Furðar sig á þögn yfir „einu helsta á­hyggju­efni Ís­lands“

Fjallað hefur verið um mögulegt veiklun og mögulegt rof veltihringrásar Atlantshafsins (AMOC) vegna loftslagsbreytinga undanfarin ár en Golfstraumurinn við Íslandsstrendur er einn angi hennar. Veltihringrásin flytur hlýjan sjó sunnan úr höfum hingað norður og gerir það að verkum að loftslagið á Íslandi er eins milt og raun ber vitni.

Í færslu sem Ólafur Ragnar deilir svarar hann færslu veðurfræðings sem vísar svo í grein Guardian sem birtist fyrr í mánuðinum. Þar er fjallað um niðurstöður nýrra rannsókna sem benda til þess að gera þurfi ráð fyrir því að mögulegt hrun veltihringrásarinnar sé mun líklegra en gengið hefur verið út frá.

Í greininni kemur fram að hringrásin standi veikt og að á henni gæti hægst þannig að það leiði til hruns. Það hefði mikil áhrif á veðurfar um allan heim en gæti gert Ísland nær óbyggilegt.

„Þessi vaxandi og uggvænlegu vísindalegu teikn ættu að vera eitt helsta áhyggjuefni Íslands. Hvers vegna eru fjölmiðlar okkar og leiðtogar nánast þöglir?“ spyr Ólafur Ragnar sig.

Hann varar við því að stefnt gæti í gífurlegar hamfarir innan fárra áratuga.

Allt að níu gráðum kaldara að vetri

Helstu loftslagsvísindamenn Íslands voru í hópi tugi vísindamanna vöruðu norræna ráðherra við hættunni fyrir Norðurlöndin ef veltihringrásin stöðvast í opinu bréfi á Hringborði norðurslóða árið 2024.

Þekkt er úr jarðsögunni að snöggar breytingar geti orðið á hafstraumum. Vöruðu vísindamenn við því að sú hætta hafi fram að þessu verið vanmetin í loftslagslíkönum og vísindaskýrslum.

Vísbendingar væru um að veltihringrásin veiktist en óvíst væri hvort og þá hvenær hún gæti stöðvast alveg.

Talað hefur verið um að norðurhvel jarðar gæti kólnað um eina til tvær gráður ef veltihringrásin stöðvaðist. Staðbundnu áhrifin yrðu þó mun meiri og ólík frá einum stað til annars. Við strendur Noregs gæti þannig orðið allt að tuttugu gráðum kaldara en nú er og á Íslandi gæti vetrarhiti orðið allt að níu gráðum lægri.

Meðalvetrarhiti á Íslandi er í kringum frostmark og hefur farið hækkandi. Hrynji veltihringrásin gæti hann þá verið í kringum níu gráðu frost. Til samanburðar er meðalhiti í Rovaniemi, höfuðstað Lapplands í Finnlandi, á norðurheimskautsbaugnum á milli tíu og ellefu gráðu frost í janúar samkvæmt tölum finnsku veðurstofunnar.