Sam­þykkja úr­ræði fyrir fólk sem sæta þarf öryggis­ráð­stöfunum

Drög frumvarpsins voru kynnt í nóvember árið 2025 í kjölfar nokkurra alvarlegra mála sem upp höfðu komið. Eitt þeirra mála er morð Yms Arts Runólfssonar á móður sinni árið á undan sem vakti mikinn óhug í samfélaginu. Ymur myrti hana mánuði eftir að hafa losnað úr fangelsi. Hann hafði þá nýlokið tveggja ára afplánun fyrir að hafa stungið móður sína.

Við sakfellingu hans fyrir morðið í Héraðsdómi Reykjavíkur var honum ekki gert að sæta refsingu heldur öryggisvistun. Fyrir dómi lýsti Ymur því að ekkert hefði beðið hans þegar hann losnaði úr fangelsi og það varð þannig úr að hann flutti inn til móður sinnar.

Úrræðið mun rúma allt að sextán einstaklinga sem þurfa sérhæfða þjónustu, er gert að sæta öryggisgæslu en er ekki talið viðeigandi að vista í fangelsi. Ekkert slíkt úrræði er til í dag og hefur með þessu í fyrsta skipti verið sköpuð heildstæð lagaumgjörð um málaflokkinn.

„Með breytingunum sem Alþingi samþykkti í dag stöndum við vörð um mannréttindi og réttláta málsmeðferð þeirra einstaklinga sem um ræðir en gætum um leið að öryggi almennra borgara,“ er haft eftir Ragnari Þór Ingólfssyni ráðherra í tilkynningu frá Félags- og húsnæðismálaráðuneytinu.

Alþingi samþykkti í dag einnig frumvarp dómsmálaráðherra um breytingar á almennum hegningarlögum sem skýrir heimildir réttarkerfisins til „öryggisráðstafana“ sem úrlausn í þessum málum gagnvart einstaklingum sem metnir eru sérstaklega hættulegir umhverfi sínu.

Heimilt verði, að ströngum skilyrðum uppfylltum, að vista einstakling áfram eftir lok afplánunar ef hann hefur gerst sekur um alvarlegt afbrot og telst áfram verulega hættulegur samfélaginu.