Mikið í húfi ef ekki dregur úr verð­bólgu og vaxtalækkun ekki í sjón­máli

Verðbólga mældist 5,2 prósent í febrúar og stendur þannig í stað á milli mánaða. Greiningardeildir höfðu spáð því að verðbólga myndi hjaðna og fara undir fimm prósent, en svo varð ekki, sem eru vonbrigði að sögn Bergþóru Baldursdóttur, hagfræðings hjá greiningu Íslandsbanka. Eitt og annað komi á óvart í nýjustu verðbólgumælingunni.

Matvöruverð og flugfargjöld hækka og vaxtahækkun mögulega til umræðu

„Matvöruverð er til dæmis að hækka nokkuð og hækkaði líka í síðasta mánuði. Flugverð er að hækka meira en venjan er í febrúar. En svona í heildina litið þá eru þessar verðhækkanir nokkuð dreifðar, sem er alveg talsvert áhyggjuefni þar sem það þýðir að verðbólguþrýstingurinn er að aukast og við sjáum það í þessum tölum,” segir Bergþóra.

Þróun verðbólgu síðustu mánuði gefi ekki góð fyrirheit fyrir næstu vaxtaákvörðun Seðlabankans hvað varðar væntingar um vaxtalækkun. „Þetta er síðasta verðbólgumæling áður en peningastefnunefnd Seðlabankans kemur saman um miðjan mars, þannig að hún mun hafa þessa mælingu til hliðsjónar. Og ég held við getum alveg sagt svona nánast með vissu að nefndin er ekki að fara að lækka vexti. Hún er líklega að fara að halda þeim óbreyttum og mögulega ræða vaxtahækkun á fundinum,“ segir Bergþóra.

Þrálát verðbólga áhyggjuefni

Það sé líka ákveðið áhyggjuefni hve þrálát verðbólgan sé í ljósi þess að forsenduákvæði í kjarasamningum gæti virkjast í september ef verðbólga mælist yfir 4,7% í verðbólgumælingu í ágúst. „En auðvitað er tími til stefnu, að verðbólgan hjaðni, og við höldum áfram að gera ráð fyrir hjöðnun verðbólgunnar að einhverju marki núna næstu mánuði. En þessar síðustu tvær, þrjár mælingar hafa verið vonbrigði og verðbólga virðist ætla að vera ansi þrálát og ekki nálægt verðbólgumarkmiði Seðlabankans og hún hefur verið yfir þessu verðbólgumarkmiði ansi lengi, þannig að það þarf að fara að gera eitthvað í þessu,“ segir Bergþóra.

Breytingar á opinberum gjöldum um áramót höfðu meiri áhrif í síðustu mælingu en á mælinguna í febrúar að sögn Bergþóru. 

„Þau hafa í rauninni fjarað út. Það sem reyndar hjálpaði örlítið til í mælingunni var að eldsneytisverð lækkaði enn frekar nú í febrúar og Hagstofan segir að það hafi verið vegna þess að mælingin var röng í janúar, lækkunin var enn meiri heldur en þau gerðu ráð fyrir í janúar. Þannig það hjálpaði til í þessari mælingu í febrúar. En annars hafa þessar hækkanir svolítið fjarað út. Við sáum reyndar að sorphirðugjöldin voru að hækka og fráveitugjöldin og svo framvegis, sem gerist jafnan í febrúar og spár gerðu ráð fyrir, þannig það kom okkur ekki á óvart.“

Erfið vegferð

Er eitthvað augljóst í stöðunni sem þú sérð að stjórnvöld gætu horft til á næstu mánuðum til að sporna við því að þessi þróun haldi áfram á næstu mánuðum?

„Það er góð spurning. Kannski bara að stjórnvöld og Seðlabankinn fari að vinna saman í að koma verðbólgu í markmið og ég vona að þau séu bara að gera það. Við verðum bara að treysta Seðlabankanum í þessari vegferð. Þetta er svolítið erfið vegferð hjá þeim, að ná verðbólgunni í markmið, en vonandi að það takist sem fyrst,“ segir Bergþóra.