Náttúrupassi kosti 4.500 krónur en bílastæðagjöld falli niður

Þetta kemur fram í drögum að frumvarpi um náttúru- og innviðagjald sem voru birt í Samráðsgátt stjórnvalda í dag. Lagt er til að lögin taki gildi 1. maí 2027. Umsagnarfrestur rennur út 7. október.

Passinn á að veita aðgang að öllum þremur stöðunum og fjöldi heimsókna verður ótakmarkaður meðan hann gildir. 

Ríkið og þeir sem reka svæðin fyrir þess hönd megi ekki innheimta bílastæðagjöld innan neins þeirra þriggja svæða sem passinn nái til, við Geysi, Gullfoss og á Þingvöllum. Bannið nái ekki til bílastæða einkaaðila utan þessara svæða.

Vetrarpassinn gildi aðeins til maíloka

Í frumvarpsdrögunum er gerður skýr greinarmunur á gildistíma passanna. Sá sem kostar 4.500 krónur gildi í tólf mánuði frá útgáfu. Þriggja þúsund króna passinn veiti aðeins aðgang á tímabilinu frá 1. nóvember til og með 31. maí næsta árs.

Kaupi ferðamaður ódýrari passann í maí gildi hann því aðeins út þann mánuð. Sá sem hyggist heimsækja staðina bæði í lok maí og byrjun júní þurfi að greiða fullt gjald. Með lægra vetrargjaldinu vill ráðuneytið stuðla að jafnari dreifingu ferðamanna yfir árið.

Gjaldskyldan nái til fólks 18 ára og eldra sem hefur ekki skattalega heimilisfesti á Íslandi. Ríkisfang ráði ekki greiðsluskyldunni. Erlendir ríkisborgarar með skattalega heimilisfesti hér á landi fái því passann ókeypis.

Allir gestir 18 ára og eldri þurfi þó að afla rafræns aðgangsskírteinis, einnig þeir sem eru undanþegnir gjaldinu. Aðstoðarmenn sem fatlað fólk þarf á að halda til að heimsækja svæðin verði einnig undanþegnir greiðslu.

Sekt fyrir að vera án passa

Ferðamálastofa á að annast framkvæmdina og eftirlit með skírteinunum. Í drögunum er lagt til að sá sem hafi ekki gilt skírteini greiði 60.000 króna sekt. Honum verði þó boðið að greiða 20.000 krónur á staðnum og ljúka þannig málinu.

Bann við almennum aðgangsgjöldum innan svæðanna nái meðal annars til bílastæða og salerna á vegum ríkisins eða þeirra sem annast reksturinn í umboði þess. 

Áfram verði hægt að rukka sérstaklega fyrir tiltekna þjónustu, svo sem aðgang að Silfru og leiðsögn.

Samkvæmt mati í greinargerðinni gæti gjaldið skilað ríkissjóði um 6,7 milljörðum króna á ári. Árið 2027 séu tekjurnar áætlaðar um fimm milljarðar, verði innheimta hafin 1. maí. Féð renni í ríkissjóð og verði ekki eyrnamerkt einstökum verkefnum.

Rætt um 5.000 krónur hér og 4.500 í Færeyjum

Vísir greindi frá því í mars að rætt hefði verið í atvinnuvegaráðuneytinu um 5.000 króna innviðagjald. Þá var hugmyndinni lýst þannig að bæði Íslendingar og erlendir ferðamenn myndu greiða. Almenna gjaldið í drögunum er 500 krónum lægra en sú fjárhæð og undanþága vegna skattalegrar heimilisfestar á Íslandi hefur verið útfærð.

Fjárhæðin er jafnframt sú sama og nefnd var í íslenskum krónum þegar Vísir fjallaði um fyrirhugað náttúrugjald í Færeyjum 9. maí 2024. Þar var lagt til 225 danskra króna gjald, sem þá jafngilti um 4.500 íslenskum krónum.

Færeyska tillagan sneri að gjaldi á erlenda ferðamenn 16 ára og eldri sem kæmu til eyjanna með flugi eða skipum. Íslensku drögin ná hins vegar til heimsókna á þessa þrjá tilteknu ferðamannastaði og aldursmörkin eru 18 ár.