Evrópa standi á kross­götum

Nú í gær lauk umfangsmikilli öryggisráðstefnu í München sem fjöldi leiðtoga ríkja Evrópu og Bandaríkjanna sóttu þar á meðal Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra fyrir Íslands hönd. 

Bandaríkjamenn fara mikinn

Kristrún ræddi við fréttastofu að fundinum loknum og brýndi mikilvægi þess að anda ofan í kviðinn en JD Vance varaforseti og fulltrúi Bandaríkjanna fór mikinn í ræðu sem hann hélt á fundinum. Þá hefur Bandaríkjastjórn einnig tilkynnt að utanríkisráðherrar Bandaríkjanna og Rússlands muni hittast á fundi í Sádí-Arabíu á morgun þar sem friðarumleitanir í Úkraínu verða á dagskrá, án aðkomu Úkraínu né annarra Evrópuríkja.

Á fundinum í kvöld verða öryggismál í Evrópu í brennidepli og sækir hann Mette Frederiksen, forsætisráðherra Danmerkur, hann fyrir hönd Íslands og hinna Norðurlandanna. Hún segist hlakka til að ræða ástandið í Úkraínu og vendingar helgarinnar við leiðtoga álfunnar.

Lykilorðið sé samstaða

Þorgerður Katrín segist fyrst og síðast að vænta samstöðu á fundinum í París í kvöld.

„Og ákveðins frumkvæðis í þá veru að það verði ekkert um Úkraínu án Úkraínu og að það verði ekkert um öryggi Evrópu án Evrópu. Það kom alveg skýrt fram líka á öllum þeim fundum sem maður var á í síðustu viku annars vegar á fundi varnarmálaráðherra NATO í Brussel og síðan á þessari mögnuðu öryggisráðstefnu í Munchen að Evrópa og þá öll Evrópa þarf að stíga fram,“ segir hún.

Sjá einnig: Rubio mættur til Sádi-Arabíu og Lavrov segir Evrópu ekki eiga neitt erindi

Hún segir Evrópu standa á krossgötum.

„Það sem ég tek líka jákvætt út úr þessu er að Evrópuhluti NATO, það er að segja, Bretland og restin af Evrópu er samstíga í því að gera eitthvað meira en að hafa þetta bara orð á blaði. Menn átta sig á því að það er mikið í húfi, það eru ákveðnar krossgötur núna og það er algjört lykilatriði að Úkraínuönnum verði sýndur sá stuðningur að þeir verði við þetta borð og það sama gildir um Evrópu,“ segir Þorgerður.

„Samstaða er lykilorðið og að Pútín verði ekki þegar uppi er staðið sterki maðurinn í heiminum. Ég held að það eigi allir að hafa það hugfast. Þannig veröld viljum við ekki.“

Andstaða við evrópskan her sé útfærsluatriði

Fréttastofa ræddi, eins og kom fram, við Kristrúnu Frostadóttur forsætisráðherra að fundinum loknum þar sem hún undirstrikaði mikilvægi þess að anda með nefinu. Hún sagði einnig í samtali við Ríkisútvarpið að hún teldi ekki tímabært að ræða stofnun evrópsks hers. Kristrún ítrekaði hún að Evrópa væri samstíga í því að styrkja varnir álfunnar en að hvort slíkt væri gert í gegnum Atlantshafsbandalagið eða með stofnun sérhers væri útfærsluatriði.

Sigurður Ingi Jóhannsson þingmaður Framsóknar spurði Kristrúnu hvað þessi fullyrðing hennar þýddi í óundirbúinni fyrirspurn á Alþingi í dag.

„Þarna er ég ekki að vitna í mínar eigin skoðanir. Þarna er ég búin að eyða þremur dögum með leiðtogum stærstu landa heimsins þar sem allir eru að leggja áherslu á það meðal annars utanríkismálaráðherra ESB, Kaja Kallas, að segja að það að ræða evrópskan her sé ótímabært vegna þess að flest þessara ríkja eru í NATO og eru að beita sér í gegnum NATO,“ segir Kristrún.

„Það sem verið er að gera kröfu um er að það sé aukin samhæfing þessara viðbragðsaðila innan NATO. Þetta er spurning um skipulagsmál, þetta er ekki spurning um að hafna því að það þurfi að styrkja varnir Evrópu. Þetta er að einhverju leyti bara útfærslumál,“ segir hún.