Kreppan að skella á fólki í ferðaþjónustunni af miklum þunga

Jóhannes Þór Skúlason, framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar, segir kreppuna vera að skella á ferðaþjónustunni af miklum þunga. Hann birti nú rétt í þessu örsögur af fólki sem hefur að undanförnu starfað í ferðaþjónustunni. Þetta segir hann varpa ljósi á það sem er að gerast þessa dagana. Myndirnar sem dregnar eru fram byggir framkvæmdastjórinn á símtölum sem honum eru að berast um þessar mundir á hverjum degi.

„Leiðsögumaður sem rekur lítið ferðaþjónustufyrirtæki með konunni sinni og þurfti að fara á atvinnuleysisbætur strax í vor datt af tekjutengdu bótunum í lok ágúst. Hann fær ekki framlengingu tekjutengdu bótanna úr þremur í sex mánuði því að þær gilda bara frá 1. september, nokkrum dögum eftir að hann datt af þeim.“

Þetta er dæmi um örsögu sem Jóhannes Þór segir bregða ljósi á ástandið:

„Hjón sem reka lítið jeppaferðafyrirtæki á Suðurlandi sjá fram á að missa eigur fyrirtækisins og vera tekjulaus á atvinnuleysisbótum í vetur. Fyrirtækið sem hefur staðið undir lifibrauði fjölskyldunnar er án aðstoðar líklega búið að vera. Heimili fjölskyldunnar er veðsett fyrir fjárfestingum fyrirtækisins. Þau vita ekki hvað tekur við.“

Hundrað þúsund þúsund krónur á mánuði

Og þannig taka dæmin við eitt af öðru:

„Hjón sem reka lítið gistiheimili á landsbyggðinni lækkuðu sín eigin laun verulega strax í vor til að geta greitt starfsfólkinu sínu full laun samkvæmt samningum.

Þau svo þurftu að segja fólki upp og fara sjálf á atvinnuleysisbætur í ágúst - en af því þau voru búin að lækka launin sín þá eiga þau mjög skertan bótarétt - fá ekki nema um 100 þúsund krónur hvort á mánuði. Þau vita ekki hvernig þau eiga að komast í gegn um veturinn. Þetta er að gerast í sambærilegum fjölskyldufyrirtækjum um allt land.“

Og að endingu:

„Hjón, komin að eftirlaunaaldri, sem reka lítið fjölskylduhótel fjarri höfuðborginni sjá fram á að fyrirtækið muni líklega verða gjaldþrota og muni þá soga eignir þeirra með sér ofan í gjaldþrotið. Þau áttu innan við 200 þúsund krónur á bankareikningi um síðustu mánaðarmót.

Þetta fólk er ferðaþjónustan.“

Stjórnvöld í klemmu

Þessir og fjölmargir annarra, mikill fjöldi að sögn Jóhannesar, eru í erfiðri stöðu og framkvæmdastjórinn kallar eftir aðstoð. Hann segir að 86 prósent allra ferðaþjónustufyrirtækja séu fyrirtæki af þessu tagi, með innan við tíu starfsmenn. Fyrirtæki sem hafa byggt upp ný atvinnutækifæri og bætt lífskjör fólks á landsbyggðinni. Fólk sem sýndi frumkvæði, skóp verðmæti fyrir sig og samfélagið.

Á sama tíma og framkvæmdastjóri ferðaþjónustunnar segir að þarna séu mikil verðmæti nái þessi fyrirtæki að lifa af veturinn gagnrýnir Sigurður Hannesson hjá Samtökum iðnaðarins það að stjórnvöld hafi ráðstafað opinberu fé til ferðaþjónustunnar. Hlutfallslega hefur farið mest þangað í því sem snýr að aðgerðum stjórnvalda sem viðbragð við versnandi efnahagshorfum. 

Sigurður sagði, þá nýkominn af Iðnþingi sem haldið var um helgina, í viðtali við Kristján Kristjánsson á Sprengisandi, að stjórnvöld væru búin að velja sigurvegara; þau vildu hafa eggin í sömu körfu og fjárfestu til fortíðar en ekki framtíðar. Ljóst má því vera að stjórnvöld standa frammi fyrir miklum og djúpstæðum vanda.