Hefðu ekki náð öllum mark­miðum sölunnar á hærra verði

Ríkisendurskoðun gerði athugasemdir við undirbúning og framkvæmd á sölu ríkisins á hlut í Íslandsbanka sem birt var í morgun. Skort hafi á upplýsingagjöf og gagnsæi auk þess sem bent var á mistök sem gerð voru í ferlinu.

Í viðtali við Kastljós á Ríkisútvarpinu í kvöld sagði Bjarni Benediktsson, fjármálaráðherra, að ríkisstjórnin sjálf hafi sagt í vor að betur hafi mátt standa að undirbúningi og framkvæmd sölunnar. Honum fyndist þó skrýtið að ríkisendurskoðun gagnrýndi að hugtakanotkun í kringum útboðið hafi verið til þess fallin að valda misskilningi.

„Ef að fólk var ekki að meðtaka þessar upplýsingar þá verðum við að horfast í augu við það og með því verður að gangast við því að gagnsæið um nákvæmlega hvað það þýddi að einungis hæfir fjárfestar fengju að taka þátt, það var greinilega ekki að nógu vel að komast til skila,“ sagði Bjarni.

Skapaði tortryggni

Á meðal þess sem gagnrýnt var við söluna í vor var að smærri fjárfestar, þar á meðal faðir Bjarna, hafi fengið að taka þátt í útboðinu. Bjarni benti á að Alþingi hefði ekki sett fram mikil sjónarmið um sérstaka þröskulda við söluna, þar á meðal um hvort að smærri fjárfestar fengju að taka þátt.

„Ég er ekki blindur. Ég sé alveg að það hefur varpað ákveðinni totryggni yfir þetta mál að það skyldu fljóta með þarna einhver þrjú prósentustig sem eru undir 50 milljónum. Kannski hefðum við átt að huga að því betur,“ sagði Bjarni.

Það breytti þó ekki því mati hans að rétt væri að losa ríkið úr rekstri Íslandsbanka. Með því hafi ríkið fengið gríðarlega fjármuni sem það hafi getað sett í innviði sem annars hefði þurft að fjármagna með lántöku.

Eftir á að hyggja hefði kannski verið hægt að hafa sölufyrirkomulagið skýrara og setja þröskulda um þátttöku í útboðinu.

Ekki aðeins að leita að hæsta tilboði

Ríkisendurskoðun sagði í skýrslu sinni að mögulega hefði verið hægt að fá hærra verð fyrir hlutinn sem var boðinn út. Bjarni sagði að það hefði legið fyrir frá upphafi að ríkið hefði ekki aðeins leitað að hæsta boði í hlutinn heldur traustu og dreifðu eignarhaldi á bankanum.

„Það er ekki einu sinni fullyrt í skýrslunni að við hefðum getað náð öllum okkar markmiðum á hærra verði. Það er einfaldlega ekki satt þó að öðrum finnist það vera þannig,“ sagði fjármálaráðherrann.

Ekki hafi verið bent á eitt einasta lögbrot í skýrslunni, hvorki hjá bankasýslu ríkisins né fjármálaráðuneytinu.

„Því er hvergi haldið fram í skýrslunni, ólíkt því sem margir hafa haldið fram í dag, að við höfum ekki verið að gera þetta eins og lög boðuðu,“ sagði hann.

Sér ekki samhengið milli ákvarðana og mistaka

Í skýrslu ríkisendurskoðunar kom fram að upplýsingum um tilboð í hlutinn hafi verið safnað saman í Excel-skjal sem bankasýslan er sögð hafa stuðst við þegar ákvörðun var tekin um kaupendur og leiðbeinandi lokaverð. Rannsókn ríkisendurskoðunar leiddi í ljós að fjöldi tilboða hafði verið færður inn í skjalið með erlendri kommusetningu eða jafnvel bókstöfum. Þetta hafi leitt til þess að Excel-reiknirinn tók þau tilboð ekki með í samantekt á heildareftirspurn eftir bréfunum.

Bjarni sagði erfitt að sætta sig við slík vinnubrögð í ferlinu en spurði hvernig þau leiddu til þess að réttar ákvarðanir hefðu ekki verið teknar.

„Ég sé ekki orsakasamhengið þar á milli,“ sagði hann.