Nokkur orð um samkennd Ari Allansson skrifar 30. júní 2026 20:31 Það sem gerir okkur að manneskjum er samkennd. Hæfileikinn til að sjá heiminn frá sjónarhorni annarrar manneskju. Að skilja að líf annarra hefur sama gildi og okkar eigið. Við lifum á tímum þar sem flæði upplýsinga er meira en nokkru sinni fyrr. Við vitum að það eru stríð í gangi, íþróttamót, kosningar, náttúruhamfarir og örvæntingarfullt fólk er á flótta í rauntíma. En upplýsingar skapa ekki samkennd. Samkennd verður til þegar við hlustum og reynum að skilja áður en við dæmum. Bandaríski rithöfundurinn Bell Hooks skrifaði að ástin væri athöfn, að gera, en ekki bara tilfinning. Hún birtist í því hvernig við komum fram við annað fólk og þeirri ákvörðun að hlúa að lífi annarra. Svolítið eins og að rækta garðinn sinn. Það þarf að vökva til að gulræturnar vaxi. Albert Schweitzer talaði um virðingu fyrir lífinu. Sú hugsun nær út fyrir manninn. Hún nær til dýra, plantna og alls þess lífs sem við deilum jörðinni með. Við stöndum ekki utan náttúrunnar heldur innan hennar. Samkennd er ekki einkamál hvers og eins. Hún hefur menningarlegt gildi. Hún birtist til dæmis vel í því hvernig við ölum upp börnin okkar. Það sem gerir okkur að manneskjum er ekki aðeins greind okkar eða tæknileg geta. Það er hæfileikinn til að sjá okkur sjálf í öðrum og að mæta öllu lífi af virðingu og að geta tekið ábyrgð á því hvernig maður kemur fram við aðra. Höfundur er kvikmyndagerðamaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Þess vegna já Arnór Sighvatsson Skoðun Svar við grein Per Ekström varðandi varanlegar undanþágur Hjörvar Sigurðsson Skoðun Aðlögun, hvaða aðlögun? Halldór Jörgen Olesen Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson Skoðun Afvegaleiðingum og rangfærslum Gauta svarað Konráð S. Guðjónsson Skoðun Áhættumat í röngum höndum Magnús Guðmundsson Skoðun Hefur þú komið á Þjóðhátíð? Íris Róbertsdóttir Skoðun Samningurinn sem stækkar í kyrrþey Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Flestir nota gervigreind eins og leitarvél Þórdís Inga Ingigerðardóttir Skoðun Veganismi og dýraskaði Atli Sævar Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Íslands-Lúpínan Kristján Hreinsson skrifar Skoðun Afvegaleiðingum og rangfærslum Gauta svarað Konráð S. Guðjónsson skrifar Skoðun Áhættumat í röngum höndum Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Ábyrgð Ríkisstjórnar Íslands áður en aðildarviðræður við ESB hefjast Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Hefur þú komið á Þjóðhátíð? Íris Róbertsdóttir skrifar Skoðun Kíkt í pakkann Júlíus Valsson skrifar Skoðun Samningurinn sem stækkar í kyrrþey Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Hvað kostar léleg umsýsla ríkissjóðs okkur í raun? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Þegar gróðureldar verða að samfélagsógn Snorri Birgisson skrifar Skoðun Flestir nota gervigreind eins og leitarvél Þórdís Inga Ingigerðardóttir skrifar Skoðun Sex staðreyndir um dánaraðstoð Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Aðlögun, hvaða aðlögun? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Svar við grein Per Ekström varðandi varanlegar undanþágur Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Veganismi og dýraskaði Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson skrifar Skoðun Tími varanlegra undanþága er liðinn Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Málefnið liggur á götunni Steindór Þórarinsson skrifar Skoðun Finnska fordæmið – aðlögun að afnámi tollverndar eða umbreytingu stuðningskerfis? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Er betra að vita en halda? Óli Rúnar Ástþórsson skrifar Skoðun Eitt lítið og saklaust skref í einu í átt til Brussel Einar Geir Þorsteinsson skrifar Skoðun Það er ekki eftir neinu að bíða Trausti Hjálmarsson skrifar Skoðun Þess vegna já Arnór Sighvatsson skrifar Skoðun Smá standard, takk Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Erlent vald er vesen Guðmundur Fertram Sigurjónsson skrifar Skoðun Hvernig getum við stöðvað innbrotaölduna í Reykjavík? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Finnar elska ESB Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Kúnstin að naga blýanta Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Upplýst lýðræði - Lærdómurinn af einni leiðréttingu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fullyrðingar utanríkisráðherra um samningssvigrúm Íslands Erna Bjarnadóttir skrifar Sjá meira
Það sem gerir okkur að manneskjum er samkennd. Hæfileikinn til að sjá heiminn frá sjónarhorni annarrar manneskju. Að skilja að líf annarra hefur sama gildi og okkar eigið. Við lifum á tímum þar sem flæði upplýsinga er meira en nokkru sinni fyrr. Við vitum að það eru stríð í gangi, íþróttamót, kosningar, náttúruhamfarir og örvæntingarfullt fólk er á flótta í rauntíma. En upplýsingar skapa ekki samkennd. Samkennd verður til þegar við hlustum og reynum að skilja áður en við dæmum. Bandaríski rithöfundurinn Bell Hooks skrifaði að ástin væri athöfn, að gera, en ekki bara tilfinning. Hún birtist í því hvernig við komum fram við annað fólk og þeirri ákvörðun að hlúa að lífi annarra. Svolítið eins og að rækta garðinn sinn. Það þarf að vökva til að gulræturnar vaxi. Albert Schweitzer talaði um virðingu fyrir lífinu. Sú hugsun nær út fyrir manninn. Hún nær til dýra, plantna og alls þess lífs sem við deilum jörðinni með. Við stöndum ekki utan náttúrunnar heldur innan hennar. Samkennd er ekki einkamál hvers og eins. Hún hefur menningarlegt gildi. Hún birtist til dæmis vel í því hvernig við ölum upp börnin okkar. Það sem gerir okkur að manneskjum er ekki aðeins greind okkar eða tæknileg geta. Það er hæfileikinn til að sjá okkur sjálf í öðrum og að mæta öllu lífi af virðingu og að geta tekið ábyrgð á því hvernig maður kemur fram við aðra. Höfundur er kvikmyndagerðamaður.
Skoðun Ábyrgð Ríkisstjórnar Íslands áður en aðildarviðræður við ESB hefjast Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Þjóðaratkvæðagreiðslan er lýðræðisleg aðferð og lærdómsferli Þorsteinn Gunnarsson skrifar
Skoðun Finnska fordæmið – aðlögun að afnámi tollverndar eða umbreytingu stuðningskerfis? Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Hverju erum við eiginlega að fórna fyrir „lægra atvinnuleysi“? Sveinn Atli Gunnarsson skrifar