Geti leyst mannaflavanda hjúkrunarheimila með tæknilausnum

Silja Rún Sigurbjörnsdóttir skrifar 10. september 2026 08:30

Teitur Guðmundsson er forstjóri Heilsuverndar. Vísir

Staða hjúkrunarheimila á landinu hefur batnað til muna að mati forstjóra Heilsuverndar en þó er enn langt í land. Eitt vandamálanna sé skortur á mannskap en litið er til tæknilausna á við gervigreind til að leysa þann vanda að hluta.

„Það er afar ánægjulegt að sjá að það sé árangur af því starfi sem er í gangi. Það verður nú samt að segja að það er auðvitað talsvert sem búið er að vera í farvegi í ákveðinn tíma. Þannig að það sem er að raungerast núna að hluta er eitthvað sem er búið að gera eða semja um áður,“ segir Teitur Guðmundsson, forstjóri Heilsuverndar, í Bítinu á Bylgjunni.

Allir sem koma að rekstri hjúkrunarheimila hafi séð að það sé búið að vera ákveðið ófremdarástand þar sem fjöldi aldraðra komist ekki í varanlega vistun á hjúkrunarheimili. Nú í fyrsta skipti á þessari öld sé staðan loks orðin betri, líkt og á Landspítalanum.

„Heilsustofnun opnaði í Urðarhvarfi biðhjúkrunarrými í apríl og það er búið að enduropna Vífilsstaði sem við vorum með áður reyndar í rekstri og lokuðum á meðan til þess að geta farið í framkvæmdir,“ segir Teitur.

Á þessum tíma sé búið að taka við 180 einstaklingum á hjúkrunarheimilum, sem sé mjög mikið. Þeir komi margir hverjir af Landspítalanum með gilt færni- og heilsumat sem þarf til þess að vera talinn hæfur til að fara í varanlega búsetu á hjúkrunarheimili.

Búist er við að 250 fái pláss á næsta ári og árinu þar á eftir. Það sé samt sem áður ekki nóg til þess að telja stöðuna góða, þótt hún sé betri en áður. Hann hrósar ríkisstjórninni fyrir störf sín.

„Við erum á leiðinni á betri stað en við erum ekki komin þangað. Við eigum ennþá töluvert í land og það er langt í að við séum komin þangað.“

Líta til gervigreindarlausna

Helstu vandamálin eru annars vegar mönnunarvandi þar sem þörf er á töluverðum mannskap og hins vegar húsnæðið. Húsnæðisuppbyggingin gangi almennt vel miðað við spárnar.

„Ég held að heilt yfir megi segja að það sé alls staðar bið í kerfunum á einhverjum stað, sama hvaða þjónustu þú ert að leita að. Við þurfum að breyta því,“ segir Teitur.

Vélmenni hafa þá verið fengin til aðstoðar til að sporna gegn mönnunarþörfinni. Til dæmis sér eitt vélmenni um að hreinsa af borðunum á hjúkrunarheimili Hrafnistu við Sléttuveg.

„Við erum að horfa á það að á heimilunum getur þú til dæmis metið fallhættu og unnið með vöktun eða í raun utanumhald með myndavélum og gervigreindarnálgun. Þetta er tækniþróun sem er á mjög mikilli ferð,“ segir hann.

„Ég held að það sé engin spurning ef við horfum á möguleikana í því að samnýta tækni með mannaflanum.“

Hjúkrunarheimili Gervigreind Eldri borgarar Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Heilbrigðismál Bítið Bylgjan