Hanna Katrín fékk bréf frá Judi Dench og Ricky Gervais

Eiður Þór Árnason skrifar 12. júlí 2026 22:58

Judi Dench, Ricky Gervais og Leona Lewis láta sig hvalina varða. Getty/samsett

Breska leikkonan Judi Dench, grínistinn Ricky Gervais og tónlistarkonan Leona Lewis eru meðal þeirra sem skora á atvinnuvegaráðherra að tryggja að hvalveiðum verði hætt við Íslandsstrendur.

Í bréfi til Hönnu Katrínar Friðriksson er það sagt sorglegt að hvalveiðar hafi byrjað að nýju í sumar og átján langreyðar nú þegar verið drepnar af Hvali hf. Þá er vísað til þess að ráðherrann hafi til skoðunar að leggja fram lagafrumvarp á næsta þingi sem banni veiðar.

„Við stöndum með þeim fjölmörgu á Íslandi sem vilja ekki að þessum hvalaslátrunum verði haldið áfram og vilja hefja nýjan kafla í sambandi Íslands við hvali, kafla sem byggir á virðingu, samkennd og tryggð við náttúruna.

Þegar þú lofaðir nýlega að leggja fram frumvarp til að banna hvalveiðar í atvinnuskyni á Íslandi fagnaði heimurinn því. Með því getur þú snúið við blaðinu, hætt að drepa hvali fyrir kjöt sem nánast enginn markaður er fyrir og þess í stað gert Ísland að leiðandi áfangastað á heimsvísu fyrir friðsæla hvalaskoðunarferðamennsku.

Vinsamlegast láttu þetta verða síðustu hvalina sem deyja í veiðum Íslendinga,“ segir í bréfinu.

Áður beitt sér fyrir hvali

Undir bréfið skrifa einnig breski sjófarinn Tracy Edwards, ljósmyndarinn og leikstjórinn Rankin og Mary McCartney, kvikmyndagerðarkona, aðgerðarsinni og dóttir tónlistarmannsins Paul McCartney. Bréfið er sent til Hönnu Katrínar með milligöngu dýraverndunarsamtakanna Humane World for Animals.

Þetta er ekki í fyrsta sinn sem Gervais og Dench láta sig hvalveiðar varða en sá fyrrnefndi hefur til að mynda áður skorað á stjórnvöld í Japan og Færeyjum vegna veiða þeirra. Þá hafa þau bæði stutt verkefni til að vernda hvali og höfrunga.

Breski miðillinn Daily Express hefur fjallað um bréf bresku stjarnanna til Hönnu Katrínar.

Vísir hefur greint frá því að Matvælastofnun (MAST) rannsaki af hverju langreyður háði hálftíma dauðastríð eftir að hafa verið skotin af skyttum Hvals í júní.

Samkvæmt skýrslu stofnunarinnar, sem fer með eftirlit með hvalveiðum, varð atvikið þann 22. júní síðastliðinn. Dýrið var fyrst skotið klukkan sex mínútur yfir fimm, aftur tíu mínútum síðar og þá tvisvar sinnum og svo aftur ellefu mínútum síðar í fjórða sinn. Þrjátíu mínútur tók að aflífa dýrið.

„Sem er náttúrulega lengri tími en kannski æskilegt er. Lög um velferð dýra og reglugerð um veiðar á langreyðum gera kröfu um það að dýrið skal aflífað með þeim skemmsta hætti og valda sem minnstum sársauka,“ sagði Hrönn Jörundsdóttir, forstjóri MAST, um málið.

Bréfið í heild sinni (þýtt úr ensku)

Kæri ráðherra Hanna Katrín Friðriksdóttir

Við skrifum þér til að lýsa yfir djúpri sorg okkar vegna áframhaldandi hvalveiða í atvinnuskyni á Íslandi á þessu tímabili. Þegar þetta er skrifað erum við harmi slegin yfir fréttum frá Humane World for Animals um að 18 fallegar langreyðar hafi verið drepnar, þar á meðal ein þunguð kýr og ófæddur kálfur hennar, og að einn hvalur hafi verið skotinn fjórum sinnum með sprengiskutlum og tekið 31 kvalafulla mínútu að deyja. Við virðum niðurstöður Matvælastofnunar (MAST) frá 2023 sem komst að þeirri niðurstöðu að sumir hvalir sem drepnir voru í íslenskum veiðum hafi tekið allt að tvær klukkustundir að deyja og að 41% hvala hafi þjáðst gríðarlega áður en þeir drápust. Íslensk dýravelferðarlög og reglugerðir um hvalveiðar banna slíka grimmd.

Langreyðar eru stórfenglegir risar hafsins sem Alþjóðanáttúruverndarsambandið (IUCN) flokkar á heimsvísu í hættu á útrýmingu. Alþjóðlegt veiðibann er í gildi til að vernda stórhveli. Við stöndum með þeim fjölmörgu á Íslandi sem vilja ekki að þessum hvalaslátrunum verði haldið áfram og vilja hefja nýjan kafla í sambandi Íslands við hvali, kafla sem byggir á virðingu, samkennd og tryggð við náttúruna.

Vinsamlegast láttu þetta vera síðustu hvalina sem deyja í veiðum Íslendinga.

Með virðingu

Dame Judi Dench, Leona Lewis OBE, Tracy Edwards MBE, Ricky Gervais, Rankin og Mary McCartney.

Fréttin hefur verið uppfærð.

Hvalveiðar Hvalir Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur