyrir að öðlast viðurkenningu og virðingu. Það stuðlar að mismunun, kúgun og ofbeldi gegn hinsegin samfélagi, neitar því jafnrétti og vernd, allt á sama tíma og það heldur fast við íhaldssöm gildi og afneitar framförum og framsækni í samfélaginu. Feðraveldið er eins og vírus - það er smitandi og banvænt, en við getum fundið lækningu. Árið 2016 var eins konar sterasprauta fyrir feðraveldið þegar Bretland kaus að ganga úr Evrópusambandinu og kjör Donald Trump sem forseta Bandaríkjanna. Innsæi mitt á þeim tíma, að kjör Trumps myndi boða bakslag gegn réttindum hinsegin fólks um heim allan, reyndist því miður satt. Jafnvel þó að Trump sé ekki lengur í embætti lifir orðræða hans enn vel gegn hinsegin samfélaginu. Orðræða Trumps ýtti undir hatur og varð gróðauppspretta fyrir samsæriskenningar, sem varð til þess að öfgahægrihópar um allan heim urðu til. Þessir hópar hafa haft mikil áhrif á þjóðfélagsumræðuna með alls kyns áróðri og sendiboðar feðraveldisins hafa leikið lausum hala í fjölmiðlum og á samfélagsmiðlum og beitt ýmsum aðferðum til að reyna hafa stjórn á tilfinningum fólks með þjóðernispopúlisma og reynt að láta almenning beina reiði sinni að hinsegin samfélaginu og öðrum viðkvæmum hópum samfélagsins. Kaldhæðnin í þessu öllu saman liggur í þeirri staðreynd að sendiboðar feðraveldisins ná ekki aðeins yfir hvíta cis karla heldur einnig hóp sem oft samanstendur af hinsegin einstaklingum, konum og jaðarsettum hópum samfélagsins, jafnvel þó að ein af kjarna hugmyndafræði þess kerfis sé að tala gegn, svipta réttindum og mismuna slíkum hópum. Segja mætti að þessir einstaklingar eru virkir að grafa undan eigin réttindum og hagsmunum innan kerfi feðraveldisins. Líta mætti á þetta sem birtingarmynd ákveðins sjálfshaturs. Það er enginn vafi á því að kjör Donald Trump árið 2016 var mikið áfall fyrir hinsegin samfélagið. Kosningabaráttan Trumps byggðist á klofningi og hatri og hann kom ítrekað fram með hatursfull ummæli um hinsegin- og trans fólk. Þegar Trump tók við embætti fór hann strax í að draga til baka margar af þeim verndum og réttindum sem hafði áunnist fyrir hinsegin fólk og hann skipaði embættismenn í lykilstöður í stjórn sinni sem voru mjög andvígir hinsegin fólki. Hér er listi yfir hinsegin réttindi sem ríkisstjórn Trumps dró sig til baka - þetta er auðvitað ekki tæmandi listi Trump bannaði trans fólki að þjóna í hernum Trump lét fjarlægja leiðbeiningar sem vernduðu rétt trans nemendur til að nota baðherbergi sem samsvarar kynvitund þeirra. Trump afturkallaði vernd fyrir hinsegin nemendur í skólum. Trump felldi úr gildi vinnustaða-vernd fyrir hinsegin fólk. Trump valdefli hvíta þjóðernissinna og aðra öfgahópa til haturs og ofbeldis gegn hinsegin fólki. Skipaði þrjá íhaldssama dómara (Neil Gorsuch, Brett Kavanaugh, og Amy Coney Barrett) sem eru tilbúnir að grafa undan réttindum hinsegin fólks eins og þeir gerðu með kvenréttindi í fyrra með því að fella Roe gegn Wade úr gildi. Með því að fella Roe gegn Wade úr gildi dregur það úr rétti kvenna til þungunarrofs í landinu. Trump stjórnin gaf út stefnu sem leyfir heilbrigðisstarfsfólki og heilbrigðisstofnunum að mismuna gagnvart hinsegin fólki á grundvelli trúarskoðana. Gaf út stefnu sem gerir trans fólki erfiðara fyrir að breyta um kyn skráningu á vegabréfi. Sem betur fer hefur ríkisstjórn Bidens afturkallað flest lög sem Trump -stjórnin setti á gegn hinsegin fólki. Hins vegar hefur tjónið í Bandaríkjunum verið mikið eftir tímabil Trumps, þar sem mörg ríki hafa ráðist á réttindi hinsegin fólks. Hins vegar er mikilvægt að hafa í huga að Trump er ekki eina ástæðan fyrir því bakslagi sem hinsegin samfélagið hefur staðið frammi fyrir undanfarin ár. Það eru ýmsir aðrir þættir sem hafa stuðlað að því bakslagi sem við stöndum frammi fyrir, þar á meðal uppgangur hægri öfgahópa, samsæriskenningar, uppgangur hvítra þjóðernissinna, upplýsingaóreiður ásamt efnahagslegur óstöðugleiki og félagslegur ójöfnuður sem leiðir fólk oft út í samsæriskenningar. Skýringuna má líka rekja til þess að meginstraums hægri og vinstri stjórnmál hafa svikið og ekki hlustað á áköll venjulegs fólks. Þannig að það verður til pólarasing og klofningur í samfélögum, Þetta leiðir oft til þess að gott og gáfað fólk segir og gerir slæma hluti, það byrjar að styrkja og valdefla stöðu vondra stjórnmálamanna til valda og leiðir fólk oft út í samsæriskenningar. Hver er staðan í dag? Þessi áföll fyrir hinsegin réttindi hafa haft veruleg áhrif á hinsegin fólk í Bandaríkjunum og um allan heim. Hinsegin fólk er nú líklegra til að verða fyrir mismunun og fordómum á vinnustöðum, í heilbrigðisþjónustu og í öðrum sviðum samfélagsins. Hinsegin fólk er líka líklegra til að verða fyrir ofbeldi, áreitni og hatursglæpum. Tölfræði sýnir að hatursglæpum hefur fjölgað verulega síðan 2016. Orðræða og stefnur Trumps hefur líka styrkt stöðu andstæðinga hinsegin fólks um allan heim. Í sumum löndum hefur stefna Trumps verið notuð til að réttlæta ný lög sem mismuna hinsegin fólki. Bakslag hinsegin fólks er aukast dag frá degi um alla Evrópu eins og dæmin hafa sýnt á Ítalíu, Póllandi, Ungverjaland, Íslandi og Spáni þar sem margir Trump klónar og þráverar Trumps, sem vilja ekkert heitar en að vera eins og Trump, eru að flytja inn menningarstríð til sinna heimalanda og hafa fengið góð meðbyr í samfélögum sínum. Þó að sjö ár séu liðin frá kjöri Trumps og mikið vatn hefur runnið til sjávars síðan þá, þar á meðal nýr forseti og ríkisstjórn sem hefur markvisst verið að bæta réttindi og auka vernd hinsegin fólks, þá er nokkuð ljóst að árið 2016 markaði ákveðið upphaf af bakslagi hinsegin fólks, afturför ýmissa kvenréttinda og en meiri jaðarsetningu ýmissa viðkvæmra hópa samfélagsins. Hvað er hægt að gera? Fræðsla! Því meiri fræðsla og menntun, því minni líkur á fáfræði og fordómum. Talaðu gegn hatursorðræðu og fordómum. Þegar þú sérð eða heyrir að einhver upplifir hatur eða fordóma skaltu ekki hika við að segja eitthvað. Hvort sem það er á samfélagsmiðlum eða í eigin persónu. Styðjið við bakið á hinsegin fólki. Það eru margar leiðir til að gera það, svo sem sjálfboðaliðastarf fyrir hinsegin samtök, styrkja hinsegin málefni, og mæta á viðburði tengt hinsegin málefnum. Komdu við eða sendu línu á Samtokin 78 og fáðu upplýsingar, ráðgjöf eða fræðslu. Í Samtökunum 78 starfar hópur með mikla reynslu og þekkingu í málefnum hinsegin fólks. Lestu þig til um málefnin á áreiðanlegum síðum eins og NCBI (National Center for Biotechnology Information), sem gefur út útgefnar vísindalegar og ritrýndar rannsóknir. Og mundu eitt, áður en þú ferð að endurómar hatur, áróður eða rangar upplýsingar um hinsegin fólk. Hafðu þetta í huga, það er staðreynd að hinsegin fólk, sérstaklega trans fólk, er í mikilli hættu á sjálfsvígum og verða fyrir hrottalegum líkamsárásum. Ætlarðu að bera ábyrgð á slíku? Ætlar þú að þvo hendurnar þínar af blóði? Höfundur er í stjórn ungra Pírata.
Skoðun „Að tilheyra“, tækifæri til að styðja fyrr við unga fólkið okkar Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Hvar er eðlilegt að telja atkvæði? (og fleiri góðar samkvæmisvangaveltur) Brynhildur Bolladóttir skrifar