Paul Watson afar á­nægður með hand­tökuna

Oddur Ævar Gunnarsson fréttamaður náði tali af Paul Watson eftir að Landhelgisgæslan réðst til uppgöngu í Banderó, færði skipið til hafnar og handtók áhöfnina. Viðtalið má sjá í heild sinni hér neðar.

Oddur innti Paul Watson eftir fyrstu viðbrögðum eftir atburðina:

„Ég bjóst við þessu þannig að það er ekkert í því sem kemur á óvart. Okkur tókst ekki að komast að hvalföngurum því Landhelgisgæslan gerði okkur það afar erfitt fyrir. Kristjáni Loftssyni tókst að aftengja staðsetningarbúnað sinn en okkur var skipað að hafa okkar í gangi og Landhelgisgæslan lét hvalfangarana fá staðsetningu Bandero, sem okkur fannst ekki mjög sanngjarnt. Til að halda herferðinni á lífi ákváðum við að láta til skarar skríða gegn Hvali 9 og auðvitað bjuggumst við við því að Landhelgisgæslan myndi skipta sér af okkur.“

„Við höfum engan meitt“

Paul Watson segir markmiðið klárt, að fá augu heimsins á þessar veiðar Kristjáns Loftssonar og þær veiðar eru að mati Watson kolólöglegar. 

„Þetta er allt liður í herferðinni. Ef við getum ekki gert það á hafi úti þá gerum við það innan frá, og það mun setja þetta í alþjóðlegt samhengi.“

Landhelgisgæslan segir að hún hafi lagt til atlögu gegn ykkur vegna þess að aðgerðir Bandero settu líf skipverja á hvalfangaranum í hættu. 

Hvernig finnst þér þessar aðgerðir og þær staðhæfingar að þið hafið sett skipverja í hættu á hafi úti?

„Ég held að við höfum ekki sett neinn í hættu. Við meiddum engan, við skemmdum engar eignir – ég hef aldrei skaðað neinn á þeim fimmtíu árum sem ég hef staðið í hernaði gegn hvalveiðum. Við köllum herferð okkar aðgerðir án árásargirni sem þýðir að við erum herskáir gegn veiðum en ekki að skaða neinn. Það eina sem Landhelgisgæslan hefur á okkur er að við fórum inn fyrir tólf mílna línuna. Við báðum um leyfi en þeirri ósk var synjað. Þegar þeir réðust til uppgöngu í skipið þá vorum við á alþjóðlegu siglingasvæði.“

Fannst aðfarir Landhelgisgæslunnar stórkarlalegar

Hvað finnst þér þá um að Landhelgisgæslan hafi ráðist til uppgöngu og handtekið skipverjana?

„Mér finnst þetta full stórkarlalegt,“ segir Paul Watson og brosir. „Þeir voru með grímur og litu út eins og bandarískir Ice-liðar þegar þeir komu um borð og veifuðu vopnum. Það var algerlega ástæðulaust. En fyrir utan þetta þá kom þetta vel út á myndavél og við höfum látið út myndefni sem sýnir aðfarirnar. Við kunnum að meta það að þeir voru klæddir eins og hæfði tilefninu og það hentar okkur alveg prýðilega.“

Nú hefur Bandero verið á stími fyrir utan landhelgina um hríð. Hvers vegna var ákveðið að láta til skarar skríða í gær?

„Við höfum verið að reyna að finna hvalfangarana en vegna afskipta Landhelgisgæslunnar gátu þeir auðveldlega forðast okkur. Mér finnst ekki rétt að Landhelgisgæslan gæfi staðsetningu okkar til hvalfangaranna þannig að við höfðum engan kost annan í stöðunni. Við hefðum getað dólað fyrir utan eða haldið á vit þeirra, þar sem við vissum að þeir væru að koma. Og það gerðum við.“

Heppilegt að Bandero væri milli tveggja alræmdustu hvaladrápara heims

Oddur spurði Paul Watson hvort hann teldi áætlunina hafa heppnast og Paul Watson telur svo vera.

„Þeir hafa drepið færri hvali en til stóð. Okkur tókst að hægja á þeim. Ég er hræddur um að við getum ekki stöðvað hvalfangarana, og ætluðum okkur það ekki en við getum beint sjónum alþjóðasamfélagsins að þeim: Að Ísland sé að drepa hvali í trássi við ráðleggingar Alþjóðlega hvalveiðiráðsins. 

Reyndar var það við hæfi að þar sem Banderó var tekið þá var skipið statt milli skips Landhelgisgæslunnar og tveggja japanskra herskipa. Þannig að það var viðeigandi, og hentaði okkur afar vel, að Bandero væri statt milli skipa tveggja alræmdustu hvalveiðiþjóða heims. Við vorum einkar ánægð með þá mynd.“

Hvenær heyrðirðu síðast í áhöfninni? Hún ætlar að dvelja á skipinu?

„Nei, við höfum engar leiðir til að ná sambandi við áhöfnina. En við ætlum að útvega þeim lögfræðinga og vonandi eru lögfræðingarnir í færum til að vera í sambandi við áhöfnina. Mér skilst að skipstjórinn og stýrimaðurinn séu í haldi í káetu og er þeirra gætt af vopnuðum vörðum. 

Ég veit ekki alveg hvað þeir halda að þeir muni gera, verandi með virk vopn í þeirri gæslu. Þeir hafa búið á bátnum núna í mánuð og ég sé ekki hverju nokkrir dagar til viðbótar breyta. Það flokkast varla undir harðræði. Þeir vildu kannski skoða sig um í Reykjavík eða kannski verður þeim vísað úr landi? Ég veit ekki hvað verður. Hvað sem öðru líður er þetta gott í áróðursskyni til að fanga athygli.“

Hefur engar áhyggjur af fjölmiðlaathygli

Og athyglin sem Paul Watson er að sækjast eftir tengist Evrópu og atkvæðagreiðslunni. Ef Ísland gengur í Evrópusambandið þýðir það endalok hvalveiðanna. Nema Ísland fái undanþágu en það myndi valda ESB talsverðum vanda. Tímasetning aðgerðanna er þannig ekki tilviljunum háð.

Það lítur ekki út fyrir að margir fjölmiðlar utan Íslands hafi fjallað um þessar væringar. 

Ertu ánægður með þá athygli sem þú hefur fengið til þessa?

„Ég hef farið í tvö ítarleg viðtöl við CNN á þessu tímabili og það eru stöðugar fyrirspurnir frá fjölmiðlum í Evrópu þannig að athyglina skortir hvergi. Ég hef ekki áhyggjur af því. Við munum fara í mörg viðtöl, ég var að tala við fjölmiðla í Brasilíu og Ástralíu nú rétt í þessu.“

Íslensk stjórnvöld taka á Kristjáni með silkihönskum

Spurður um næstu skref segist Paul Watson nú helst horfa til dómstóla.

„Árangur af svona aðgerðum á hafi úti er helst hægt að mæla í dómsal. Þar eru annars konar orrustur háðar. Þar væri hægt að afhjúpa út á hvað þessar hvalveiðar Íslendinga ganga. Þær eru ólöglegar,“ segir Paul Watson.

Annað sem veldur honum og hans mönnum hugarangri er að Ísland neitar að undirgangast alþjóðlegar reglur um mengunarvarnir.

„Þó höfum við lagt fram skýrar sannanir fyrir mengun á flóanum. Og menn vilja ekki fara í mál við Kristján Loftsson jafnvel þó fyrir liggi að hann hafi notað fjóra skutla til að drepa hval sem stangast á við dýraverndunarákvæði. Þetta eru brot en íslensk yfirvöld hafa ekki tekið á þeim sem slíkum. Og þegar yfirvöld hunsa fyrirliggjandi brot eigum við engan annan kost en að skipta okkur af með afgerandi hætti. Notadrýgst í þeim efnum er myndavélin og með henni ætlum við að berjast. Við erum ekki að reyna að meiða nokkurn mann en við erum sannarlega að koma upp um ólöglega háttsemi.“

Íslenskt almenningsálit skiptir ekki máli

Spurður um hversu mikið þessar aðgerðir hafi kostað og hvort hann sé reiðubúinn að halda áfram segist Paul Watson hann hafa fjármagnið sem til þarf.

„En ég ætla ekki að draga athyglina að því. Aðrir eru í því. Ég er í því að koma skilaboðunum á framfæri. Þetta er ekki ódýrt, það liggur fyrir. En þetta er talsvert ódýrara en að elta japanska hvalfangara um Suðurhöf, sem við gerðum í tíu ár.“

Margir meðal íslensks almennings eru afar ánægðir með harðar aðgerðir Landhelgisgæslunnar og styðja þær í hvívetna. Paul Watson segist ekki hugleiða það, aldrei hafi það verið tilgangur þessara aðgerða að breyta áliti íslensks almennings.

„Þetta snýst um alþjóðlega athygli. Ég get þó sagt að þegar ég hóf aðgerðir gegn íslenskum hvalveiðum 1986 þá voru hundrað prósent íslensks almennings á móti okkur. Nú eru það kannski fimmtíu prósent. Þeim er ef til vill ekkert um okkur gefið en þeir eru á móti hvalveiðum og það skiptir meginmáli. Ég er ánægður að sjá þær tölur.“