Hvernig fer Óskarinn?

Þó bíóaðsókn hafi dregist saman um allan heim á síðustu árum er Óskarinn alltaf jafnstór enda stærsta verðlaunahátíð í heimi hvað varðar umfjöllun og áhorf, svo ekki sé minnst á peningana sem eru í spilunum. Hollywood gengur út á að segja sögur og Óskarsverðlaunin eru ekki undanskilin. 

Í aðdraganda hverrar hátíðar byrja stúdíóin (Harvey Weinstein var sérstaklega grimmur í þessu) og fjölmiðlar að spinna frásagnir um það hver vinnur og hver á að vinna. Oft hverfist það í kringum leikara sem á að verðlauna eftir að þeir hafa harkað lengi án verðlauna (DiCaprio árið 2016), óvæntar frammistöður eða sögulegt mikilvægi. 

Stundum deilast tilnefningarnar jafnt á margar myndir en oftar en ekki þá eru tvær myndir sem fá flestar tilnefningar. Umfjöllunin og aðdragandinn gengur þá oft út á keppni milli þessara tveggja, frægt dæmi er Shakespeare in Love gegn Saving Private Ryan árið 1999. Annað nýlegra dæmi Oppenheimer gegn Poor Things fyrir tveimur árum. 

Síðastnefndu myndirnar tvær deildu metinu yfir flesta sameiginlega tilnefningarflokka, tíu talsins, ásamt Becket gegn My Fair Lady og Mad Max: Fury Road gegn The Revenant. Það met var hins vegar slegið í ár því spennumyndin One Battle After Another og vampírumyndin Sinners mætast í ellefu ólíkum flokkum. Segja má að þetta sé stóra narratívan í ár, hvor hefur betur?

Hér að neðan verður rýnt í stærstu flokkana á Óskarnum út frá umfjöllun erlendra miðla, veðmálabönkum og öðrum verðlaunahátíðum síðustu mánuði.

Besta mynd

Það vakti mikla athygli þegar tilnefningar til Óskarsverðlaunanna voru tilkynntar í lok janúar. Vampírumyndin Sinners í leikstjórn Ryans Coogler hlaut þar sextán tilnefningar og sló fyrra metið sem var fjórtán. Helsti keppinauturinn, One Battle After Another í leikstjórn Pauls Thomasar Anderson, hlaut þrettán stykki. 

Bransamiðillinn Hollywood Reporter hefur búið til reikniformúlu sem byggir meðal annars á verðlaunum frá öðrum verðlaunahátíðum, viðtökum gagnrýnenda og líkum hjá veðbönkum. Formúlan reiknar út frá því líkur hverrar tilnefningar.

Þar kemur fram að myndir sem fá flestar Óskarstilnefningar hafa í gegnum tíðina aðeins verið valin sem besta mynd í 56 prósentum tilfella. Reikniformúla Hollywood Reporter er metur líkur Sinners hins vegar mun minni en One Battle After Another, þeirri fyrrnefndu eru gefnar þrettán prósent líkur meðan líkur á sigri þeirrar síðarnefndu eru 62,2 prósent.

Verðlaunahátíðir í aðdraganda Óskarsins virka oft ágætlega til að spá fyrir um hvernig fer. Hér má sjá hvaða mynd var valin sú besta á sex stærstu hátíðunum síðustu mánuði:

• Golden Globes: One Battle After Another
• Directors Guild: One Battle After Another
• Critics Choice: One Battle After Another
• SAG: Sinner (verðlaunuð sem besti leikhópur)
• Producers Guild: One Battle After Another
• BAFTA: One Battle After Another

Eins og sjá má að ofan hefur bransinn verðlaunað One Battle After Another ítrekað í aðdraganda Óskarsins. Þetta er svipað og hjá Anoru í fyrra (sem tók reyndar líka SAG-verðlaunin) sem vann Óskarinn. Veðbankar eru líka með myndina í efsta sæti þannig það væri óvænt ef Sinners verður valin besta mynd úr þessu.

Besti leikstjóri

Paul Thomas Anderson er einn fremsti leikstjóri Hollywood og hefur margsýnt það á síðustu þrjátíu árum. Hann hefur hins vegar aldrei unnið Óskarsverðlaun þrátt fyrir að hafa verið tilnefndur fjórtán sinnum. Nú getur hann tekið heim þrjár styttur, fyrir besta leikstjóra, bestu mynd og besta handrit aðlagað úr öðru efni.

Reiknilíkan Hollywood Reporter gefur Anderson rúmlega 65 prósent líkur á að verða valinn besti leikstjóri. Ef við skoðum aftur síðustu verðlaunahátíðir þá hefur hann uppskorið ríkulega:

• Golden Globes: Paul Thomas Anderson
• Directors Guild: Paul Thomas Anderson
• Critics Choice: Paul Thomas Anderson
• SAG: Ekki verðlaunað fyrir leikstjóra
• Producers Guild: Ekki verðlaunað fyrir leikstjóra
  
  
• BAFTA: Paul Thomas Anderson

Þannig það stefnir allt í að Anderson hreppi loksins Óskarinn sem hann hefur beðið eftir síðan hann var fyrst tilnefndur 1998.

Besti leikari

Þetta er einn mest spennandi flokkurinn í ár, bæði vegna þess að hér etja kappi tvö ungstirni og vegna þess að það hafa orðið ýmsar sviptingar. 

Timothee Chalamet sem er tilnefndur fyrir leik sinn sem Marty Mauser í íþróttadramanu Marty Supreme hefur verið á útopnu síðasta árið, alveg frá því hann var verðlaunaður fyrir leik sinn sem Bob Dylan í A Complete Unknown á SAG-verðlaununum og hélt ræðu um það að elta stórfengleika og verða sá besti.

Kynningarherferðin fyrir Marty Supreme hefur einkennst af svipuðum yfirlýsingum og ýktum gjörninum leikarans. Chalamet hefur líka leitt kapphlaupið hjá veðbönkum síðasta hálfa árið, meira að segja áður en myndin kom út, hæst voru líkur hans á sigri metnar sem 78 prósent.

Sjá einnig: Borðtennisspaðar fóru tómhentir af BAFTA-hátíðinni

En síðustu tvo mánuði hefur fjarað hratt undan Chalamet, bæði tapaði hann fyrir bretanum Robert Aramayo á BAFTA-hátíðinni og fyrir Michael B. Jordan á SAG-verðlaunahátíðinni. Jordan hefur núna tekið fram úr Chalamet hjá veðbönkum og þykir töluvert sigurstranglegri.

Fyrrnefnt reiknilíkan Hollywood Reporter metur líkur þeirra félaga nokkuð jafnar, gefur Jordan 32,2 prósent líkur, Chalamet 31,3 prósent líkur og svo Brasilíumanninum Wagner Moura 20,3 prósent líkur.

• Golden Globes - Drama: Wagner Moura
• Golden Globes - Kómedía: Timothee Chalamet
• Critics Choice: Timothee Chalamet
• SAG: Michael B. Jordan
• BAFTA: Robert Aramayo

Besta leikkona

Hér er loksins flokkur sem virðist algjörlega geirnegldur. 

Jessie Buckley er langsigurstranglegust fyrir leik sinn sem Agnes Shakespeare í dramanu Hamlet í leikstjórn Chloe Zhao sem fjallar um það þegar Hamnet, sonur Agnesar og Williams Shakespeare, drukknar tólf ára gamall.

Buckley er búin að vinna öll stærstu verðlaunin í aðdraganda Óskarsins: Golden Globe-verðlaun, Critics Choice-verðlaun, BAFTA-verðlaun og SAG-leikaraverðlaun. Nú er bara sá stóri eftir.

Veðmálafyrirtækið Kalshi metur líkur hennar á sigri sem 95 prósent og reiknilíkan Hollywood Reporter gefur henni 89,3 prósent. Fari svo að Buckley vinni ekki yrði það ein óvæntustu tíðindin á Óskarsverðlaununum í ansi langan tíma. Aldrei segja aldrei.

Besti leikari í aukahlutverki

Úr geirnegldum flokki í flokk sem er aðeins erfiðara að spá fyrir um þó einn hinna tilnefndu hafi siglt fram úr restinni á síðustu vikum. 

Delroy Lindo er tilnefndur fyrir leik sinn í Sinners en hefur ekki unnið til neinna verðlauna á stóru hátíðunum síðustu mánuði. 

Benicio del Toro fékk nokkur verðlaun hjá gagnrýnendum snemma á verðlaunatímabilinu fyrir leik sinn í One Battle After Another.

Ungstirnið Jacob Elordi var verðlaunaður á Critics Choice-hátíðinni fyrir leik sinn sem skrímslið í Frankenstein í leikstjórn Guillermo del Toro en annars hefur lítið farið fyrir honum.

Stellan Skarsgård var valinn besti leikarinn í aukahlutverki á Golden Globes-hátíðinni og besti evrópski leikarinn á Evrópsku kvikmyndahátíðinni en var ekki tilnefndur á SAG-verðlaununum. Hér má sjá stóru verðlaunin síðustu mánuði:

• Golden Globes: Stellan Skarsgård
• Critics Choice: Jacob Elordi
• SAG: Sean Penn
• BAFTA: Sean Penn

Sá sem hefur tekið forystuna í kapphlaupinu er Sean Penn, sem er tilnefndur fyrir leik sinn sem Steven J. Lockjaw í One Battle After Another. Hann var verðlaunaður á bæði SAG-verðlaunahátíðinni og á BAFTA-hátíðinni en ákvað reyndar að sleppa því að mæta á þær báða (og hefur sleppt þremur af síðustu fimm Óskarsverðlaunum). 

Fyrrnefnt reiknilíkan gefur Penn rúmlega fimmtíu prósent líkur á sigri og hjá veðmálasíðum fær hann hátt í 75 prósent líkur. Skarsgård og Lindo fylgja þar á eftir með mun minna.

Besta leikkona í aukahlutverki

Annar flokkur sem erfitt er að spá fyrir um og þykir ansi jafn. Eins og staðan er núna þykir Amy Madigan sigurstranglegust fyrir leik sinn í hrollvekjunni Weapons. Á móti kemur að Weapons er ekki tilnefnd í neinum öðrum flokki og aðeins einu sinni á þessari öld, og aðeins átta sinnum í heildina, hefur besta leikkona í aukahlutverki unnist meðan myndin sem hún leikur í er ekki tilnefnd í öðrum flokkum.

Sömuleiðis er Madigan að keppa við tvær leikkonur úr vinsælustu myndunum tveimur, Teyönu Taylor í One Battle After Another og Wunmi Mosaku í Sinners. Hinar tvær sem eru tilnefndar eru Inga Ibsdotter Lilleaas og Elle Fanning fyrir leik sinn í Sentimental Value en þær þykja ólíklegar. Svona fór á hátíðunum í aðdraganda Óskarsins.

• Golden Globes: Teyana Taylor
• Critics Choice: Amy Madigan
• SAG: Amy Madigan
• BAFTA: Wunmi Mosaku

Madigan fær 44,7 prósent líkur á sigri hjá reiknilíkani HR meðan Taylor og Mosaku fylgja þar á eftir með sirka tuttugu prósent.

Ekki verður farið nánar út í aðra flokka en það þykir víst að Sinners og One Battle After Another muni fá hvor sín verðlaunin fyrir handrit enda keppa þau þar í ólíkum flokkum. Áhugavert verður að sjá hvernig nýi flokkurinn, besti leikhópur (e. best casting), fer og eins hver hreppir verðlaun fyrir bestu myndatöku.