Meinað að drekka kaffi, reykja og fara út

Ansi dökk myndin sem dregin er upp í skýrslu um­boðs­manns al­þingis eftir heim­sókn hans á bráða­geð­deild Land­spítalans. Sam­tökin Geð­hjálp eru allt annað en sátt við lýsingarnar þar.

„Lýsingar á því að fólki var bannað að fara út af her­bergjum, bannað að fara út og fleira. Hvaða skoðun sem ein­hver hefur á með­ferð þá alla­vega teljum við að það sé ekki gagn­leg með­ferð að banna fólki að fara út eða banna fólki að reykja eða drekka kaffi. Það er ekki rétta leiðin sko,“ segir Grímur Atla­son, fram­kvæmda­stjóri Geð­hjálparinnar.

Hann segir ljóst að hér sé brotið á mann­réttindum sjúk­linga dag­lega.

„Það er eigin­lega ekkert annað hægt að lesa út úr skýrslu um­boðs­manns. Þegar það er verið ræða þvinganir og inn­grip eins og tak­markanir á úti­vist, að­gengi að síma. Þetta eru bara þessir dag­legu litlu hlutir,“ segir Grímur.

Það sé ekki laga­leg heimild hér fyrir að beita mörgum af þeim þvingunar­að­ferðum sem notaðar eru.

„Ég myndi kannski ekki segja að það séu lög­brot. En mann­réttinda­brot. Nú stendur fyrir dyrum að lög­festa samning sam­einuðu þjóðanna um réttindi fatlaðra. Þar er gengið mjög langt í mann­réttindum. Og þar kemur fram að það er bara bannað að beita fólki nauðung og þvingunum,“ segir hann.

Mikil­vægt sé að setja geð­heil­brigði undir sama hatt og banna al­ger­lega þvinganir í heil­brigðis­þjónustu.

Gamaldags viðhorf

Á­bendingar um­boðs­mannsins kallast al­ger­lega á við þær sem hann kom með eftir út­tekt sína á þremur lokuðum deildum á Kleppi árið 2018.

Grímur harmar að hér hafi ekki verið unnar úr­bætur í geð­heil­brigðis­þjónustu eftir þá út­tekt.

„Þetta er gamal­dags við­horf... Ég er að reyna að tala var­lega og vera ekki með of miklar yfir­lýsingar en auð­vitað verður að laga þetta. Við þurfum að breyta þessu,“ segir Grímur.