Getur Evrópusinni af hugsjón sannfært hrædda þjóð? Sigurjón Ólafsson skrifar 14. júlí 2026 16:31 Ég er mikill Evrópusinni og hef verið stuðningsmaður ESB aðildar Íslands í liðlega 30 ár út frá hugsjón. Ekki krónum og aurum. En það hjálpar til. Það er ekki auðvelt að vera einlægur stuðningsmaður ESB á Íslandi. Maður fer ekkert hátt með það. Við Íslendingar erum stolt þjóð en við erum líka hrædd þjóð. Sagan segir okkur það. Hvar værum við án NATO, EFTA, EES og bjórsins? Þegar Ísland gekk í NATO árið 1949 var mikil andstaða við aðildina. Þingið samþykkti hana en þjóðin var klofin. Það voru óeirðir. Ef við hefðum ekki NATO hvar værum við stödd í dag? Þegar þjóðin varð aðili að EFTA 1970 var líka stór hópur á móti aðild. Ef við hefðum ekki EFTA hvar værum við stödd í dag? Ef þjóðin hefði greitt atkvæði um EES samninginn 1994 er næsta víst að hún hefði hafnað honum. Ef við hefðum ekki EES hvar værum við stödd í dag? Þegar bjórinn var leyfður 1. mars 1989 var mikil andstaða á þingi við þá ákvörðun. Þar fóru fremstir í flokki andstæðingar erlendra áhrifa. Ef við hefðum ekki bjórinn í dag hvar værum við stödd í dag? Andstæðingar í þessum fjórum málum eiga merkilega nokkuð margt sameiginlegt. Óttinn við erlend áhrif trónir þar efst. Hrædda þjóðin stígur alltaf fram. Ég gæti líka nefnt litasjónvarpið en af tillitssemi við fólk sem var á móti því læt ég það vera. ESB er akkerið sem þjóðin þarf á umbrotatímum Þessi hrædda þjóð á sér sterka talsmenn sem margir hverjir (eða forverar) höfðu rangt fyrir sér í öllum tilvikum. Einn úr þeim hópi sem var á móti EFTA, EES og bjórnum er eitt helsta átrúnaðargoð NEI sinna í dag. Hefði hann haft tök á að vera á móti NATO er öruggt að hann hefði barist gegn þeirri aðild. Íslenska þjóðin er ung. Ungri þjóð, sem hefur vegnað vel, fylgir kokhreysti. Við teljum okkur ekki þurfa á stærri bróður að halda. Megin ástæðan fyrir því að okkur hefur vegnað vel er alþjóðakerfið og við höfum verið réttum megin innan kerfisins. En óbreytt staða er ekki ávísun á áframhaldandi vegsæld. Við höfum ekki upplifað stríð og ófrið sem meginlandið hefur mátt þola og gerir enn. Höfum hugfast að ESB er svo miklu meira en bara gjaldmiðill og efnahagssamstarf. ESB varð til út frá hugsjón um frið í álfunni. Og þannig vill ESB vera áfram. Ekki veitir af á þessum umrótatímum með ógnina úr vestri. Stórhættuleg þróun er í gangi víða í Evrópu vegna uppgangs fasískra afla og stjórnvöldum í Bandaríkjunum er engan veginn treystandi. Þau hafa þróast óhugnanlega hratt í átt að alræðisríki með einum sterkum leiðtoga, ásælni í nágrannaríki og gerræðislegum ákvörðunum sem hafa lamað alþjóðasamvinnu. Ég hef óbilandi trú á grundvallarhugsjónum ESB og það er grundvöllur tilveru okkar og komandi kynslóða. Að þessar þjóðir standi saman. Og þar á Ísland að vera og leggja sitt af mörkum sem friðelskandi lýðræðisþjóð. Óþolandi frændinn er líka í ESB Það skal viðurkennt að ESB er skrímsli þegar kemur að regluverki, seinagangi og alls kyns leiðindum en ESB er fjölskylda og þar viðgangast alls kyns leiðindi. Það er ekki til sú fjölskylda sem á ekki leiðinlega frændur, þar sem upp kemur misklíð og fólk rífst. Fullveldi Íslands er ekki ógnað með ESB aðild. Fullveldi smáríkja er ekki tryggt með því að einangra sig. Við eigum að vera fullir þátttakendur í evrópsku fjölskyldunni og ég vona að ég muni upplifa þann dag fyrir börnin mín og barnabörn. Ég er 57 ára gamall og átta mig á að ESB aðild mun ekki gjörbreyta mínu lífi en hún snýst um mín börn og barnabörn. Hvernig getur fólk á mínum aldri og eldra neitað framtíðarkynslóðum um þann sjálfsagða kost að vita hvað gæti komið úr aðildarviðræðum? Ef við segjum NEI þann 29. ágúst þá verður ESB aðild út af borðinu um ókomna tíð. Er það sanngjarnt að ræna framtíðarkynslóðum möguleika á betra lífi, kjörum, réttindum og hugsjón um frið? Kjósum því JÁ þann 29. ágúst. Fyrir börnin okkar. Höfundur er stjórnmálafræðingur, faðir og afi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason skrifar Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lögfræði er engin eðlisfræði – fullveldi er ekki þyngdarkraftur Bergur Hauksson skrifar Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þetta hjólar sig ekki sjálft Birgir Birgisson skrifar Skoðun Vefsíðan er dauð! Lengi lifi amma dreki! Geir Sigurður Jónsson skrifar Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar Skoðun Spjall við Guð Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað er svona sérstakt við börn fædd í apríl? Nanna Kristín Tryggvadóttir skrifar Skoðun Dauðalæsi: Þegar samtalið skiptir mestu máli Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir. skrifar Skoðun ÁTVR, Ölgerðin og breyttir tímar Jón Páll Haraldsson skrifar Skoðun Gilda engin lög um óvígða sambúð? Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin sker niður þjónustu við börn Lilja Dögg Alfreðsdóttir skrifar Skoðun Vill fólk að allir leikir skipti máli? Jón Fannar Árnason skrifar Sjá meira
Ég er mikill Evrópusinni og hef verið stuðningsmaður ESB aðildar Íslands í liðlega 30 ár út frá hugsjón. Ekki krónum og aurum. En það hjálpar til. Það er ekki auðvelt að vera einlægur stuðningsmaður ESB á Íslandi. Maður fer ekkert hátt með það. Við Íslendingar erum stolt þjóð en við erum líka hrædd þjóð. Sagan segir okkur það. Hvar værum við án NATO, EFTA, EES og bjórsins? Þegar Ísland gekk í NATO árið 1949 var mikil andstaða við aðildina. Þingið samþykkti hana en þjóðin var klofin. Það voru óeirðir. Ef við hefðum ekki NATO hvar værum við stödd í dag? Þegar þjóðin varð aðili að EFTA 1970 var líka stór hópur á móti aðild. Ef við hefðum ekki EFTA hvar værum við stödd í dag? Ef þjóðin hefði greitt atkvæði um EES samninginn 1994 er næsta víst að hún hefði hafnað honum. Ef við hefðum ekki EES hvar værum við stödd í dag? Þegar bjórinn var leyfður 1. mars 1989 var mikil andstaða á þingi við þá ákvörðun. Þar fóru fremstir í flokki andstæðingar erlendra áhrifa. Ef við hefðum ekki bjórinn í dag hvar værum við stödd í dag? Andstæðingar í þessum fjórum málum eiga merkilega nokkuð margt sameiginlegt. Óttinn við erlend áhrif trónir þar efst. Hrædda þjóðin stígur alltaf fram. Ég gæti líka nefnt litasjónvarpið en af tillitssemi við fólk sem var á móti því læt ég það vera. ESB er akkerið sem þjóðin þarf á umbrotatímum Þessi hrædda þjóð á sér sterka talsmenn sem margir hverjir (eða forverar) höfðu rangt fyrir sér í öllum tilvikum. Einn úr þeim hópi sem var á móti EFTA, EES og bjórnum er eitt helsta átrúnaðargoð NEI sinna í dag. Hefði hann haft tök á að vera á móti NATO er öruggt að hann hefði barist gegn þeirri aðild. Íslenska þjóðin er ung. Ungri þjóð, sem hefur vegnað vel, fylgir kokhreysti. Við teljum okkur ekki þurfa á stærri bróður að halda. Megin ástæðan fyrir því að okkur hefur vegnað vel er alþjóðakerfið og við höfum verið réttum megin innan kerfisins. En óbreytt staða er ekki ávísun á áframhaldandi vegsæld. Við höfum ekki upplifað stríð og ófrið sem meginlandið hefur mátt þola og gerir enn. Höfum hugfast að ESB er svo miklu meira en bara gjaldmiðill og efnahagssamstarf. ESB varð til út frá hugsjón um frið í álfunni. Og þannig vill ESB vera áfram. Ekki veitir af á þessum umrótatímum með ógnina úr vestri. Stórhættuleg þróun er í gangi víða í Evrópu vegna uppgangs fasískra afla og stjórnvöldum í Bandaríkjunum er engan veginn treystandi. Þau hafa þróast óhugnanlega hratt í átt að alræðisríki með einum sterkum leiðtoga, ásælni í nágrannaríki og gerræðislegum ákvörðunum sem hafa lamað alþjóðasamvinnu. Ég hef óbilandi trú á grundvallarhugsjónum ESB og það er grundvöllur tilveru okkar og komandi kynslóða. Að þessar þjóðir standi saman. Og þar á Ísland að vera og leggja sitt af mörkum sem friðelskandi lýðræðisþjóð. Óþolandi frændinn er líka í ESB Það skal viðurkennt að ESB er skrímsli þegar kemur að regluverki, seinagangi og alls kyns leiðindum en ESB er fjölskylda og þar viðgangast alls kyns leiðindi. Það er ekki til sú fjölskylda sem á ekki leiðinlega frændur, þar sem upp kemur misklíð og fólk rífst. Fullveldi Íslands er ekki ógnað með ESB aðild. Fullveldi smáríkja er ekki tryggt með því að einangra sig. Við eigum að vera fullir þátttakendur í evrópsku fjölskyldunni og ég vona að ég muni upplifa þann dag fyrir börnin mín og barnabörn. Ég er 57 ára gamall og átta mig á að ESB aðild mun ekki gjörbreyta mínu lífi en hún snýst um mín börn og barnabörn. Hvernig getur fólk á mínum aldri og eldra neitað framtíðarkynslóðum um þann sjálfsagða kost að vita hvað gæti komið úr aðildarviðræðum? Ef við segjum NEI þann 29. ágúst þá verður ESB aðild út af borðinu um ókomna tíð. Er það sanngjarnt að ræna framtíðarkynslóðum möguleika á betra lífi, kjörum, réttindum og hugsjón um frið? Kjósum því JÁ þann 29. ágúst. Fyrir börnin okkar. Höfundur er stjórnmálafræðingur, faðir og afi.
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar
Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun