ESB vill „skapandi lausnir“ fyrir ís­lenskan sjávar­út­veg

Eitt helsta bitbein í umræðunni í aðdraganda atkvæðagreiðslunnar 29. ágúst hefur snúið að því hvort Ísland geti haldið yfirráðum yfir sjávarauðlindinni sinni, svo sem með undanþágum frá sjávarútvegssáttmála Evrópusambandsins.

Í umfjöllun Politico Brussels Playbook í morgun er haft eftir Mörtu Kos, stækkunarstjóra ESB, að sambandið vilji finna „skapandi lausnir fyrir báðar hliðar“ til að koma til móts við sérstöðu Íslands á sviði sjávarútvegs og landbúnaðar í hugsanlegum aðildarviðræðum. Hún spáir því að hugsanlegar viðræður geti tekið eitt til tvö ár.

Sjá einnig: Fréttir um þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður 

„Sum sérkenni Íslands, einkum hvað varðar sjávarútveg og landbúnað, eru svo einstök að það verður að taka þau með inn í reikninginn,” er haft eftir Kos, sem bætir við: „Ég er viss um að [...] við myndum finna skapandi lausnir sem virða báða aðila.“

En „skapandi lausnir“ eru ekki það sama og varanlegar undanþágur frá sjávarútvegsstefnu sambandsins, að sögn Heiðrúnar Lindar Marteinsdóttur, framkvæmdastjóra Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi.

„Þar er kannski verið að hugsa um þessar skapandi lausnir... út frá grundvallarreglum sambandsins en það má að sjálfsögðu vona,“ segir Heiðrún Lind.

Vilja vita hverjar afleiðingarnar eru

SFS birti í gær greiningu á áhrifum hugsanlegra aðildarviðræðna en þar segir að liggja þurfi fyrir, áður en kosið verður í ágúst, hverjar afleiðingar af hugsanlegu framsali yfirráða á fiskveiðiauðlindinni gætu orðið og hver markmið Íslands í aðildarviðræðum eru. 

Bæði Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra hafa sagt að markmið í mögulegum aðildarviðræðum við ESB yrði meðal annars að Ísland héldi yfirráðum yfir fiskveiðiauðlindinni. Meðal anars eftir Þorgerði í Financial Times í gær að hún krefðist fullra yfirráða.

Heiðrún hljómar samt ekki alveg sannfærð.

„Við höfum að sjálfsögðu heyrt frá forsvarsmönnum ríkisstjórnarinnar að til standi að halda fullum yfirráðum yfir sjávarauðlindinni, en svo í viðtölum höfum við séð frávik frá þessu,“ segir Heiðrún.

„Það er verið að tala um að við þurfum að semja um deilistofna og reglur um hlutfallslegan stöðugleika. Þetta eru atriði sem fela það í sér að við erum að afsala okkur yfirráðum yfir auðlindinni. Þannig að við teljum að það þurfi að koma skýrar fram fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu hvar þessi rauða lína er og hvað það þýði þegar við segjum að við ætlum að halda fullum yfirráðum.“

Ísland og Svartfjallaland gætu komið saman í pakka

Í grein Politico er einnig haft eftir ónefndum embættismanni framkvæmdastjórnar ESB sem segi að miðað við tímalínu Íslands og Svartfjallalands ættu aðildarríkin að fullgilda umsóknir sínar á sama tíma. 

Fjárhagsstaða Íslands sé það góð að þjóðin myndi í raun greiða meira til sambandsins en hún fengi til baka í styrki. Meðal ríkjanna sem greiða hvað mest en fá hvað minnst eru Þýskaland og Frakkland.

Ef verði af aðild Svartfjallalands yrði það eitt fátækasta aðildarríkið, og Ísland eitt ríkasta. Með því að Ísland og Svartfjallaland kæmu á sama tíma inn í sambandið telur embættismaðurinn að Ísland myndi í raun greiða fyrir aðild Svartfjallalands.

Tekið skal fram að Heiðrún Lind er stjórnarmaður hjá Sýn, sem á Vísi.