„Grafa undan því sem hefur verið byggt upp á áratugum“ Freyja Þórisdóttir skrifar 28. júní 2026 17:21 Alfreð Ásberg Árnason hjá Sambíóunum segir kominn tíma á opna og heiðarlega umræðu um framtíð íslenska kvikmyndageirans. Elísabet Blöndal/Vísir/Vilhelm Margt og mikið hefur verið skrifað um kvikmyndagerð á Íslandi síðustu ár og oft er talað um frost, vetur eða annað slíkt í greininni. Alfreð Ásberg Árnason hefur verið viðloðinn kvikmyndageirann í áraraðir en hann kemur úr fjölskyldu sem hefur verið í bíórekstri frá árinu 1937 og er sjálfur framkvæmdastjóri Sambíóanna. Hann segir óvenju hljótt hafa verið í íslenskri kvikmyndagerð að undanförnu og spyr hvort ekki sé kominn tími á að rísa upp og standa vörð um greinina. Í færslu sem Alfreð birti á Facebook-síðu sinni í gær, laugardaginn 27. júní, segir hann fólk í kvikmyndagreininni bíða óþreyjufullt eftir því að Logi Einarsson, menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra, „marki skýra framtíðarsýn fyrir íslenska kvikmyndagerð“. Greinin eigi það skilið og fólkið sem starfi í henni einnig. Í samtali við blaðamann fréttastofunnar segir Alfreð einnig að sú spurning sem hann telji að brenni á vörum flestra í greininni sé hvað ráðherrann hyggist gera til að styrkja greinina. „Það er búið að reikna þetta út að þótt ríkið komi með stóra hluta fjármögnunarinnar skilar það sér margfalt til baka,“ segir hann og bendir á að kvikmyndaiðnaðurinn sé mikilvæg útflutningsgrein og verðmæt landkynning fyrir Ísland. Grefur undan því sem byggt hafði verið Hann segir þó stöðuna sem upp hafi komið vera áhyggjuefni. Örfáar íslenskar myndir séu væntanlegar á næstunni og þær séu að mestu fjármagnaðar erlendis frá eða af þeim sem standi sjálfir að framleiðslunni. „Það er ekkert mikið af myndum að koma á íslensku,“ segir hann en nefnir tvær þeirra sem koma út á næstunni en það eru Hvar er draumurinn með Stebba Hilmars og önnur kvikmynd um Napóleon-skjölin, sem hann segir að mestu leyti framleidda fyrir erlent fjármagn. Að mati Alfreðs er það mikill missir fyrir íslenskan kvikmyndaiðnað og kvikmyndahús landsins að fjármagn fáist ekki til framleiðslu hér heima. Í Facebook-færslunni gagnrýnir hann jafnframt ákvarðanir ríkisstjórnarinnar. „Ákvarðanir nýrrar ríkisstjórnar um að draga úr stuðningi við greinina eru að grafa undan því sem hefur verið byggt upp á áratugum. Þetta snýst ekki aðeins um framleiðendur eða leikstjóra. Þetta snýst um allt vistkerfið, kvikmyndagerðarfólk, framleiðslufyrirtæki, tæknifólk, kvikmyndahús og streymisveitur,“ skrifar hann. Fólk týnist úr greininni Í samtalinu segir hann að að einhverju leyti hafi verið „togað í handbremsuna“. Að hans mati verða íslenskar kvikmyndir að njóta nægilegs fjárstuðnings til að geta staðist samkeppni við erlenda framleiðslu. „Það vantar bara að ríkið komi inn í þetta,“ segir hann og bætir við að margir í greininni hafi orðið fyrir vonbrigðum þegar ekki varð af þeim áætlunum sem Lilja Dögg Alfreðsdóttir, fyrrverandi mennta- og menningarmálaráðherra, hafði kynnt um að efla greinina. Alfreð segir jafnframt að þróunin hafi orðið til þess að reynslumikið fagfólk sé farið að hverfa úr greininni. „Það er vont að fólk sé farið að týnast úr greininni sem er með þekkingu og orðið gott í því sem maður er að gera og löppunum sé kippt undan því.“ Mikilvæg útflutningsgrein Hann segir málið þó ekki aðeins snúast um fjármögnun kvikmynda heldur einnig þau verðmæti sem greinin skapi fyrir íslenskt samfélag. Kvikmyndaiðnaðurinn sé mikilvæg útflutningsgrein og öflug landkynning sem geti skilað miklum tekjum til baka. Til marks um þann alþjóðlega áhuga sem Ísland njóti sem tökustað rifjar hann upp fund með forsvarsmönnum Paramount þegar stórmynd var í tökum hér á landi. „Ég var á fundi hjá Paramount og þá voru þeir að skjóta myndina heima og þeir bara trúðu því ekki að efnið sem þeir voru að sjá væri hrátt, sko, bara landslagið. Þeir bara trúðu þessu ekki,“ segir Alfreð og nefnir stórmyndirnar The Odyssey og Supergirl, sem báðar hafa verið í tökum hér á landi undanfarnar vikur. Að hans mati sé því enn mikilvægara að stjórnvöld styðji við greinina svo hún geti nýtt þau tækifæri sem felast í vaxandi áhuga á Íslandi sem tökustað. Hann rifjar jafnframt upp að áður hafi kvikmyndagerðarmenn jafnvel lagt eigið fé og eignir undir til að koma verkefnum sínum í framkvæmd. „Þetta er eins og í gamla daga. Þráinn Bertelsson veðsetti húsið sitt fyrir myndina sína,“ segir Alfreð og bætir við: „En nei, það er ekkert lengur svoleiðis í dag.“ Kvikmyndagerð á Íslandi Menning Bíó og sjónvarp Tengdar fréttir Fyrsta stiklan úr Íslandsstórvirki Nolan mætt á netið Fyrsta myndefnið úr Ódysseifskviðu, næsta stórvirki leikstjórans Christopher Nolan er mætt á netið í fyrstu stiklu myndarinnar. Myndin var að hluta tekin upp hér á landi síðasta sumar þegar fréttir bárust ótt og títt af stórstjörnum í miðbæ Reykjavíkur. Horfa má á stikluna neðst í fréttinni. 22. desember 2025 15:29 Mest lesið Nicole er fyrir norðan Lífið Stórglæsilegt Sigvaldahús á sölu Lífið Galvaskt gelludjamm hjá Guggu og guggunum Lífið Leikkonan var úrskurðuð látin á vettvangi Lífið Hvað veistu um... frjálsar íþróttir? Lífið Bestu hlutverk Hayden Panettiere Bíó og sjónvarp Barnalán hjá Brynju Dan Lífið Salka Sól tekur við af óléttri Jóhönnu Guðrúnu Lífið Lofar að minnast Panettiere ávallt af virðingu Lífið Stjörnulífið: Stjörnur í snípstuttu Lífið Fleiri fréttir Lofar að minnast Panettiere ávallt af virðingu Stórglæsilegt Sigvaldahús á sölu Leikkonan var úrskurðuð látin á vettvangi Hvað veistu um... frjálsar íþróttir? Galvaskt gelludjamm hjá Guggu og guggunum Nicole er fyrir norðan Egill Heiðar og Kittý selja Garðabæjarslotið Helstu samsæriskenningarnar um Evrópusambandið „Ein miðaldra kona að tala um að hún hefði viljað mæta“ Barnalán hjá Brynju Dan Herra og frú Crivello hamingjusöm hjón Svana á tímamótum og selur slotið Auðunn tilkynnir nýja kærustu Salka Sól tekur við af óléttri Jóhönnu Guðrúnu Stjörnulífið: Stjörnur í snípstuttu Leikkonan Hayden Panettiere er látin Eliza Reid var meðal gesta í brúðkaupinu Þórdís Elva er gengin út Efna til söfnunar í minningu Hennings Dorrit vill biðja eigendurna afsökunar Hunter Schafer alsæl eftir Íslandsför Krakkatía vikunnar: Tinni, flekar og stór augu Þórdís Kolbrún fékk hlýjar móttökur Adam Driver mættur í Marvel-heiminn Fréttatía vikunnar: Björk, Usher og peningaþvætti Barbie-framhald í uppnámi vegna launakrafa Robbie Williams einhverfur Hálfsextugur Hamm að verða pabbi í fyrsta sinn Hjartnæm athöfn þegar Gunnar Þórðarson var jarðsunginn Dorrit sendir rabbínanum tóninn Sjá meira
Í færslu sem Alfreð birti á Facebook-síðu sinni í gær, laugardaginn 27. júní, segir hann fólk í kvikmyndagreininni bíða óþreyjufullt eftir því að Logi Einarsson, menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra, „marki skýra framtíðarsýn fyrir íslenska kvikmyndagerð“. Greinin eigi það skilið og fólkið sem starfi í henni einnig. Í samtali við blaðamann fréttastofunnar segir Alfreð einnig að sú spurning sem hann telji að brenni á vörum flestra í greininni sé hvað ráðherrann hyggist gera til að styrkja greinina. „Það er búið að reikna þetta út að þótt ríkið komi með stóra hluta fjármögnunarinnar skilar það sér margfalt til baka,“ segir hann og bendir á að kvikmyndaiðnaðurinn sé mikilvæg útflutningsgrein og verðmæt landkynning fyrir Ísland. Grefur undan því sem byggt hafði verið Hann segir þó stöðuna sem upp hafi komið vera áhyggjuefni. Örfáar íslenskar myndir séu væntanlegar á næstunni og þær séu að mestu fjármagnaðar erlendis frá eða af þeim sem standi sjálfir að framleiðslunni. „Það er ekkert mikið af myndum að koma á íslensku,“ segir hann en nefnir tvær þeirra sem koma út á næstunni en það eru Hvar er draumurinn með Stebba Hilmars og önnur kvikmynd um Napóleon-skjölin, sem hann segir að mestu leyti framleidda fyrir erlent fjármagn. Að mati Alfreðs er það mikill missir fyrir íslenskan kvikmyndaiðnað og kvikmyndahús landsins að fjármagn fáist ekki til framleiðslu hér heima. Í Facebook-færslunni gagnrýnir hann jafnframt ákvarðanir ríkisstjórnarinnar. „Ákvarðanir nýrrar ríkisstjórnar um að draga úr stuðningi við greinina eru að grafa undan því sem hefur verið byggt upp á áratugum. Þetta snýst ekki aðeins um framleiðendur eða leikstjóra. Þetta snýst um allt vistkerfið, kvikmyndagerðarfólk, framleiðslufyrirtæki, tæknifólk, kvikmyndahús og streymisveitur,“ skrifar hann. Fólk týnist úr greininni Í samtalinu segir hann að að einhverju leyti hafi verið „togað í handbremsuna“. Að hans mati verða íslenskar kvikmyndir að njóta nægilegs fjárstuðnings til að geta staðist samkeppni við erlenda framleiðslu. „Það vantar bara að ríkið komi inn í þetta,“ segir hann og bætir við að margir í greininni hafi orðið fyrir vonbrigðum þegar ekki varð af þeim áætlunum sem Lilja Dögg Alfreðsdóttir, fyrrverandi mennta- og menningarmálaráðherra, hafði kynnt um að efla greinina. Alfreð segir jafnframt að þróunin hafi orðið til þess að reynslumikið fagfólk sé farið að hverfa úr greininni. „Það er vont að fólk sé farið að týnast úr greininni sem er með þekkingu og orðið gott í því sem maður er að gera og löppunum sé kippt undan því.“ Mikilvæg útflutningsgrein Hann segir málið þó ekki aðeins snúast um fjármögnun kvikmynda heldur einnig þau verðmæti sem greinin skapi fyrir íslenskt samfélag. Kvikmyndaiðnaðurinn sé mikilvæg útflutningsgrein og öflug landkynning sem geti skilað miklum tekjum til baka. Til marks um þann alþjóðlega áhuga sem Ísland njóti sem tökustað rifjar hann upp fund með forsvarsmönnum Paramount þegar stórmynd var í tökum hér á landi. „Ég var á fundi hjá Paramount og þá voru þeir að skjóta myndina heima og þeir bara trúðu því ekki að efnið sem þeir voru að sjá væri hrátt, sko, bara landslagið. Þeir bara trúðu þessu ekki,“ segir Alfreð og nefnir stórmyndirnar The Odyssey og Supergirl, sem báðar hafa verið í tökum hér á landi undanfarnar vikur. Að hans mati sé því enn mikilvægara að stjórnvöld styðji við greinina svo hún geti nýtt þau tækifæri sem felast í vaxandi áhuga á Íslandi sem tökustað. Hann rifjar jafnframt upp að áður hafi kvikmyndagerðarmenn jafnvel lagt eigið fé og eignir undir til að koma verkefnum sínum í framkvæmd. „Þetta er eins og í gamla daga. Þráinn Bertelsson veðsetti húsið sitt fyrir myndina sína,“ segir Alfreð og bætir við: „En nei, það er ekkert lengur svoleiðis í dag.“
Kvikmyndagerð á Íslandi Menning Bíó og sjónvarp Tengdar fréttir Fyrsta stiklan úr Íslandsstórvirki Nolan mætt á netið Fyrsta myndefnið úr Ódysseifskviðu, næsta stórvirki leikstjórans Christopher Nolan er mætt á netið í fyrstu stiklu myndarinnar. Myndin var að hluta tekin upp hér á landi síðasta sumar þegar fréttir bárust ótt og títt af stórstjörnum í miðbæ Reykjavíkur. Horfa má á stikluna neðst í fréttinni. 22. desember 2025 15:29 Mest lesið Nicole er fyrir norðan Lífið Stórglæsilegt Sigvaldahús á sölu Lífið Galvaskt gelludjamm hjá Guggu og guggunum Lífið Leikkonan var úrskurðuð látin á vettvangi Lífið Hvað veistu um... frjálsar íþróttir? Lífið Bestu hlutverk Hayden Panettiere Bíó og sjónvarp Barnalán hjá Brynju Dan Lífið Salka Sól tekur við af óléttri Jóhönnu Guðrúnu Lífið Lofar að minnast Panettiere ávallt af virðingu Lífið Stjörnulífið: Stjörnur í snípstuttu Lífið Fleiri fréttir Lofar að minnast Panettiere ávallt af virðingu Stórglæsilegt Sigvaldahús á sölu Leikkonan var úrskurðuð látin á vettvangi Hvað veistu um... frjálsar íþróttir? Galvaskt gelludjamm hjá Guggu og guggunum Nicole er fyrir norðan Egill Heiðar og Kittý selja Garðabæjarslotið Helstu samsæriskenningarnar um Evrópusambandið „Ein miðaldra kona að tala um að hún hefði viljað mæta“ Barnalán hjá Brynju Dan Herra og frú Crivello hamingjusöm hjón Svana á tímamótum og selur slotið Auðunn tilkynnir nýja kærustu Salka Sól tekur við af óléttri Jóhönnu Guðrúnu Stjörnulífið: Stjörnur í snípstuttu Leikkonan Hayden Panettiere er látin Eliza Reid var meðal gesta í brúðkaupinu Þórdís Elva er gengin út Efna til söfnunar í minningu Hennings Dorrit vill biðja eigendurna afsökunar Hunter Schafer alsæl eftir Íslandsför Krakkatía vikunnar: Tinni, flekar og stór augu Þórdís Kolbrún fékk hlýjar móttökur Adam Driver mættur í Marvel-heiminn Fréttatía vikunnar: Björk, Usher og peningaþvætti Barbie-framhald í uppnámi vegna launakrafa Robbie Williams einhverfur Hálfsextugur Hamm að verða pabbi í fyrsta sinn Hjartnæm athöfn þegar Gunnar Þórðarson var jarðsunginn Dorrit sendir rabbínanum tóninn Sjá meira
Fyrsta stiklan úr Íslandsstórvirki Nolan mætt á netið Fyrsta myndefnið úr Ódysseifskviðu, næsta stórvirki leikstjórans Christopher Nolan er mætt á netið í fyrstu stiklu myndarinnar. Myndin var að hluta tekin upp hér á landi síðasta sumar þegar fréttir bárust ótt og títt af stórstjörnum í miðbæ Reykjavíkur. Horfa má á stikluna neðst í fréttinni. 22. desember 2025 15:29