Fjárfestar veðja á meiri verðbólgu en áður eftir kynningu á fjárlagafrumvarpi
Þrátt fyrir áform um hallalausfjárlög á komandi ári, sem nemur 0,1 prósenti af landsframleiðslu, hafa skuldabréfafjárfestar tekið fremur illa í fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar en verðbólguvæntingar á markaði hafa hækkað umtalsvert í morgun. Fjármálaráðherra boðar að aðhaldsstig ríkisfjármálanna, sem er áætlað lítillega neikvætt á þessu ári, verði „allnokkuð“ en samhliða því er útlit fyrir að hreinn lánsfjárjöfnuður batni umtalsvert á árinu 2027.
Tengdar fréttir
Hallalaus fjárlög ekki í spákortum AGS fyrr en árið 2031
Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn væntir þess að það takist ekki að skila afgangi á rekstri ríkissjóðs fyrr en á árinu 2031, samkvæmt spá sjóðsins, en núgildandi fjármálaáætlun stjórnvalda gerir hins vegar ráð fyrir hallalausum fjárlögum strax á næsta ári. Sjóðurinn horfir aðeins til aðgerða sem þegar er búið að leggja fram fyrir Alþingi og segir markmið stjórnvalda í ríkisfjármálum vera „hæfilega metnaðarfull.“
Forsendum fjárlaga ógnað og hallinn gæti orðið 40 milljörðum meiri
Á meðan óveðursskýin hrannast upp yfir innlendu efnahagslífi, sem er líklegt til að birtast í minni vexti einkaneyslu og verulega auknu atvinnuleysi, þá mun það óhjákvæmilega raska forsendum fjárlaga ríkissjóðs og gæti halli þessa árs orðið nærri fjörutíu milljörðum meiri en var áætlað, samkvæmt nýrri greiningu Acro. Ef stjórnvöld ætla að standa við fyrirheit sín um hallalaus fjárlög á árinu 2027 þá er ljóst að hægari efnahagsumsvif munu kalla á víðtækari hagræðingaraðgerðir, eða enn meiri hækkun skatta.
AGS varar við aukinni hættu á að hagvöxtur reynist minni en verðbólga meiri
Taumhald peningastefnu Seðlabankans þarf áfram að vera „nægjanlega þétt um nokkurt skeið“ eigi að tryggja varanlega og sjálfbæra hjöðnun verðbólgu, að mati Alþjóðagjaldeyrissjóðsins, en sendinefnd sjóðsins varar einnig við því að vegna átakanna við Persaflóa sé aukinn áhætta á að hagvöxtur muni reynast minni en verðbólga meiri. Þá leggur sjóðurinn til að opinberir starfsmenn taki þátt í kjaraviðræðum samhliða einkageiranum þannig að samningalotur séu betur samstilltar, sem myndi þá stuðla að launaþróun í samræmi við framleiðnivöxt og verðbólgu.
Felur í sér „verulega áhættu“ fyrir efnahagsstöðugleika og magnar hagsveiflur
Fjármálaráð fer hörðum orðum um ákvörðun stjórnvalda að vísitölutengja bætur almannatrygginga, þar sem verið sé að bregðast við „ofmetnum“ vanda, og segir afleiðingarnar vera „veruleg áhætta“ fyrir stöðugleika í efnahagslífinu með því auka sjálfvirkni í útgjaldaþróun, magna hagsveiflur og minnka getu ríkisins til að beita mótvægisaðgerðum. Í ljósi reynslu annarra þjóða þá „sætir það furðu“, að mati ráðsins, að slíkt kerfi sé tekið upp, einkum þegar litið er til þess að tekjur öryrkja hafa vaxið hraðar en vinnandi fólks undanfarin áratug.
Útlit fyrir tugmilljarða meiri lánsfjárþörf ríkissjóðs en áður var áætlað
Þrátt fyrir að afkoma ríkissjóðs stefni í jafnvægi á komandi árum samkvæmt nýrri fjármálaáætlun þá eru horfur á að hallinn á lánsfjárjöfnuði, sem segir til um hversu mikið ríkið þarf að taka af láni til að standa undir rekstri sínum, verði enn meiri út allt tímabilið en áður var áætlað. Fjármála- og efnahagsráðherra boðar eilítið meira aðhaldstig í ríkisfjármálum á árinu 2027 en það mun síðan fara minnkandi árin þar á eftir.
