Dómar eiga að hafa tilgang Védís Einarsdóttir skrifar 16. apríl 2026 08:31 Við umræðu um fjármálaáætlun á Alþingi í gærdag fullyrti dómsmálaráðherra að formaður Afstöðu – réttindafélags kysi það helst að dómþolar afplánuðu einfaldlega ekki dóma sína. Þótt slíkar upphrópanir kunni að hljóma vel í hita leiksins í þingsal eru þær fjarri sanni. Stefna félagsins snýst þvert á móti um að mannúð sé höfð að leiðarljósi, að jafnræði ríki og að allir dómar hafi skýran tilgang. Fangelsisvist sem snýst eingöngu um að loka fólk inni og gleyma því þjónar hvorki réttlæti né öryggi samfélagsins. Dæmdir einstaklingar þurfa að fá tækifæri til menntunar og uppbyggilegs starfs á meðan á afplánun stendur svo að þeir komi betur út í samfélagið. Þekking og markviss endurhæfing eru öflugustu tækin til að draga úr endurteknum brotum. Rannsóknir sýna að slík nálgun skilar bæði auknu öryggi og minni kostnaði til lengri tíma. Að lokum er vert að benda á að það er enginn sérstakur bragur á því að dylgja um menn og málefni á vettvangi þar sem viðkomandi getur ekki svarað fyrir sig. Ræðustóll Alþingis ætti að nýtast í uppbyggilegar umræður um stefnumótun fremur en órökstuddar fullyrðingar. Vænlegra væri að stjórnvöld ættu í opnu og uppbyggilegu samtali við þá aðila sem þekkja kerfið og vilja gera það betra. Höfundur er skrifstofustjóri Afstöðu - réttindafélags. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Fangelsismál Mest lesið Almannatryggingar í 90 ár Alma D. Möller Skoðun Getur Gufunesið talist skapandi hverfi ef Listhúsið lokar? Narfi Þorsteinsson Skoðun Þegar fyrirsögnin finnur orsökina á undan rannsókninni Elísabet Reynisdóttir Skoðun Sjáðu þig, því lífið liggur við Hlíf Steingrímsdóttir Skoðun Taktík Jens Garðar Helgason Skoðun September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason Skoðun Huldufólkið Rannveig Haraldsdóttir Skoðun Atvinna, ábyrg nýting og hagsmunir nærsamfélagsins Björn Bjarki Þorsteinsson Skoðun Ró á vinnumarkaði krefst skýrra leikreglna Halldóra Sigr. Sveinsdóttir Skoðun Hættum að endurræsa menntakerfið, byrjum að halda áfram Hjálmar Bogi Hafliðason Skoðun Skoðun Skoðun Almannatryggingar í 90 ár Alma D. Möller skrifar Skoðun Frá styrkjum til stefnumótunar Hrönn Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Boltinn er hjá ykkur Matthías Bjarnason skrifar Skoðun Golfið lækning við hálfónýtum maga og þörmum? Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Þegar fyrirsögnin finnur orsökina á undan rannsókninni Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Fleiri leiðir til Evrópusamstarfs Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Tiplað inn í framtíð ferðaþjónustunnar Inga Hlín Pálsdóttir skrifar Skoðun Ró á vinnumarkaði krefst skýrra leikreglna Halldóra Sigr. Sveinsdóttir skrifar Skoðun Atvinna, ábyrg nýting og hagsmunir nærsamfélagsins Björn Bjarki Þorsteinsson skrifar Skoðun Hættum að endurræsa menntakerfið, byrjum að halda áfram Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Það þarf heilt þorp Björg Magnúsdóttir,Sandra Hlín Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Getur Gufunesið talist skapandi hverfi ef Listhúsið lokar? Narfi Þorsteinsson skrifar Skoðun Huldufólkið Rannveig Haraldsdóttir skrifar Skoðun September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason skrifar Skoðun Sjáðu þig, því lífið liggur við Hlíf Steingrímsdóttir skrifar Skoðun Taktík Jens Garðar Helgason skrifar Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heilarotnun og hugræktarstöðvar á tímum gervigreindar Þórhallur Magnússon skrifar Skoðun Pitsuostur, alþjóðaviðskipti og almannahagur Ólafur Stephensen skrifar Skoðun „Það er enn verið að drepa börn“ Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Miklum afla landað utan kvóta Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Dánaraðstoð: sjálfræði, mannréttindi og mörk samfélagsins Steinar Harðarson skrifar Skoðun Erum við tilbúin fyrir hálfs metra hækkun sjávar? Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Við erum öll orðin verkkaupar Anna Kristín Hálfdánardóttir skrifar Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot skrifar Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Beislið sem hnýtir sig sjálft Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Nýtt tímabil í skipulagsmálum Reykjavíkur Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Kynheilbrigði ungmenna með öðruvísi taugaþroska María Jónsdóttir skrifar Sjá meira
Við umræðu um fjármálaáætlun á Alþingi í gærdag fullyrti dómsmálaráðherra að formaður Afstöðu – réttindafélags kysi það helst að dómþolar afplánuðu einfaldlega ekki dóma sína. Þótt slíkar upphrópanir kunni að hljóma vel í hita leiksins í þingsal eru þær fjarri sanni. Stefna félagsins snýst þvert á móti um að mannúð sé höfð að leiðarljósi, að jafnræði ríki og að allir dómar hafi skýran tilgang. Fangelsisvist sem snýst eingöngu um að loka fólk inni og gleyma því þjónar hvorki réttlæti né öryggi samfélagsins. Dæmdir einstaklingar þurfa að fá tækifæri til menntunar og uppbyggilegs starfs á meðan á afplánun stendur svo að þeir komi betur út í samfélagið. Þekking og markviss endurhæfing eru öflugustu tækin til að draga úr endurteknum brotum. Rannsóknir sýna að slík nálgun skilar bæði auknu öryggi og minni kostnaði til lengri tíma. Að lokum er vert að benda á að það er enginn sérstakur bragur á því að dylgja um menn og málefni á vettvangi þar sem viðkomandi getur ekki svarað fyrir sig. Ræðustóll Alþingis ætti að nýtast í uppbyggilegar umræður um stefnumótun fremur en órökstuddar fullyrðingar. Vænlegra væri að stjórnvöld ættu í opnu og uppbyggilegu samtali við þá aðila sem þekkja kerfið og vilja gera það betra. Höfundur er skrifstofustjóri Afstöðu - réttindafélags.
September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason Skoðun
Skoðun September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason skrifar
Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir skrifar
Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot skrifar
Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar
Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson skrifar
September án niðurstöðu Halla Gunnarsdóttir,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson,Gunnar Sigurðsson,Eiður Stefánsson,Andri Reyr Haraldsson,Jakob Tryggvason Skoðun