Hik komið á lýtalækna í kjölfar bótadóms vegna kynleiðréttingar Hólmfríður Gísladóttir skrifar 6. febrúar 2026 10:50 Áætlað er að um 3.700 einstaklingar átján ára og yngri hafi gengist undir kynleiðréttingaraðgerðir, flestir undir brjóstnám. Getty Samtök lýtalækna í Bandaríkjunum, American Society of Plastic Surgeons, hafa mælst til þess að félagsmenn framkvæmi ekki kynleiðréttingaraðgerðir á sjúklingum yngri en nítján ára. Samtökin segja í yfirlýsingu skorta á rannsóknir á langtímaáhrifum kynleiðréttingaraðgerða ungmenna á borð við brjóstnám og segja vísbendingum hafa fjölgað um mögulega skaðsemi aðgerðanna. Stjórnvöld í Bandaríkjunum hafa fagnað ákvörðun samtakanna sem sigri fyrir „líffræðilegan sannleika“ en aðrir segja hana endurspegla bakslag í réttindabaráttu trans fólks og áhyggjur heilbrigðisstarfsmanna af skaðabótaábyrgð. Yfirlýsing American Society of Plastic Surgeons kemur á hæla ákvörðunar kviðdóms í New York, sem komst að þeirri niðurstöðu á dögunum að kona að nafni Fox Varian, 22 ára, ætti rétt á tveimur milljónum dala í skaðabætur vegna brjóstnáms sem hún gekkst undir þegar hún var sextán ára. Varian er líffræðileg kona sem upplifði kynama á unglingsárum og taldi sig vera trans mann. Eins og fyrr segir gekkst hún í kjölfarið undir brjóstnám en sá síðar eftir því, þar sem hún upplifir sig nú aftur sem konu. Samkvæmt gögnum málsins glímdi Varian við ýmsar andlegar áskoranir á unglingsárum, meðal annars þunglyndi, félagsfælni og átröskun. Þá var hún greind með einhverfu þegar hún var fjórtán ára. Þegar hún var fimmtán ára fór hún að upplifa kynama, breytti nafni sínu í Rowan og fór að binda niður brjóst sín. Hún fór til sálfræðings sem hafði enga reynslu af meðferð trans fólks en lagði til að Varian byrjaði á því að prófa hormónablokkera. Hún krafðist þess hins vegar að fá að ganga undir brjóstnám og var vísað áfram til lýtalæknis níu mánuðum seinna. Segja málið snúast um vankunnáttu læknanna Móðir Varian lýsti því fyrir dómi að hún hefði upplifað þrýsting frá sálfræðingnum, sem hefði sannfært hana um að aðgerðin myndi bæta andlega heilsu dótturinnar. Sérfræðingar hafa bent á að málið snúist í raun og veru um gáleysi læknanna tveggja sem meðhöndluðu Varian; sálfræðinginn og lýtalækninn. Sálfræðingurinn fylgdi til að mynda ekki eftir viðtölum sem Varian átti við ráðgjafa LGBTQ-samtaka en þar kom fram að hún væri enn á báðum áttum varðandi kynvitund sína. Læknarnir hafi hreinlega ekki haft þekkingu til að höndla málið. Lögmaður í Kaliforníu sem fer með mál fjögurra einstaklinga sem hófu kynleiðréttingarferlið en skiptu síðar um skoðun, ef svo má að orði komast, og standa í málaferlum vegna þeirrar læknisfræðilegu meðferðar sem gengust undir, segir mál Varian hins vegar til marks um að kviðdómar séu reiðubúnir til að dæma þeim í vil sem segja hvorki þá sjálfa né foreldra þeirra hafa skilið til fulls hvað kynleiðréttandi meðferð myndi hafa í för með sér. Hér má finna ítarlega umfjöllun New York Times. Bandaríkin Heilbrigðismál Málefni trans fólks Hinsegin Mest lesið Lifandi maður sagður látinn í Morgunblaðinu Innlent Fletti upp í LÖKE vegna meintrar fíkniefnaskuldar vandamanns Innlent Hriktir í stoðum MAGA: Trump ævareiður vegna gagnrýni stuðningsmanna sinna Erlent Segir Stefán hafa gert atlögu að friðhelgi einkalífs Innlent Bílar bíta grasið við bakka Vesturbæjarlaugar Innlent Bein útsending: Kynna atvinnustefnu og aðgerðir gegn verðbólgu Innlent Norlandair mátti ekki bjóða í Ísafjörð á þessari flugvél Innlent Á fjórða hundrað féllu í árásinni á miðborg Beirút Erlent Furðar sig á vinsælustu fæðingarstellingunni Innlent Þvertekur fyrir nokkur tengsl Erlent Fleiri fréttir Hótaði Rutte hefndaraðgerðum í reiðilestri í Hvíta húsinu Enn barist í Líbanon og Trump ósáttur við Írani Hriktir í stoðum MAGA: Trump ævareiður vegna gagnrýni stuðningsmanna sinna Á fjórða hundrað féllu í árásinni á miðborg Beirút Landsstjórn Færeyja hvetur til olíuvinnslu Þvertekur fyrir nokkur tengsl Starfsemi friðarverðlaunahafa dæmd ólögleg í Rússlandi Bretar hvattir til að taka íslenskan þorsk fram yfir breskan Ný landsstjórn boðar óbreytt ríkjasamband við Danmörku Fylgdust með rússneskum kafbátum við sæstreng í Norðursjó Fundaði með Trump eftir harða gagnrýni á NATO Krefst þess að Íranir uppfylli „hið raunverulega samkomulag“ Líbanon verið hluti af samkomulaginu og Trump þurfi að velja „Ketamín-drottningin“ í fimmtán ára fangelsi Samstaða um að Beinir verði lögmaður Færeyja Hormússund sagt lokað á ný Rex Heuermann játar að hafa myrt átta konur Gagnrýna tvískinnung Vance í Ungverjalandi Réðust fyrirvaralaust á miðborg Beirút Bauð Pútín að vera „músin“ hans Almenn ánægja með vopnahléið og vonir um endalok átaka Bein útsending: Artemis II á leiðinni heim Vance sakar ESB um kosningaafskipti á kosningafundi með Orbán Bandaríkin og Íran komist að samkomulagi um vopnahlé Hótar að útrýma írönsku þjóðinni Leikskólabarn lést eftir að það var kramið í koju Hvað er „sveitó“?: Spænskir stjórnmálaleiðtogar deila um Guernica Artemis II er á heimleið JD Vance heimsækir Orban fyrir kosningarnar um helgina Íranska þjóðin vöruð við því að nota lestar landsins í dag Sjá meira
Samtökin segja í yfirlýsingu skorta á rannsóknir á langtímaáhrifum kynleiðréttingaraðgerða ungmenna á borð við brjóstnám og segja vísbendingum hafa fjölgað um mögulega skaðsemi aðgerðanna. Stjórnvöld í Bandaríkjunum hafa fagnað ákvörðun samtakanna sem sigri fyrir „líffræðilegan sannleika“ en aðrir segja hana endurspegla bakslag í réttindabaráttu trans fólks og áhyggjur heilbrigðisstarfsmanna af skaðabótaábyrgð. Yfirlýsing American Society of Plastic Surgeons kemur á hæla ákvörðunar kviðdóms í New York, sem komst að þeirri niðurstöðu á dögunum að kona að nafni Fox Varian, 22 ára, ætti rétt á tveimur milljónum dala í skaðabætur vegna brjóstnáms sem hún gekkst undir þegar hún var sextán ára. Varian er líffræðileg kona sem upplifði kynama á unglingsárum og taldi sig vera trans mann. Eins og fyrr segir gekkst hún í kjölfarið undir brjóstnám en sá síðar eftir því, þar sem hún upplifir sig nú aftur sem konu. Samkvæmt gögnum málsins glímdi Varian við ýmsar andlegar áskoranir á unglingsárum, meðal annars þunglyndi, félagsfælni og átröskun. Þá var hún greind með einhverfu þegar hún var fjórtán ára. Þegar hún var fimmtán ára fór hún að upplifa kynama, breytti nafni sínu í Rowan og fór að binda niður brjóst sín. Hún fór til sálfræðings sem hafði enga reynslu af meðferð trans fólks en lagði til að Varian byrjaði á því að prófa hormónablokkera. Hún krafðist þess hins vegar að fá að ganga undir brjóstnám og var vísað áfram til lýtalæknis níu mánuðum seinna. Segja málið snúast um vankunnáttu læknanna Móðir Varian lýsti því fyrir dómi að hún hefði upplifað þrýsting frá sálfræðingnum, sem hefði sannfært hana um að aðgerðin myndi bæta andlega heilsu dótturinnar. Sérfræðingar hafa bent á að málið snúist í raun og veru um gáleysi læknanna tveggja sem meðhöndluðu Varian; sálfræðinginn og lýtalækninn. Sálfræðingurinn fylgdi til að mynda ekki eftir viðtölum sem Varian átti við ráðgjafa LGBTQ-samtaka en þar kom fram að hún væri enn á báðum áttum varðandi kynvitund sína. Læknarnir hafi hreinlega ekki haft þekkingu til að höndla málið. Lögmaður í Kaliforníu sem fer með mál fjögurra einstaklinga sem hófu kynleiðréttingarferlið en skiptu síðar um skoðun, ef svo má að orði komast, og standa í málaferlum vegna þeirrar læknisfræðilegu meðferðar sem gengust undir, segir mál Varian hins vegar til marks um að kviðdómar séu reiðubúnir til að dæma þeim í vil sem segja hvorki þá sjálfa né foreldra þeirra hafa skilið til fulls hvað kynleiðréttandi meðferð myndi hafa í för með sér. Hér má finna ítarlega umfjöllun New York Times.
Bandaríkin Heilbrigðismál Málefni trans fólks Hinsegin Mest lesið Lifandi maður sagður látinn í Morgunblaðinu Innlent Fletti upp í LÖKE vegna meintrar fíkniefnaskuldar vandamanns Innlent Hriktir í stoðum MAGA: Trump ævareiður vegna gagnrýni stuðningsmanna sinna Erlent Segir Stefán hafa gert atlögu að friðhelgi einkalífs Innlent Bílar bíta grasið við bakka Vesturbæjarlaugar Innlent Bein útsending: Kynna atvinnustefnu og aðgerðir gegn verðbólgu Innlent Norlandair mátti ekki bjóða í Ísafjörð á þessari flugvél Innlent Á fjórða hundrað féllu í árásinni á miðborg Beirút Erlent Furðar sig á vinsælustu fæðingarstellingunni Innlent Þvertekur fyrir nokkur tengsl Erlent Fleiri fréttir Hótaði Rutte hefndaraðgerðum í reiðilestri í Hvíta húsinu Enn barist í Líbanon og Trump ósáttur við Írani Hriktir í stoðum MAGA: Trump ævareiður vegna gagnrýni stuðningsmanna sinna Á fjórða hundrað féllu í árásinni á miðborg Beirút Landsstjórn Færeyja hvetur til olíuvinnslu Þvertekur fyrir nokkur tengsl Starfsemi friðarverðlaunahafa dæmd ólögleg í Rússlandi Bretar hvattir til að taka íslenskan þorsk fram yfir breskan Ný landsstjórn boðar óbreytt ríkjasamband við Danmörku Fylgdust með rússneskum kafbátum við sæstreng í Norðursjó Fundaði með Trump eftir harða gagnrýni á NATO Krefst þess að Íranir uppfylli „hið raunverulega samkomulag“ Líbanon verið hluti af samkomulaginu og Trump þurfi að velja „Ketamín-drottningin“ í fimmtán ára fangelsi Samstaða um að Beinir verði lögmaður Færeyja Hormússund sagt lokað á ný Rex Heuermann játar að hafa myrt átta konur Gagnrýna tvískinnung Vance í Ungverjalandi Réðust fyrirvaralaust á miðborg Beirút Bauð Pútín að vera „músin“ hans Almenn ánægja með vopnahléið og vonir um endalok átaka Bein útsending: Artemis II á leiðinni heim Vance sakar ESB um kosningaafskipti á kosningafundi með Orbán Bandaríkin og Íran komist að samkomulagi um vopnahlé Hótar að útrýma írönsku þjóðinni Leikskólabarn lést eftir að það var kramið í koju Hvað er „sveitó“?: Spænskir stjórnmálaleiðtogar deila um Guernica Artemis II er á heimleið JD Vance heimsækir Orban fyrir kosningarnar um helgina Íranska þjóðin vöruð við því að nota lestar landsins í dag Sjá meira