„Fólkið er að öskra: Donald Trump, komdu núna“

Um er að ræða 650 manna hóp frá 33 löndum og 120 félagasamtökum sem kom til Kúbu fyrst á föstudag. Hópurinn ætlar að flytja sjóleiðis um tuttugu tonn af hjálpargögnum til landsins en Kúba hefur síðustu mánuði glímt við nánast stöðugt rafmagnsleysi. Hjálpargögnin koma að mestu í gegnum Mexíkó en Brasilía hefur einnig sent um tuttugu þúsund tonn af matvælum, aðallega hrísgrjón, baunir og mjólkurduft samkvæmt frétt AP.

Hópur sílenskra þingmanna kom einnig með hjálpargögn á fimmtudag og Kína tilkynnti í gegnum sendiráð sitt að skip með 60.000 tonn af hrísgrjónum hefði lagt af stað til Kúbu.

„Kúbverjar lifa daglega við ófrelsi, óöryggi og ofsóknir stjórnvalda. Rafmagnsleysi, skortur á mat og lyfjum og viðvarandi eftirlit við heimili fólks eru hluti af hversdagsleikanum. Fólk má ekki tjá sig eða mótmæla án þess að lenda í fangelsi og stjórnvöld beita pólitískum fangelsum til að kúga borgara sína. Að sjá útlendinga dvelja á hágæða hótelum og fá rafmagn og mat meðan venjulegt fólk býr við skort og þjáningu, gefur villandi mynd og styrkir stjórnina sem ber ábyrgð á þessum aðstæðum,“ segir Arianna de los Angeles García Tirador, í pósti til fréttastofu um málið. Hún hefur verið búsett á Íslandi um árabil með eiginmanni sínum og eignast tvö börn eftir komuna.

„Það er ekki hlutverk utanaðkomandi að „hjálpa“ landinu; ábyrgðin liggur hjá stjórnvöldum sem hafa stjórnað í meira en 60 ár án réttlætis og án þess að tryggja borgurunum lífskjör sem standast mannréttindi,“ segir Arianna.

Hún segist þó vilja leggja áherslu á að að hennar mati snýst þetta ekki um að styðja við Donald Trump eða hans stefnu.

„Þetta snýst um raunverulegt ástand í Kúbu sem hefur varið í áratugi og þarf breytingu. Það skiptir ekki máli hver kemur með lausnina, það sem skiptir máli er að núverandi ástand er mjög slæmt og hefur verið það of lengi.“

Hún segir marga á Kúbu styðja stjórnvöld en það sé vegna þess að þau þekki ekki annað.

Frjáls því hann býr ekki á Kúbu

Yandy Nunez Martinez hefur verið búsettur á Íslandi í fimmtán ár og á íslenska konu og börn. Hann er verulega ósáttur við viðtalið við Eyjólf í Bítinu í morgun.

„Ég er pirraður. Ég er frjáls maður því ég bý ekki á Kúbu og ég verð verulega sorgmæddur að sjá allt þetta fólk fara til heimalands míns því fólkið mitt vill frelsi. Það vill ekki meiri kommúnisma.“

Hann segir um 60 Kúbverja búsetta á Íslandi og að sjónarmið þeirra ættu frekar að heyrast en frásögn Eyjólfs. Þau hafi betri skilning á aðstæðunum því þau ólust upp þar.

„Við þurfum bara frelsi á Kúbu,“ segir Yandy og það sé leiðinlegt að lesa um þennan hóp fólks sem sé á leið til Kúbu til að styðja. Hann geti ekki annað en séð að þau styðji við stjórnvöld á Kúbu. Þau hafi gist á dýrustu hótelunum í Havana.

„Þessi hótel eru í eigu kúbverska hersins. Þegar þú ferð til Kúbu með fjölskylduna þína og gistir á einu af þessum hótelum fer allur peningurinn til kúbverska hersins og stjórnvalda.“

Hann gefur sömuleiðis ekki mikið fyrir vináttufélag Eyjólfs og segir hann aðhyllast kommúnisma en hafi á sama tíma enga hugmynd um það hvernig sé raunverulega að búa við kommúníska stjórn.

„Það fer enginn með þessar skoðanir til Kúbu og býr þar eins og Kúbverjar. Án kreditkorts, án peninga og án iPhone. Fyrir okkur sem höfum lifað við svona stjórn er erfitt að lesa svona fréttir.“

Hann segir almennt Kúbverja ekki vilja að fólk fari til Kúbu til að styðja stjórnvöld.

„Við þurfum það sem Trump er að gera. Við höfum beðið í 67 ár,“ segir hann og að það að Trump taki Kúbu sé allt eins gott og ástandið eins og það er núna.

„Sem manneskja sem þekkir raunveruleikann sem Kúbverjar búa við er mjög sárt að sjá hvernig þessi frétt gefur mynd af „hjálp“ og ferðalögum á VIP-hótelum, þegar venjulegt fólk glímir við sult og rafmagnsleysi klukkutímum saman eða daga. Kúbverjar hafa lifað undir einræðisstjórn í áratugi,“ segir Yandy og að þetta hafi leitt til langvarandi skorts á mat og lyfjum, að fólk sé fangelsað fyrir pólitískar skoðanir sínar og skort á tjáningarfrelsi og grundvallarmannréttindum.

Vanmeta þjáninguna sem Kúbverjar upplifa daglega

„Það sem þessi frétt virðist vanmeta er hversu mikla þjáningu fólk upplifir daglega. Að ferðast þangað, dvelja á hágæða hótelum og sýna hjálpargögn gefur ekki rétta mynd og styrkir í raun stjórnina sem er ábyrg fyrir þessum aðstæðum. Það er sárt að sjá hvernig utanaðkomandi vill setja „von“ í hendur fólks sem er undir kúgun. Kúbverjar í útlegð sjá daglega raunveruleikann, fjölskylda mín og vinir senda mér reglulega upplýsingar um hversu erfitt er að fá mat og lyf,“ segir hann og að frásögn Eyjólfs vanmeti virkilega þennan raunveruleika.

„Við þurfum ekki að fegra eða réttlæta aðstæður í Kúbu. Við þurfum að sýna sannleikann, svo fólk viti hvað þessi einræðisstjórn hefur gert og hversu mikil þjáning er í landinu. Þetta er ekki aðeins frétt; þetta er líf fólks sem ekki á að láta blekkjast eða vera notað sem sjónvarpsatriði fyrir ferðamenn.“

Yandy segir fólk sem ekki ólst upp við slíkar aðstæður ekki skilja.

„Þetta er landið mitt, ég fæddist þarna og ólst upp þarna. Þið vitið ekki hvernig er að búa við kommúníska einræðisstjórn. Að fara í skólann og þurfa að horfa á myndir af Fidel Castro, Raúl Castro og Che Guevera og syngja þjóðsönginn og segja takk. Maður skilur þetta ekkert sem barn en þetta hefur áhrif á mann. Það er ekkert frelsi þegar það er bara einn stjórnmálaflokkur.“

Vilja að Trump taki Kúbu

„Já auðvitað, 100 prósent,“ segir hann spurður hvort að hann vilji að Trump taki Kúbu og að kommúnistar hafi ekkert gott gert fyrir Kúbu.

„Það er bara kúgun og einræði. Fólkið mitt er að svelta.“

Vilja vera frjáls á ný

Alberto Feral tekur undir orð Yandys. Hann segir einræðisstjórnvöld síðustu 60 ára ástæðuna fyrir því að milljónir hafa flúið Kúbu.

„Castro-fjölskyldan hefur stjórnað Kúbu frá 1959. Þau tóku stjórn á Kúbu og áttu allar eignir Kúbverja og Ameríkana. Við nutum mikillar velgengni áður, það þýðir ekki að það hafi ekki verið vandamál, en við vorum í það minnsta frjáls. Við gátum ferðast um allan heim, áttum nóg af mat og öðrum nauðsynjum,“ segir Alberto.

Hann segir landið núna í rúst vegna einræðisstjórnarinnar. Stjórnvöld fangelsi fólk fyrir skoðanir sínar og fyrir að mótmæla þeim. Hann telur að sýn og upplifun fólksins af Kúbu sem nú ferðast þangað með hjálpargögn endurspegli ekki raunveruleika flestra Kúbverja.

„Fólk hefur búið við hræðilegar aðstæður allt of lengi og þær hafa aldrei verið hræðilegri. Það er rusl um alla Havana-borg, það er engan mat að fá, launin eru algjört grín og fólk getur ekki tjáð sig án þess að vera í hættu á að vera handtekið og fangelsað.“

Ekki Bandaríkjunum að kenna heldur stjórnvöldum

Hann segir suma í þessum sendiförum tala eins og stjórnvöld á Kúbu séu einhvern veginn fórnarlamb þessara aðstæðna og að ástandið sé frekar Bandaríkjunum að kenna.

„Harðstjórnin á Kúbu hefur leitt okkur út í fordæmalausa eymd og eyðileggingu og samt sem áður erum við enn ofsótt og fangelsuð fyrir skoðanir okkar. Ótal kannanir sýna einróma stuðning við að koma harðstjórunum frá völdum svo við getum endurbyggt perlu Karíbahafsins,“ segir Alberto og að áður hafi Kúba verið þekkt undir því gælunafni. 

Hann bendir auk þess á að stór hluti framlaga sem fólk gefur til hjálparaðstoðar á Kúbu berist þangað í dollurum og sé seldur í dollarabúðum ríkisins. Á sama tíma fái Kúbverjar laun í pesóum sem dugi skammt.

„Kúbverska þjóðin þarf ekki á sósíalistum að halda sem koma með hjálp til einræðisstjórnarinnar, hún þarf frelsi. Venesúela og Mexíkó hjálpuðu líka til við að lengja dauðastríð kúbversku þjóðarinnar með því að senda „gjafir“, sem var bara önnur leið til að fela spillingu og ólöglega auðgun,“ segir Alberto.

Hann segir að þó svo að Trump sé eflaust ekki besti valkosturinn hafi Kúbverjar í raun ekki annað val en að Bandaríkin taki Kúbu. Aðstæður batni ekki nema það gerist og það sé ekki hægt að kenna Bandaríkjunum um stöðuna á Kúbu í dag. Það sé einræðisherrunum sem hafa stjórnað síðustu 70 árin að kenna hvernig staðan er.

Hafa engu að tapa

„Við eigum engan annan valkost. Hann vill hjálpa því hann veit hvað er í gangi. Hann hefur sagt að frá því að hann var barn hafi hann heyrt um Kúbu og hvað sé í gangi þar. Það er slæmt fyrir Bandaríkin að eiga óvin svo nálægt sér,“ segir hann og heldur áfram:

„En fólkið er að öskra: Donald Trump, komdu núna, í dag. Við erum öll að bíða og viljum að Donald Trump bjargi okkur því við höfum engu að tapa,“ segir hann og að þetta eigi við um fólk bæði á Kúbu og Kúbverja hér á Íslandi.

„Fólkið sem býr á Kúbu talar svona. Við sem búum hér megum vinna og getum sent peninga þangað og megum ferðast. Fólk sem býr utan Kúbu vill að þetta gerist núna og fólk sem býr á Kúbu vill að þetta gerist strax. Þau vilja þetta því þetta er eini valkosturinn. Við höfum engan annan valkost,“ segir hann og að ef ekkert sé gert haldi ofsóknir gegn íbúum áfram og fátækt þeirra.