Ekki þannig að myndavélar verði settar í hvert horn og hver sem er hleraður

Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir, þingmaður Pírata, sagði í kvöldfréttum Stöðvar 2 fyrir helgi að það væri varhugavert að bæta við heimildir lögreglu þar sem hún hefði þegar mjög ríkar rannsóknarheimildir. Þá tók Sigurður G. Guðjónsson hæstaréttarlögmaður undir með þingmanninum.

Jón Gunnarsson dómsmálaráðherra, sem lagt hefur fram frumvarp um forvirkar rannsóknarheimildir, segir umræðuna ekki málefnalega og bera keim af áróðri.

„Í lögreglulögum er ekki að finna nógu skýr ákvæði um heimildir lögreglu til upplýsingaöflunar í þágu afbrotavarna og það er nauðsynlegt að þær séu skýrar í lögum og afmarkaðar, hvað er það sem lögreglan má gera og í hvaða tilfellum má hún nýta það,“ sagði Jón í Bítinu á Bylgjunni í morgun.

„Við erum með mjög vaxandi ógn á alþjóðlegri glæpastarfsemi á Íslandi og alþjóðleg glæpastarfsemi virðir engin landamæri,“ sagði Jón og vísaði til þess að mörg stór mál hér á landi, þar á meðal dópmál sem greint var frá í vor og sumar, hafi verið upplýst með aðstoð lögregluyfirvalda erlendis.

Lögregla hér á landi hafi þó ekki sömu heimildir og lögregla í til að mynda Skandinavíu og Evrópu. Hann tók sem dæmi ef að hollenska lögreglan gruni Íslendinga um skipulagða glæpastarfsemi og óski eftir því að íslensk yfirvöld haldi eftirlitinu áfram, þá sé það ekki hægt þar sem þeir hafa ekki framið nein afbrot á Íslandi eða að ekki sé rökstuddur grunur um slíkt.

„Við erum fyrst og fremst að hugsa um þetta í þessu samhengi. Þannig einhver orðræða hér, eins og hefur komið fram í fréttum meðal annars frá þingmanni Pírata um helgina, um að það eigi nánast að fara að setja upp myndavélar í hvert einasta horn og hlera hér fólk og vera með eftirlit á einhverjum kaffihúsum úti um allan bæ og allir væru undir, þetta er auðvitað alls ekki meiningin,“ sagði Jón.

Hafa fengið viðvaranir frá nágrannalöndunum

Þingmaður Pírata gagnrýndi enn fremur að auðvelt væri að misnota þær heimildir sem þegar eru til staðar og lítið eftirlit sé til staðar. Að sögn Jóns þurfa vissulega að vera einhverjar takmarkanir, til að mynda að einstaklingur hafi tengsl við skipulagða brotastarfsemi svo hægt sé að hefja eftirlit. Þá væri tillit tekið til gagnrýni um mögulega misnotkun lögreglu.

„Þetta er auðvitað fín lína milli friðhelgi einkalífs manna og þar erum við mjög áfram um það í mínum flokki að tryggja að hlutirnir séu í góðu lagi. En mér er efst í huga er að tryggja öryggi í okkar samfélagi. Við sjáum það, það er bara staðreynd að staðan til dæmis í þróun á alþjóðlegri glæpastarfsemi á Íslandi er miklu alvarlegri heldur en jafnvel ég hafði gert mér grein fyrir,“ sagði Jón. 

„Við viljum ekki að börnin okkar alist upp í þessu samfélagi og við erum með viðvaranir frá lögregluyfirvöldum í okkar samstarfslöndum, sérstaklega á Norðurlöndum, þar sem þau segja bara: Þið verðið að stíga fast núna ef þið ætlið ekki að þróast í sömu átt og við, ástandið hjá ykkur getur orðið enn þá erfiðara eftir fimm til átta ár ef þið grípið ekki inn í,“ sagði hann enn fremur.