Lífsstílsglósa ráðherra kornið sem fyllti mælinn

Sauðfjárbændur eru æfir vegna orða ráðherra um að búmennska snúist um lífsstíl en ekki afkomu. Þeir telja þetta lýsa mikilli lítilsvirðingu í sinn garð og fullkomið skilningsleysi á grafalvarlegri stöðu sem sauðfjárbændur standa nú frammi fyrir.

Ásgeir Sveinsson bóndi á Innri Múla á Barðaströnd, hefur sagt sig úr Sjálfstæðisflokknum. Hann segir það ekki léttvægt skref að stíga. Hann og öll hans ætt, sem er stór, hefur verið í Sjálfstæðisflokknum alla tíð og starfað fyrir hann árum saman. Ásgeir var á lista Sjálfstæðisflokksins til síðustu Alþingiskosninga, er bæjarfulltrúi og situr í bæjarráði Vesturbyggðar.

Hin umdeildu ummæli Kristjáns Þórs Júlíussonar landbúnaðarráðherra sem féllu á þingi í gær; bústörfin snerist meira um lífsstíl en afkomu, hafa fallið í afar grýttan jarðveg. Bændur eru reyndar æfir og þess sjást merki í Facebookhóp sauðfjárbænda.

Þar fær Kristján Þór það óþvegið. Ásgeir setti þar inn mynd af úrsagnarbréfi sínu úr flokknum við miklar og góðar undirtekir.

Bændur hafa vart í sig né á

„Ég hef heyrt í mörgum,“ segir Ásgeir í samtali við Vísi. Hann segir bændur uggandi um sinn hag og margir að hugsa sinn gang.

„Við höfum varla í okkur og á. Sú staða er komin upp og þegar ráðherra segir þetta, við fyrirspurn, hvernig hann sjái þetta fyrir sér í framtíðinni er ljóst að ég á varla mikla framtíð með honum,“ segir Ásgeir.

Ásgeir segist hafa verið í sveitarstjórn frá árinu 2010. Hann hafi rætt við marga í pólitíkinni og lýst yfir áhyggjum af stöðu mála. „Svo kom dómurinn í gær, að þetta væri bara lífsstíll. Auðvitað er maður ekkert ánægður með það.“

Eins og Vísir hefur greint frá telur Kristján Þór orð sín slitin úr samhengi. 

En Ásgeir gefur ekki mikið fyrir það, telur að um sé að ræða eftiráskýringu.

„Hann var að tala frá hjartanu. Það kom þó í ljós að við ættum landbúnaðarráðaherra, ég hélt að við ættum engan, hann kom úr felum,“ segir Ásgeir.

Orð Kristjáns Þórs voru kornið sem fylltu mælinn. „Nokkuð sem allir hafa skynjað og vitað en að fá þetta svona beint í andlitið… Hann hefði þá í það minnsta getað logið í okkur, að það væri verið að kanna þetta og málið væri í einhverri nefnd.“

Afurðaverð til bænda verður að hækka

Ásgeir, sem titlar sig af nokkurri hógværð smala í símaskrá, en rekur stórt sauðfjárbú – hann er með á bilinu 840 til 900 kindur á fóðrum yfir vetur, segir stöðuna alveg galna. Bændur fá 113 krónur fyrir fullorðið á kílóið.

Þrjú þúsund krónur fyrir skrokkinn allan. Meðan heyrist að kílóverð af file fari uppí um 9000 krónur. Afurðaverðið sé grín. Og það sé eitthvað bogið við kerfi sem þýðir að íslenskir bændur fái minnst í sinn hlut innan OECD-ríkja en neytendur borgi mest.

„En þetta er náttúrlega lífsstíll,“ segir Ásgeir háðskur. Hann segir að ítrekað hafi verið bent á þetta en enginn hafi viljað kafa í málið. Aðgerðir ríkisstjórnarinnar um að styrkja nýliða í greininni séu vanhugsaðar því hvað taki svo við að ári liðnu menn eru farnir að reyna að fóta sig innan þessa vonlausa kerfis?

„Eina sem maður getur vonað að þessi ummæli veki fólk af Þyrnirósarsvefninum. Hverju breytir það fyrir nýliða að fá styrki; hvernig hann ætlar að lifa af næsta ár? Það þarf að hækka afurðaverðið. Ég er ekki með neina töfralausn á þessu en það er eitthvað skakkt við þetta. Ég legg inn þúsund lömb og afurðaverðið er um 10 milljónir sem er svipað og háseti fær fyrir einn mánuð á góðum frystitogara.“

Ýmsir vilja meina að Kristján Þór sé meiri vinur sjávarútvegsins en landbúnaðar?

„Jájá, það eru svo sem ekkert allir hoppandi ánægðir með hann þar. En, vissulega þeir sem eru með honum í liði.“

Hefur haldið með sínum flokki eins og íþróttafélagi

En nú þegar fyrir liggur, og hefur gert lengi, að þetta kerfi er ekki að virka nema sem fátæktargildra fyrir bændur, af hverju hefurðu verið í Sjálfstæðisflokknum?

„Ég veit ekki hvað maður á að segja? Mér líkar margt annað vel við það stjórnun landsins er háttað. Er þetta ekki eins og með fótboltalið?

Maður getur skipt um konu en ekki stjórnmálaflokk eða fótboltalið. 

Þetta er svolítið þannig. Það má finna galla á öllum flokkum.“

Ásgeir telur nú tímabært að leita annarra leiða. Hann á engan kost annan en berjast fyrir afkomu sinni og sinna. Hann telur fullreynt að gera það innan vébanda Sjálfstæðisflokksins. Ásgeir segir fyrirliggjandi að hann geti ekki framfleytt sér og sínum með bústörfum einum en honum þykir kyndugt að það verði ekki gert nema með íhlaupavinnu samhliða bústörfum. Sem er ærinn starfi og mikil binding. Með 900 á vetrarfóðrum, kindurnar spyrja ekkert um það; þeim þarf að gefa og sinna.

„Fólki finnst gott að hafa okkur hér í dreifðari byggðum þegar eitthvað bjátar á. Það þarf að halda landinu í byggð. Nei, ég læt ekki bjóða mér svona talsmáta eins og Sjávarútvegsráðherra fór með í gær. Ég er sauðfjárbóndi að atvinnu og vinn við það alla daga ársins. Dýrin þurfa sína sinningu alla daga ársins og oft allan sólarhringinn.“