„Matur var orðinn besti vinur minn og æðri máttur“

Lára Kristín Pedersen er nýjasti gesturinn í hlaðvarpi Sölva Tryggvasonar en þar ræddi hún um knattspyrnuna, fíkn og skrifin sem hún varð heltekin af þegar hún skrifaði og gaf út sína fyrstu bók þar sem hún opnaði sig um sögu sína af matarfíkn.

Lára segir umhverfið í fótboltanum geta verið erfitt og að það sé auðvelt að missa einlægnina og sjálf sitt.

„Það er svolítið þannig að allir þurfa að setja upp grímu á ákveðinn hátt. Það eru ákveðnir staðlar um það hvernig allir eiga að vera og eðlilega verður til ótti við að vera öðruvísi. Karla- og kvennaboltinn eru ennþá á mismunandi stað og við stelpurnar erum enn að læra á að fá meiri athygli og að vera orðnar stjörnur. Eitt af því sem gerist er að það er enginn að reyna að vera „feik,“ en það enda allir á að vera „feik“. Það er komin prumpulykt sem allir finna aðeins, en allir láta eins og hún sé ekki þarna,“ segir Lára.

„Ég er alls ekki að segja að það sé ekki hægt að vera algjörlega þú sjálfur í fótbolta, en það er eitthvað í umhverfinu sem veldur því að tilhneigingin er að fara að vera sá sem þú heldur að þú eigir að vera í augum hinna. Það er auðvelt að týna sjálfinu sínu og ég var ekki lengur með bolmagn til að vera í umhverfi þar sem mér fannst of stutt í yfirborðsmennsku og að hlutirnir væru ekki alveg ekta. Ég er ekki að benda á einstaklinga og ég datt sjálf í drullumallið með hinum. Að fara að baktala og taka þátt í því sem gerist ósjálfrátt í þessu umhverfi.“

Fórnaði öllu fyrir fíknina

Fyrir fjórum árum gaf Lára út bókina Veran í moldinni þar sem hún opnaði sig um baráttu sína við matarfíkn, sem stýrði lífi hennar á löngum köflum. Bókin hefur verið þýdd og kemur út á ensku í maí sem Being in the Soil.

„Ég er að eiga við tegund af fíkn sem mér finnst ekki mikið talað um og það hafði verið lengi í mér þörf fyrir að tjá mig um þetta og leggja mitt lóð á vogarskálarnar. Ákveðnar tegundir af fíknum eru meira samfélagslega viðurkenndar, á meðan aðrar fá ekki mikla umræðu eða athygli, þó að þær geti verið mjög skaðlegar,“ segir Lára.

„Þannig að þegar ég byrjaði að skrifa bókina var ég bara vakin og sofin yfir henni. Ég þurfti að stilla klukku til að mæta á réttum tíma á æfingar af því að skrifin áttu hug minn allan. Það er gott að finna það þegar maður brennur svona mikið fyrir eitthvað og þá á maður að elta það. Mér fannst frábært að skrifa bók og sé mig gera meira af því.“ 

„Þetta byrjaði mjög hægt og kom í rauninni aftan að mér. En á unglingsárunum man ég eftir því að ég var komin í feluleik og með hegðunarmynstur sem augljóslega eru skaðleg. Botninn hjá mér var svo þegar matur var orðinn besti vinur minn og æðri máttur. Ég var farin að fórna öllu fyrir fíknina, hvort sem það var samband við fjölskylduna, fótboltinn eða annað í lífi mínu. Á einn eða annan hátt var ég farin að fórna öllu til að fróa þessari fíkn,“ segir Lára.

„Það var langt ferli að ná að gefast upp fyrir fíkninni. Það er flókið þegar um er að ræða mat, af því að við þurfum öll að borða og matur er alltaf fyrir framan okkur og stór hluti af lífi okkar. Ég þurfti að taka út allan mat sem kveikti í fíkn hjá mér. Matarfíkn getur verið mjög falin og erfið að eiga við og það fylgir henni ákveðið „stigma” og fólk á oft erfitt með að skilja þetta,“ segir hún.

„Ef að manneskja getur ekki drukkið áfengi skilja það flestir, en ef maður er með matarfíkn segir fólk mjög reglulega við mann: ,,Ætlar þú aldrei að leyfa þér?“. Sá sem er alkóhólisti er að leyfa sér að lifa lífinu á heilbrigðan hátt með því að drekka ekki. Á sama hátt þarf ég að sleppa ákveðnum hlutum til þess að vera heilbrigð.”

Hópur sem mætir dómhörku

Lára starfar í dag við að aðstoða heimilislaust fólk samhliða námi í fíknifræðum. Hún segir vinnu sína við þennan málaflokk hafa gefið henni innsýn sem hefur hjálpað henni að sjá hlutina í stærra samhengi.

„Það sem ég hef lært af þessu starfi er mjög margt. En það sem kemur fyrst til mín er að við erum í grunninn öll eins. Maður mætir fólki í alls konar ástandi og ég hef alveg hagað mér sjálf á alls konar máta þegar ég var upp á mitt versta,“ segir hún.

„Þessi hópur er útundan í samfélaginu og mætir miklum fordómum. Ef maður lendir í almennu kaffispjalli um heimilislaust fólk finnur maður þessa fordóma og ákveðna dómhörku. Maður sperrir meira eyrun þegar maður er að vinna við þessa hluti og þá tekur maður betur eftir þessu. Ég er ekki að segja að það komi aldrei neitt upp tengt þessum hóp, en það koma líka upp hlutir annars staðar í samfélaginu.“

Hægt er að horfa á brot úr viðtalinu við Láru að neðan: