Bless tollfrjálsu Temu, Shein og Alibaba Jón Pétur Zimsen skrifar 12. júlí 2026 08:02 Fyrir nokkrum dögum ritaði ég grein á Vísir.is þar sem ég taldi upp ýmsar þær afleiðingar sem innganga í Evrópusambandið hefði í för með sér sem og umsóknarferli að sambandinu. Svargrein barst í kjölfarið frá Sveini Atla Gunnarssyni þar sem hann hélt því fram að „nánast hver einasta málsgrein“ í greininni byggði annað hvort á „útúrsnúningi, hálfsannleik eða hreinum mýtum.“ Þau atriði sem ég nefndi í minni grein voru vel yfir tuttugu talsins en Sveinn nefnir þó aðeins þrjú til sögunnar. Þrátt fyrir fullyrðinguna um að nánast hver einasta málsgrein í henni fæli í sér rangfærslur. Skoðum þessi þrjú atriði sem Sveinn nefndi til sögunnar af yfir tuttugu sem rök fyrir því að afskrifa ætti alla greinina. Ég varaði við því að varnarsamstarf okkar við Bandaríkin væri sett í uppnám. Til að mynda hefur Gunnar Pálsson, fyrrverandi sendiherra Íslands hjá NATO, gert slíkt hið sama. Þannig benti hann á það í grein í Morgunblaðinu í júní að sambærilegir varnarsamningar Bandaríkjanna við önnur ríki í Evrópu væru annars eðlis. Aðallega þar sem varnarsamningurinn við Ísland gerði ráð fyrir því að Bandaríkin ábyrgðust varnir landsins að fullu í ljósi þess að landið væri herlaust. „Gerist Ísland aðili að ESB yrði því vafalítið gert að taka þátt í varnaráætlunum sambandsins og verða þar með hluti af sameiginlegu verndarsvæði þess. Óhjákvæmilega myndi þá sú spurning vakna hvort Bandaríkin teldu það eðlilegan hluta af sínum verkahring að annast frá byrjun hefðbundnar varnir eins – og aðeins eins – af aðildarríkjum sambandsins og taka í sama mund afmarkaðan hluta umdæmis ESB á norðurhöfum undir sinn verndarvæng,“ segir sömuleiðis í Morgunblaðsgrein Gunnars. Falast hefði átt eftir afstöðu Bandaríkjanna til varnarsamstarfsins ef til inngöngu í ESB kæmi. Sveinn nefndi einnig orð mín varðandi Evrópusambandsher sem hann segir ekki vera til. Vissulega er ekki enn til fullmótaður her ESB en hins vegar hefur sambandið þegar á að skipa bæði herráði og hraðsveitum sem starfa undir fána þess. Forystumenn ESB hafa hver um annan þveran á liðnum árum lýst yfir stuðningi við að endanlega yrði til slíkur her. Þar á meðal Ursula von der Leyen, núverandi forseti framkvæmdastjórnar sambandsins. Bæði á meðan hún var varnarmálaráðherra Þýskalands og eftir að hún tók við núverandi embætti. Í byrjun þessa árs lýsti Andrius Kubilius, varnarmálastjóri ESB, því yfir að sambandið ætti að koma sér upp 100 þúsund manna fastaher. Þriðja atriðið sem ég nefndi og hafnaði var að verðbólgu og þar með vöxtum yrði haldið uppi um árabil til þess að auka líkurnar á því að þjóðin samþykkti inngöngu í ESB. Benti ég á að ,,Nei” í lok ágúst drægi úr þeim pólitíska hvata og í staðinn yrði hægt að einbeita sér að efnahagsmálunum. Veruleikinn er því miður sá að ríkisstjórnin hefur á þessu ári gert miklu meira af því að auka verðbólguna en nokkurn tímann draga úr henni. Hefði ekki einkum komið til hækkana hennar á gjöldum tengdum bifreiðum í byrjun ársins hefur verið bent á að kjarasamningar væru ekki í uppnámi. Hvað er ríkisstjórnin að gera til þess að koma í veg fyrir að þeim verði mögulega sagt upp í haust? Ekki neitt. Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra talaði beinlínis um það í hlaðvarpinu Chess After Dark í ágúst 2024 að þegar verðbólga væri mikil og vextir háir vildi fólk ganga í ESB. „Það sem gerist svo ítrekað með Evrópusambandið er þegar það gengur illa, þegar það er komin verðbólga, þegar það eru háir vextir, þá byrjar fólk að vilja ganga inn í Evrópusambandið.“ Þetta eru auðvitað aðrir í ríkisstjórninni líka vel meðvitaðir um eins og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra og Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra. Ég vona að þetta sé ekki rétt en það er engin önnur rökrétt skýring á hrópandi aðgerðaleysi ríkisstjórnarinnar frammi fyrir þessar grafalvarlegu stöðu sem kosta heimilin og atvinnulífið milljarða hvern mánuð. Sveinn talar síðan meðal annars um tollamúra, lokað umhverfi og sveiflur íslensku krónunnar sem einhver óskilgreind elíta hér á landi hagnist á að hans sögn. Síðar talar Sveinn síðan um að Íslendingar greiði „margfaldan toll af hversdagslegum matvælum“. Á sama tíma liggur hins vegar fyrir að 90% allra tollnúmera hér á landi eru tollfrjálst á meðan það á einungis við um 30% innan ESB. Nánast fullt tollfrelsi er á milli Íslands og sambandsins. Gleymum ekki að ESB er ekki með frísverslunarsamninga við Kína eins ig við, bróðir minn í Svíðþjóð þarf að fara í gegnum tollaflækju og verulegan kostnað þegar hann pantar af Temu, Shein og Alibaba. Við yrðum þannig miklu frekar ofurseld tollamúrum og í lokuðu umhverfi innan ESB en eins og staðan er í dag. Varðandi sveiflur krónunnar hefur gengi hennar sveiflast minna á undanförnum árum en evrunnar eins og sérfræðingar hafa bent á. Greininni lýkur Sveinn síðan á því að kalla eftir því að samþykkt verði í þjóðaratkvæðinu í lok ágúst að hefja inngöngu í ESB með tilheyrandi fullri aðlögun að stjórnsýslu og regluverki sambandsins áður en samningur lægi fyrir. Segir hann að ákvörðunin eigi að vera í höndum þjóðarinnar en kærir sig greinilega ekki mikið um það að þjóðin hafi val um það að hafna því að haldið verði í þann leiðangur. Margir hér á landi, þar á meðal ég, telja einfaldlega þegar liggja fyrir nægar upplýsingar um ESB til þess að hafna því að farið verði í kostnaðarsamar og tímafrekar aðlögunarviðræður á kostnað brýnni mála til þess að komast að einhverju sem þegar liggur fyrir í öllum meginatriðum. Ríkisstjórnin hefur gefist upp á efnahagsmálunum, menntamálunum og öllu hinu og hefur gefið sérhagsmunum Viðreisnar og elítunnar innan Samfylkingarinnar vængi á kostnað almennings í landinu.. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Pétur Zimsen Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Norræna módelið: Af hverju refsum við kaupendum en ekki þeim sem selja? Drífa Snædal Skoðun Eru andstæðingar þjóðarmorðs í Palestínu sérlegir stuðningsmenn Hamas-samtakanna? Finnur G Olguson Skoðun Sundlaugin er ekki vandamálið Unnur Helga Óttarsdóttir Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Krefjumst þess að stjórnvöld standi við þau réttindi sem þau hafa sjálf lögfest Bryndís Snæbjörnsdóttir Skoðun Halldór 31.10.26 Halldór Hvað hafa börnin gert fyrir okkur? Skoðun Ráðherra innviða tók af skarið: Reglugerð um vanhæfismörk við stjórn ökutækis loks gefin út Vilhjálmur Hjálmarsson Skoðun Viðskiptaráð og Láki jarðálfur Andri Snær Magnason Skoðun Um fóbíu og hatur á Íslam Sverrir Agnarsson Skoðun Fertugt félag sem ætlar ekki að setjast í helgan stein Guðrún Barbara Tryggvadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Krefjumst þess að stjórnvöld standi við þau réttindi sem þau hafa sjálf lögfest Bryndís Snæbjörnsdóttir skrifar Skoðun Norræna módelið: Af hverju refsum við kaupendum en ekki þeim sem selja? Drífa Snædal skrifar Skoðun Hvað hafa börnin gert fyrir okkur? skrifar Skoðun Hugmyndakassinn Perla Hafþórsdóttir skrifar Skoðun Losun Íslands á jarðefnaeldsneyti og ómarkviss og ósanngjörn skattheimt Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Hvar endar ráðaleysið? Þegar sveitarfélögin eru komin í gildru skammtímaniðurskurðar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Hvers virði er verndarskyldan ef upplýsingagjöfin skapar hættuna? Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir skrifar Skoðun Óðinn heldur fyrir heila augað Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Hneykslan og hræsni: Hvers vegna sum hatursorðræða er ásættanleg en önnur ekki Ian McDonald skrifar Skoðun Samstaða um Suðurnesin sem drifkraft vaxtar skrifar Skoðun Eru andstæðingar þjóðarmorðs í Palestínu sérlegir stuðningsmenn Hamas-samtakanna? Finnur G Olguson skrifar Skoðun Sundlaugin er ekki vandamálið Unnur Helga Óttarsdóttir skrifar Skoðun Það er ekki nóg að hækka róminn Þorgrímur Sigmundsson skrifar Skoðun Má manneskja skipta um trú — og halda lífi? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Tilkoma gervigreindar – kötturinn í Undralandi? Ólafur Aron Sveinsson skrifar Skoðun Veistu hvaða netvíti á að varast? Vilhjálmur Alvar Þórarinsson skrifar Skoðun Borgarnesréttlætið – saga úr umferðinni Guðmundur H Guðjónsson skrifar Skoðun Viðskiptaráð og Láki jarðálfur Andri Snær Magnason skrifar Skoðun Fertugt félag sem ætlar ekki að setjast í helgan stein Guðrún Barbara Tryggvadóttir skrifar Skoðun Ráðherra innviða tók af skarið: Reglugerð um vanhæfismörk við stjórn ökutækis loks gefin út Vilhjálmur Hjálmarsson skrifar Skoðun Um fóbíu og hatur á Íslam Sverrir Agnarsson skrifar Skoðun Gerast enn kraftaverk á Íslandi? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Viðey – perla í dvala Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Er öryggi barna sökkvandi skip? Alfa Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Brjóstaskimun enn mikilvæg? Anna Kristín Höskuldsdóttir,Helga Tryggvadóttir,Inga Reynisdóttir,Ólöf Kristjana Bjarnadóttir,Þórður Tryggvason skrifar Skoðun Það sem allir vilja hafa – en enginn vill sjá S. Hjörtur Guðjónsson skrifar Skoðun Burt með bölvað ofstækið Hjörtur Magni Jóhannsson skrifar Skoðun Tíu ár af skattfrjálsri ráðstöfun Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Farsælt ferðalag fólks og villts fisks Ingvi Örn Þorsteinsson skrifar Skoðun Til hamingju, Runólfur! Ragnar Freyr Ingvarsson skrifar Sjá meira
Fyrir nokkrum dögum ritaði ég grein á Vísir.is þar sem ég taldi upp ýmsar þær afleiðingar sem innganga í Evrópusambandið hefði í för með sér sem og umsóknarferli að sambandinu. Svargrein barst í kjölfarið frá Sveini Atla Gunnarssyni þar sem hann hélt því fram að „nánast hver einasta málsgrein“ í greininni byggði annað hvort á „útúrsnúningi, hálfsannleik eða hreinum mýtum.“ Þau atriði sem ég nefndi í minni grein voru vel yfir tuttugu talsins en Sveinn nefnir þó aðeins þrjú til sögunnar. Þrátt fyrir fullyrðinguna um að nánast hver einasta málsgrein í henni fæli í sér rangfærslur. Skoðum þessi þrjú atriði sem Sveinn nefndi til sögunnar af yfir tuttugu sem rök fyrir því að afskrifa ætti alla greinina. Ég varaði við því að varnarsamstarf okkar við Bandaríkin væri sett í uppnám. Til að mynda hefur Gunnar Pálsson, fyrrverandi sendiherra Íslands hjá NATO, gert slíkt hið sama. Þannig benti hann á það í grein í Morgunblaðinu í júní að sambærilegir varnarsamningar Bandaríkjanna við önnur ríki í Evrópu væru annars eðlis. Aðallega þar sem varnarsamningurinn við Ísland gerði ráð fyrir því að Bandaríkin ábyrgðust varnir landsins að fullu í ljósi þess að landið væri herlaust. „Gerist Ísland aðili að ESB yrði því vafalítið gert að taka þátt í varnaráætlunum sambandsins og verða þar með hluti af sameiginlegu verndarsvæði þess. Óhjákvæmilega myndi þá sú spurning vakna hvort Bandaríkin teldu það eðlilegan hluta af sínum verkahring að annast frá byrjun hefðbundnar varnir eins – og aðeins eins – af aðildarríkjum sambandsins og taka í sama mund afmarkaðan hluta umdæmis ESB á norðurhöfum undir sinn verndarvæng,“ segir sömuleiðis í Morgunblaðsgrein Gunnars. Falast hefði átt eftir afstöðu Bandaríkjanna til varnarsamstarfsins ef til inngöngu í ESB kæmi. Sveinn nefndi einnig orð mín varðandi Evrópusambandsher sem hann segir ekki vera til. Vissulega er ekki enn til fullmótaður her ESB en hins vegar hefur sambandið þegar á að skipa bæði herráði og hraðsveitum sem starfa undir fána þess. Forystumenn ESB hafa hver um annan þveran á liðnum árum lýst yfir stuðningi við að endanlega yrði til slíkur her. Þar á meðal Ursula von der Leyen, núverandi forseti framkvæmdastjórnar sambandsins. Bæði á meðan hún var varnarmálaráðherra Þýskalands og eftir að hún tók við núverandi embætti. Í byrjun þessa árs lýsti Andrius Kubilius, varnarmálastjóri ESB, því yfir að sambandið ætti að koma sér upp 100 þúsund manna fastaher. Þriðja atriðið sem ég nefndi og hafnaði var að verðbólgu og þar með vöxtum yrði haldið uppi um árabil til þess að auka líkurnar á því að þjóðin samþykkti inngöngu í ESB. Benti ég á að ,,Nei” í lok ágúst drægi úr þeim pólitíska hvata og í staðinn yrði hægt að einbeita sér að efnahagsmálunum. Veruleikinn er því miður sá að ríkisstjórnin hefur á þessu ári gert miklu meira af því að auka verðbólguna en nokkurn tímann draga úr henni. Hefði ekki einkum komið til hækkana hennar á gjöldum tengdum bifreiðum í byrjun ársins hefur verið bent á að kjarasamningar væru ekki í uppnámi. Hvað er ríkisstjórnin að gera til þess að koma í veg fyrir að þeim verði mögulega sagt upp í haust? Ekki neitt. Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra talaði beinlínis um það í hlaðvarpinu Chess After Dark í ágúst 2024 að þegar verðbólga væri mikil og vextir háir vildi fólk ganga í ESB. „Það sem gerist svo ítrekað með Evrópusambandið er þegar það gengur illa, þegar það er komin verðbólga, þegar það eru háir vextir, þá byrjar fólk að vilja ganga inn í Evrópusambandið.“ Þetta eru auðvitað aðrir í ríkisstjórninni líka vel meðvitaðir um eins og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra og Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra. Ég vona að þetta sé ekki rétt en það er engin önnur rökrétt skýring á hrópandi aðgerðaleysi ríkisstjórnarinnar frammi fyrir þessar grafalvarlegu stöðu sem kosta heimilin og atvinnulífið milljarða hvern mánuð. Sveinn talar síðan meðal annars um tollamúra, lokað umhverfi og sveiflur íslensku krónunnar sem einhver óskilgreind elíta hér á landi hagnist á að hans sögn. Síðar talar Sveinn síðan um að Íslendingar greiði „margfaldan toll af hversdagslegum matvælum“. Á sama tíma liggur hins vegar fyrir að 90% allra tollnúmera hér á landi eru tollfrjálst á meðan það á einungis við um 30% innan ESB. Nánast fullt tollfrelsi er á milli Íslands og sambandsins. Gleymum ekki að ESB er ekki með frísverslunarsamninga við Kína eins ig við, bróðir minn í Svíðþjóð þarf að fara í gegnum tollaflækju og verulegan kostnað þegar hann pantar af Temu, Shein og Alibaba. Við yrðum þannig miklu frekar ofurseld tollamúrum og í lokuðu umhverfi innan ESB en eins og staðan er í dag. Varðandi sveiflur krónunnar hefur gengi hennar sveiflast minna á undanförnum árum en evrunnar eins og sérfræðingar hafa bent á. Greininni lýkur Sveinn síðan á því að kalla eftir því að samþykkt verði í þjóðaratkvæðinu í lok ágúst að hefja inngöngu í ESB með tilheyrandi fullri aðlögun að stjórnsýslu og regluverki sambandsins áður en samningur lægi fyrir. Segir hann að ákvörðunin eigi að vera í höndum þjóðarinnar en kærir sig greinilega ekki mikið um það að þjóðin hafi val um það að hafna því að haldið verði í þann leiðangur. Margir hér á landi, þar á meðal ég, telja einfaldlega þegar liggja fyrir nægar upplýsingar um ESB til þess að hafna því að farið verði í kostnaðarsamar og tímafrekar aðlögunarviðræður á kostnað brýnni mála til þess að komast að einhverju sem þegar liggur fyrir í öllum meginatriðum. Ríkisstjórnin hefur gefist upp á efnahagsmálunum, menntamálunum og öllu hinu og hefur gefið sérhagsmunum Viðreisnar og elítunnar innan Samfylkingarinnar vængi á kostnað almennings í landinu.. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Eru andstæðingar þjóðarmorðs í Palestínu sérlegir stuðningsmenn Hamas-samtakanna? Finnur G Olguson Skoðun
Þroskahjálp 50 ára: Krefjumst þess að stjórnvöld standi við þau réttindi sem þau hafa sjálf lögfest Bryndís Snæbjörnsdóttir Skoðun
Ráðherra innviða tók af skarið: Reglugerð um vanhæfismörk við stjórn ökutækis loks gefin út Vilhjálmur Hjálmarsson Skoðun
Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Krefjumst þess að stjórnvöld standi við þau réttindi sem þau hafa sjálf lögfest Bryndís Snæbjörnsdóttir skrifar
Skoðun Norræna módelið: Af hverju refsum við kaupendum en ekki þeim sem selja? Drífa Snædal skrifar
Skoðun Losun Íslands á jarðefnaeldsneyti og ómarkviss og ósanngjörn skattheimt Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar
Skoðun Hvar endar ráðaleysið? Þegar sveitarfélögin eru komin í gildru skammtímaniðurskurðar Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Hvers virði er verndarskyldan ef upplýsingagjöfin skapar hættuna? Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir skrifar
Skoðun Hneykslan og hræsni: Hvers vegna sum hatursorðræða er ásættanleg en önnur ekki Ian McDonald skrifar
Skoðun Eru andstæðingar þjóðarmorðs í Palestínu sérlegir stuðningsmenn Hamas-samtakanna? Finnur G Olguson skrifar
Skoðun Ráðherra innviða tók af skarið: Reglugerð um vanhæfismörk við stjórn ökutækis loks gefin út Vilhjálmur Hjálmarsson skrifar
Skoðun Brjóstaskimun enn mikilvæg? Anna Kristín Höskuldsdóttir,Helga Tryggvadóttir,Inga Reynisdóttir,Ólöf Kristjana Bjarnadóttir,Þórður Tryggvason skrifar
Eru andstæðingar þjóðarmorðs í Palestínu sérlegir stuðningsmenn Hamas-samtakanna? Finnur G Olguson Skoðun
Þroskahjálp 50 ára: Krefjumst þess að stjórnvöld standi við þau réttindi sem þau hafa sjálf lögfest Bryndís Snæbjörnsdóttir Skoðun
Ráðherra innviða tók af skarið: Reglugerð um vanhæfismörk við stjórn ökutækis loks gefin út Vilhjálmur Hjálmarsson Skoðun