Ekki um „týndar skýrslur“ að ræða Sigurgeir Þorkelsson skrifar 23. júlí 2026 17:40 Gissur Kolbeinsson er sviðsstjóri vettvangseftirlits hjá MAST. Matvælastofnun (MAST) telur nauðsynlegt að bregðast við og koma á framfæri skýringum vegna meintra annmarka á skráningu eftirlitsgagna vegna hvalveiða. Vísir birti fyrr í dag frétt upp úr yfirlýsingu Hvalavina, samtaka sem berjast gegn hvalveiðum. Útskýrt er í skriflegri yfirlýsingu að ekki sé hægt að hafa eftirlitsmann á vegum MAST um borð í hvalveiðiskipum þegar hver einn og einasti hvalur er veiddur. Eftirlit með hvalveiðum fari þegar út fyrir það sem tíðkast annars staðar þar sem leitast er við að tryggja dýravelferð. „Það er rétt að undirstrika að þekja þessa eftirlits er mjög há og í raun mun hærri en almennt gengur og gerist í öðru dýravelferðareftirliti einmitt á grundvelli áhættumats stofnunarinnar,“ segir Gissur Kolbeinsson, sviðsstjóri vettvangseftirlits hjá MAST, í skriflegri yfirlýsingu. Tekið er fram að mikilvægt sé að halda því til haga að eftirlit með velferð dýra við aflífun langreyða sé áhættumiðað eins og allt annað eftirlit hjá MAST samkvæmt ákvæðum laga um velferð dýra. „Áhættumiðað eftirlit tryggir að eftirliti sé forgangsraðað þar sem þörf er á því vegna áhættu,“ segir Gissur til frekari útskýringar. „Eðli málsins samkvæmt verða því ekki til skýrslur fyrir aflífun fyrir öll veidd dýr einfaldlega vegna þess að ekki hefur verið eftirlitsmaður um borð í öllum veiddum langreyðum á yfirstandandi veiðitímabili. Því er ekki um „týndar skýrslur“ að ræða.“ Hver einasta langreyður sé skrásett Þótt eftirlitsmaður sé ekki alltaf um borð þegar dýrið er veitt er eftirlitsmaður frá MAST til staðar í hvert skipti sem hræi veidds dýrs er landað. Vísað er á bug að skráningu veiddra hvala sé áfátt. „Haft er eftirlit við löndun allra veiddra dýra í verkunarstöð,“ segir Gissur. Eftirlitið sé í höndum dýralækna MAST en snúi fyrst og fremst að matvælaöryggi og hollustuháttum. Þannig sé „rekjanleiki allra veiddra hvala að fullu tryggður með skráningum á raðnúmerum veiddra langreyða.“ MAST geti ekki krafist upplýsinga um kálffullar kvígur Hvalavinir settu fram gagnrýni á að ekki færi fram sérstök skráning á því hvort að kvenlangreyðar væru kálffullar. Gissur bendir á að MAST geti ekki farið fram á það við veiðileyfishafa að slíkt sé skráð; slík krafa þyrfti að eiga sér stoð í reglugerð um veiðar á langreyðum (895/2023). Þess sé hins vegar krafist af veiðileyfishafa í reglugerð um hvalveiðar (163/1973) – en þar sé MAST ekki eftirlitsaðili og því sé ekki hægt að setja sökina á stofnunina. „… eftirlit með þeirri reglugerð er ekki í höndum Matvælastofnunar. Stofnunin hefur því hvorki hlutverk né getur gert kröfur um söfnun þessara upplýsinga samkvæmt gildandi reglum.“ Hvalveiðar Matvælastofnun Hvalir Dýr Mest lesið Íhuga að krefja Ölgerðina skýringa Innlent Kannast ekki við lýsingar Jóns Innlent Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Erlent Vara við „perragleraugum“ Innlent Dæmi um að búnar séu til „gervikennitölur“ fyrir börn Innlent „Fylgjumst grannt með framvindu mála“ Innlent Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Erlent Gæti komið til lokana með stuttum fyrirvara Veður Þakplötur að losna af íþróttahúsi í Grundarfirði Innlent „Fyrir neðan siðgæðiskröfur sem maður gerir til alþingismanna“ Innlent Fleiri fréttir Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Engin yfirsýn hvort það séu Tik Tok-myndbönd eða klám sem eigi að geyma Leggi línuna að samþykki veiti rétt til að stórskaða fólk Vara við „perragleraugum“ Þyrlan kölluð út vegna slyss á hálendinu Kannast ekki við lýsingar Jóns Íhuga að krefja Ölgerðina skýringa Bakar til góðs næsta sólarhringinn Þakplötur að losna af íþróttahúsi í Grundarfirði Skoða viðbrögð við rannsókn á Ölgerðinni Minna á útgáfu nafnskírteina vegna rannsóknar lögreglu Eldur í lyftara í álverinu í Straumvík Tveir reyndu að flýja lögreglu á fótum eftir eftirför „Fylgjumst grannt með framvindu mála“ Dæmi um að búnar séu til „gervikennitölur“ fyrir börn Handtekinn fyrir að ausa fúkyrðum yfir hóp fólks Aðgengið gott en gefur ekki upp synjanirnar „Eigum ekki að bíða eftir alvarlegu atviki“ Jafnlaunavottunin afnumin en starfsfólkinu fækkar ekki Halla kjörin fyrsti varaforseti ASÍ Varar við að biðraðir í Keflavík geti fækkað flugleiðum Ekki ástæða til að rýma bankann Allt virðist mega ef BDSM-orðið er notað „Ég ætla ekki að fara í nein orðaskipti við Jón“ Sjö ára dómur Nýr forseti ASÍ, umdeildur sýknudómur og snjöll markaðsbrella Sakar ráðherra um fordóma og „hvíta forréttindablindu“ Ljósleiðaraslit á stofnstreng Mílu milli Akraness og Lambhaga „Fyrir neðan siðgæðiskröfur sem maður gerir til alþingismanna“ Allt að 40 offituaðgerðir hjá Klíníkinni fyrir áramót Sjá meira
Útskýrt er í skriflegri yfirlýsingu að ekki sé hægt að hafa eftirlitsmann á vegum MAST um borð í hvalveiðiskipum þegar hver einn og einasti hvalur er veiddur. Eftirlit með hvalveiðum fari þegar út fyrir það sem tíðkast annars staðar þar sem leitast er við að tryggja dýravelferð. „Það er rétt að undirstrika að þekja þessa eftirlits er mjög há og í raun mun hærri en almennt gengur og gerist í öðru dýravelferðareftirliti einmitt á grundvelli áhættumats stofnunarinnar,“ segir Gissur Kolbeinsson, sviðsstjóri vettvangseftirlits hjá MAST, í skriflegri yfirlýsingu. Tekið er fram að mikilvægt sé að halda því til haga að eftirlit með velferð dýra við aflífun langreyða sé áhættumiðað eins og allt annað eftirlit hjá MAST samkvæmt ákvæðum laga um velferð dýra. „Áhættumiðað eftirlit tryggir að eftirliti sé forgangsraðað þar sem þörf er á því vegna áhættu,“ segir Gissur til frekari útskýringar. „Eðli málsins samkvæmt verða því ekki til skýrslur fyrir aflífun fyrir öll veidd dýr einfaldlega vegna þess að ekki hefur verið eftirlitsmaður um borð í öllum veiddum langreyðum á yfirstandandi veiðitímabili. Því er ekki um „týndar skýrslur“ að ræða.“ Hver einasta langreyður sé skrásett Þótt eftirlitsmaður sé ekki alltaf um borð þegar dýrið er veitt er eftirlitsmaður frá MAST til staðar í hvert skipti sem hræi veidds dýrs er landað. Vísað er á bug að skráningu veiddra hvala sé áfátt. „Haft er eftirlit við löndun allra veiddra dýra í verkunarstöð,“ segir Gissur. Eftirlitið sé í höndum dýralækna MAST en snúi fyrst og fremst að matvælaöryggi og hollustuháttum. Þannig sé „rekjanleiki allra veiddra hvala að fullu tryggður með skráningum á raðnúmerum veiddra langreyða.“ MAST geti ekki krafist upplýsinga um kálffullar kvígur Hvalavinir settu fram gagnrýni á að ekki færi fram sérstök skráning á því hvort að kvenlangreyðar væru kálffullar. Gissur bendir á að MAST geti ekki farið fram á það við veiðileyfishafa að slíkt sé skráð; slík krafa þyrfti að eiga sér stoð í reglugerð um veiðar á langreyðum (895/2023). Þess sé hins vegar krafist af veiðileyfishafa í reglugerð um hvalveiðar (163/1973) – en þar sé MAST ekki eftirlitsaðili og því sé ekki hægt að setja sökina á stofnunina. „… eftirlit með þeirri reglugerð er ekki í höndum Matvælastofnunar. Stofnunin hefur því hvorki hlutverk né getur gert kröfur um söfnun þessara upplýsinga samkvæmt gildandi reglum.“
Hvalveiðar Matvælastofnun Hvalir Dýr Mest lesið Íhuga að krefja Ölgerðina skýringa Innlent Kannast ekki við lýsingar Jóns Innlent Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Erlent Vara við „perragleraugum“ Innlent Dæmi um að búnar séu til „gervikennitölur“ fyrir börn Innlent „Fylgjumst grannt með framvindu mála“ Innlent Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Erlent Gæti komið til lokana með stuttum fyrirvara Veður Þakplötur að losna af íþróttahúsi í Grundarfirði Innlent „Fyrir neðan siðgæðiskröfur sem maður gerir til alþingismanna“ Innlent Fleiri fréttir Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Engin yfirsýn hvort það séu Tik Tok-myndbönd eða klám sem eigi að geyma Leggi línuna að samþykki veiti rétt til að stórskaða fólk Vara við „perragleraugum“ Þyrlan kölluð út vegna slyss á hálendinu Kannast ekki við lýsingar Jóns Íhuga að krefja Ölgerðina skýringa Bakar til góðs næsta sólarhringinn Þakplötur að losna af íþróttahúsi í Grundarfirði Skoða viðbrögð við rannsókn á Ölgerðinni Minna á útgáfu nafnskírteina vegna rannsóknar lögreglu Eldur í lyftara í álverinu í Straumvík Tveir reyndu að flýja lögreglu á fótum eftir eftirför „Fylgjumst grannt með framvindu mála“ Dæmi um að búnar séu til „gervikennitölur“ fyrir börn Handtekinn fyrir að ausa fúkyrðum yfir hóp fólks Aðgengið gott en gefur ekki upp synjanirnar „Eigum ekki að bíða eftir alvarlegu atviki“ Jafnlaunavottunin afnumin en starfsfólkinu fækkar ekki Halla kjörin fyrsti varaforseti ASÍ Varar við að biðraðir í Keflavík geti fækkað flugleiðum Ekki ástæða til að rýma bankann Allt virðist mega ef BDSM-orðið er notað „Ég ætla ekki að fara í nein orðaskipti við Jón“ Sjö ára dómur Nýr forseti ASÍ, umdeildur sýknudómur og snjöll markaðsbrella Sakar ráðherra um fordóma og „hvíta forréttindablindu“ Ljósleiðaraslit á stofnstreng Mílu milli Akraness og Lambhaga „Fyrir neðan siðgæðiskröfur sem maður gerir til alþingismanna“ Allt að 40 offituaðgerðir hjá Klíníkinni fyrir áramót Sjá meira