Hafnar á­sökunum um nýtt hernaðar­brölt Japana

Shinjiro Koizumi, varnarmálaráðherra Japan, hafnaði í gær ásökunum Kína um að Japanir ættu í nýju hernaðarbrölti og gagnrýndi þess í stað ráðamenn í Kína fyrir umfangsmikla og hraða hernaðaruppbyggingu.

Á varnarmálaráðstefnu sem haldin var í Singapore í gær sagði Koizumi að Kínverjar hefðu varið fúlgum fjár í hernaðaruppbyggingu og að hernaðaraðgerðir Kínverja væru áhyggjuefni fyrir Japani og heimsbyggðina alla.

„Spáið í það. Þetta er ríki með stærðarinnar vopnabúr af kjarnorkuvopnum og sprengjuflugvélum. Japanir eiga hvort þessara vopna en það er samt Japan sem á í hernaðarbrölti,“ sagði Koizumi, samkvæmt Reuters.

Hann sagði einnig að saga Japans frá síðari heimsstyrjöldinni sýndi að Japanir hefðu staðið vörð við alþjóðasamþykktir og stofnasáttmála Sameinuðu þjóðanna.

Þetta sagði ráðherrann í kjölfar þess að forsvarsmenn utanríkisráðuneytis Kína kölluðu eftir því að ráðamenn annarra Asíuríkja stæðu saman gegn meintu hernaðarbrölti Japana.

Kínverskur herforingi á ráðstefnunni gagnrýndi Japana einnig með því að vísa til seinni heimsstyrjaldarinnar. Sagði hann að Japan hefði ekki rétt á að tala um varnarsamstarf á alþjóðasviðinu og traust, sérstaklega hvað varðaði Asíuríki sem Japanir réðust á í seinni heimsstyrjöldinni.

Harðar deilur milli Japan og Kína

Samskipti Japan og Kína hafa beðið mikla hnekki að undanförnu. Það má að miklu leyti rekja til ummæla Sanae Takaichi, forsætisráðherra Japan, frá því í fyrra. Þá sagði hún að ef Kínverjar gerðu innrás í Taívan, eins og þeir hafa lengi hótað, gæti það leitt til hernaðarviðbragðs frá Japönum.

Ráðamenn í Kína, sem gera tilkall til Taívan, urðu brjálaðir yfir þessum ummælum og lagði einnig kínverskur erindreki til að Takaichi yrði afhöfðuð.

Þá mun Xi Jinping, forseti Kína, hafa rætt málið sérstaklega við Donald Trump, forseta Bandaríkjanna, í um hálftíma. Í símtali þeirra á milli í fyrra er Xi sagður hafa verið bálreiður og ítrekað við Trump að Taívan væri eign Kína.

Seinna þann sama dag hringdi Trump til Japan og bað Takaichi að ögra ekki Kínverjum með spurningum um fullveldi Taívan.

Sjá einnig: Bað forsætisráðherra Japan um að ögra ekki Kínverjum

Eftir nýlega ferð sína til Kína sagði Trump að hann hefði rætt málefni Taívan við Xi. Þá höfðu borist fregnir af því að Xi hefði varað Trump við því að átök milli Kína og Bandaríkjanna væru möguleg, ef rangt yrði haldið á spöðunum varðandi Taívan.

Bandaríkjamenn hafa ætlað að selja Taívönum mikið magn vopna.

Sjá einnig: „Hann vill ekki sjá bar­áttu um sjálf­stæði“

Japanir hafa einnig ætlað að kaupa vopn af Bandaríkjamönnum, eins og stýriflaugar og loftvarnarkerfi.

Ráðamenn í Japan hafa uppi áætlanir um að fara í hernaðaruppbyggingu en til þess þurfa þeir að breyta stjórnarskrá ríkisins, sem samin var í kjölfar seinni heimsstyrjaldarinnar.

Sjá einnig: Ætlar að flýta hernaðaruppbyggingu í Japan

Takaichi hefur meðal annars vísað til ógnarinnar sem Japanir standa frammi fyrir vegna aukinnar hervæðingar í Kína, Norður-Kóreu og í Rússlandi. Markmið hennar er að verja tveimur prósentum af landsframleiðslu til varnarmála árið 2027.

Gífurleg uppbygging í Kína

Á undanförnum árum og jafnvel áratugum hafa Kínverjar staðið í umfangsmikilli hernaðaruppbyggingu og nútímavæðingu á herafla sínum. Aukinn hernaðarmáttur Kínverja og aðrar aðgerðir þeirra, eins og ólöglegt tilkall til nánast alls Suður-Kínahafs, hafa leitt til áhyggja meðal nágranna Kína og í Bandaríkjunum.

Þessi uppbygging og aðgerðir Kínverja, í samfloti með aukinni einangrunarstefnu í Bandaríkjunum, hafa gert nágranna þeirra áhyggjufulla. Ráðamenn margra ríkja í Asíu vinna að því að bæta á eigin vopnabúr og verja meiru til varnarmála.

Pete Hegseth, varnarmálaráðherra Bandaríkjanna, var einnig á ráðstefnunni í Singapúr um helgina. Þar kallaði hann eftir því að bandalagsríki Bandaríkjanna verji meira til varnarmála. Það væri nauðsynlegt til að auka fælingu og koma í veg fyrir átök.

„Það eru uppi réttmætar áhyggjur vegna sögulegrar hernaðaruppbyggingar í Kína og aukinna umsvifa herafla ríkisins á svæðinu og víðar,“ sagði Hegseth, samkvæmt frétt NBC News.

Hann sagði að Bandaríkjamenn byggjust við því að þessi ríki myndu verja 3,5 prósentum af landsframleiðslu til varnarmála.

Á hliðarlínum ráðstefnunnar sögðu gestir hennar, varnarmálaráðherrar og herforingjar, blaðamönnum Reuters að ráðamenn í Asíu vildu auka varnarsamstarf milli ríkja þar. Meðal annars vildu þeir auka sameiginlega hergagnaframleiðslu og draga úr því hve mikið þau reiða á Bandaríkin.

Ráðamenn í Japan vilja stilla sér upp sem einskonar miðpunktur þeirrar samvinnu. Þar voru í apríl gerðar breytingar á lögum varðandi hergagnaframleiðslu sem sneru að því að leyfa fyrirtækjum að selja hergögn eins og herskip og eldflaugar úr landi.

Varnarmálaráðherra Singapúr sagði að markmið ríkjanna ætti að vera að auka sveigjanleika og samræmingu. Aðrir slógu á svipaða strengi.