„Ægi­lega hamingju­samur“ með milljarðana frá Kerecis

Vestfirska frumkvöðlafyrirtækið Kerecis mun í haust greiða um 40 milljarða króna eingreiðslu í ríkissjóð Íslands, en um er að ræða skattgreiðslu vegna kaupa danska móðurfélagsins Coloplast á hugverkaréttindum dótturfyrirækisins, Kerecis. Morgunblaðið greindi frá þessu í morgun, en þar segir að upphæðin verði greidd í einni greiðslu í stað þess að dreifa henni yfir nokkurra ára tímabil líkt og heimild er fyrir. Þessi eina greiðsla leiðir að óbreyttu til viðsnúnings í rekstri ríkissjóðs ef aðrar forsendur fjárlaga þessa árs ganga eftir. Fjárlög gera ráð fyrir 28 milljarða halla í ár, en séu milljarðarnir frá Kerecis teknir með í reikninginn, ætti að verða 12 milljarða afgangur af rekstri ríkissjóðs.

Daði Már Kristófersson, fjármála- og efnahagsráðherra, segir að ekki hafi heldur verið gert sérstaklega ráð fyrir þessum tekjum í fjármálaáætlun til næstu ára.

„Þetta kemur inn sem splunkunýtt. Við gerum almennt ekki ráð fyrir svona tilviljanakenndum tekjum. Það er líka þannig, alveg eins og hefur komið fram, að það er réttur þeirra sem fá svona tekjur að dreifa skattinum á lengra tímabil, og þess vegna var ekki gert ráð fyrir þessum,“ segir Daði.

En það liggur nánast beinast við að spyrja, hvað ætlið þið að gera við peninginn?

Daði hlær og segir ljóst að fjármagnið muni koma sér vel fyrir ríkissjóð. „Það þarf í sjálfu sér ekki að útskýra það fyrir fólki að ríkissjóður hefur verið rekinn með halla um alllangt skeið og það er einlægt markmið þessarar ríkisstjórnar að stoppa það. Við getum ekki fjármagnað velferðina með lánum til barnanna okkar. Þannig við munum nú kannski bara fyrst og fremst nýta þetta til þess að ná betra jafnvægi í ríkisreksturinn,“ svarar Daði.

Samgöngubætur á Vestfjörðum ekki undanskildar 

Það styrki enn frekar stöðu ríkissjóðs til að ráðast í innviðauppbyggingu, meðal annars á Vestfjörðum. Mikið hefur verið kallað eftir því að ráðist verði í samgöngubætur, en Arna Lára Jónsdóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, hefur til að mynda ýjað að því að tekjurnar vegna sölu Kerecis mætti nýta til innviðauppbyggingar á svæðinu þar sem verðmætin urðu til. „Það er því skoðunarvert að líta til þessara nýju skatttekna sem hluta mögulegs fjármögnunar fyrir nauðsynlegar vegabætur og aðra innviðauppbyggingu á Vestfjörðum,“ skrifaði Arna Lára í aðsendri grein á Vísi fyrr í þessum mánuði.

Aðspurður hvort það komi til greina að eitthvað af þessum peningum verði eyrnamerktir samgöngubótum á Vestfjörðum, svarar Daði því ekki beint. „Það er raunverulega þannig að þessi ríkisstjórn hefur lagt mikla áherslu á uppbyggingu innviða og stærstu viðbæturnar sem voru í síðustu fjármálaáætlun, frá fjármálaáætlunum fyrri ríkisstjórnarinnar, voru annars vegar inn í heilbrigðiskerfið og hins vegar inn í samgöngufjárfestingar. Og alveg eins og samgönguáætlunin sem núna liggur fyrir þinginu gerir ráð fyrir, þá erum við að einblína mjög á fjárfestingu í innviðum úti á landi og Vestfirðir eru þar svo sannarlega engin undantekning,“ svarar Daði.

Ríkisstjórnin sé meðvituð um mikilvægi samkeppnishæfni

Haft er eftir Guðmundi Fertram, stofnanda Kerecis, í Morgunblaðinu að skatttekjur ríkisins hafi aukist mikið með hröðum vexti atvinnulífsins á Vestfjörðum á undanförnum árum, sem endurspegli styrk og samkeppnishæfni atvinnulífsins á svæðinu.

Er þetta ekki til marks um að það þurfi að ráðast jafnvel í frekari aðgerðir til að efla samkeppnishæfni og sömuleiðis varast að fara í aðgerðir sem gætu grafið undan henni?

„Ég held að það sé alveg hárrétt hjá honum og ég held að þrátt fyrir að við getum örugglega verið sammála um það við Guðmundur Fertram að það megi gera meira, þá er Kerecis dæmi um og sýnir að fjárfestingar í nýsköpun og fjárfestingar í rannsóknum eru undirstaða verðmætasköpunar til lengri tíma litið. Og um þetta er ríkisstjórnin svo sannarlega meðvituð,“ svarar Daði. Í því samhengi bendir hann til að mynda á atvinnustefnu stjórnvalda sem hefur verið í vinnslu sem byggi „nákvæmlega á þessum prinsippum“ eins og Daði orðar það.

„Ég er bara ægilega hamingjusamur með þetta og óska Kerecis innilega til hamingju og því fólki öllu sem stóð að þessu, þetta er frábær árangur,“ segir Daði.

Líkt og lesa má úr ársreikningi Coloplast jafnast skattgreiðslan, sem fellur til á Íslandi vegna yfirfærslu hugverkaréttar frá Kerecis á Íslandi til Coloplast í Danmörku, út sem kostnaður á móti tekjum gagnvart skattinum sem móðurfyrirtækið greiðir í Danmörku.